O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Reproduktor: A... B... C... podstawowej wiedzy

 

1. Co oznacza słowo "Reproduktor"?

Miano "Reproduktora" w Polsce może otrzymać samiec czarnego teriera rosyjskiego, który jest zdolny do rozpłodu, posiada udokumentowane pochodzenie (Rodowód), jest zarejestrowany w jednym z Oddziałów ZKwP i zgodnie z obowiązującym Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP uzyskał wymagane, ku temu uprawnienia hodowlane, które po ukończeniu wymaganego regulaminem minimalnego wieku zostały potwierdzone w jego Rodowodzie i Karcie Sztywnej przez Kierownika Sekcji lub Przewodniczącego Oddziałowej Komisji Hodowlanej imienną pieczęcią ("Pies Reproduktor"), podpisem osoby dokonującej wpisu, pieczęcią Oddziału oraz datą.

 

2. Warunki jakie musi spełnić pies, by zostać reproduktorem:

Zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP do kryć dopuszcza się psa, na podstawie adnotacji w rodowodzie i Karcie Sztywnej „REPRODUKTOR”, dokonanej przez Kierownika Sekcji lub Przewodniczącego Oddziałowej Komisji Hodowlanej, potwierdzonej imienną pieczęcią, podpisem, pieczęcią Oddziału oraz datą. Pies nabywa uprawnienia hodowlane w momencie dokonania takiego wpisu.

 

Warunkiem uzyskania wyżej wymienionego wpisu (dla samca rasy czarny terier rosyjski) jest spełnienie poniższych wymogów:

  • pies jest zarejestrowany w jednym z Oddziałów ZKwP oraz wpisany jest do Polskiej Księgi Rodowodowej (PKR);

  • ukończył 15 miesięcy;

  • uzyskał po ukończeniu 15 miesięcy, w dowolnej klasie, od co najmniej dwóch sędziów, trzy oceny doskonałe, w tym jedną na wystawie międzynarodowej lub klubowej.

Pies, który ukończył 12 miesięcy, a nie ma jeszcze 15 miesięcy może nabyć tzw. "warunkowe uprawnienia hodowlane", jeśli po ukończeniu 12 miesięcy zdobył od co najmniej 2 sędziów 3 oceny doskonałe, na co najmniej 2 wystawach krajowych i jednej międzynarodowej lub klubowej. Wówczas w jego rodowodzie i Karcie Sztywnej odnotowywany jest "Okres warunkowy". Po uzyskaniu odpowiedniego wieku tj. 15 miesięcy musi zdobyć wpis stały na zasadach opisanych wyżej.

 

3. Czy istnieją jakieś regulacje czasowe oraz formalne warunkujące dopuszczenie do rozrodu reproduktorów?

Zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP do hodowli dopuszcza się:

  • psa w okresie warunkowym tj. po ukończeniu 12 miesięcy i przed ukończeniem 18 miesięcy, który zgodnie Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP zdobędzie po ukończeniu 12 miesięcy, od co najmniej 2 sędziów 3 oceny doskonałe, na co najmniej 2 wystawach krajowych i jednej międzynarodowej lub klubowej;

  • bezterminowo tj. po ukończeniu 15 miesięcy, który zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP zdobędzie po ukończeniu 15 miesięcy, od co najmniej 2 sędziów 3 oceny doskonałe, na co najmniej 2 wystawach krajowych i jednej międzynarodowej lub klubowej.

Dodatkowo:

  • dla reproduktorów nie ustala się górnej granicy wieku hodowlanego, ani limitu kryć;

  • członek ZKwP może użyczać swojego reproduktora tylko i wyłącznie do kryć suk hodowlanych spełniających wymogi ZKwP lub innej organizacji kynologicznej uznanej przez FCI;

  • członka ZKwP obowiązuje zakaz wykorzystywania reproduktora do rozrodu poza ewidencją ZKwP;

  • zgodnie z regulaminem z przyczyn formalnych skreśla się z ewidencji reproduktora w przypadku ustania członkostwa właściciela, zgodnie z § 18 Statutu Związku;

  • unieważnia się uprawnienia hodowlane reproduktora oraz wykreśla się z rejestrów reproduktora, który na dwóch wystawach przez dwóch różnych sędziów został zdyskwalifikowany za agresję w stosunku do ludzi. Postępowanie w przypadkach dyskwalifikacji za agresję określa Regulamin Wystaw Psów Rasowych;

  • po wykluczeniu członka ze Związku lub ustaniu jego członkostwa na podstawie § 18 pkt. 5 Statutu, psy na niego zarejestrowane podlegają skreśleniu z rejestru Związku i nie mogą być przerejestrowane na inną osobę. Skreślenia dokonuje Zarząd Oddziału i zawiadamia o tym Zarząd Główny oraz Zarządy pozostałych Oddziałów. Wykluczenie ze Związku jednego ze współwłaścicieli psa skutkuje skreśleniem psa, stanowiącego współwłasność, z rejestru Związku bez możliwości przerejestrowania go na innych członków Związku;

  • Oddziałowa Komisja Hodowlana może wnioskować do Zarządu Oddziału o zawieszenie uprawnień hodowlanych reproduktora na okres nie krótszy, niż 12 miesięcy w przypadku nie stosowania się właściciela do wymagań zawartych w Regulaminie Hodowlanym ZKwP.

Mimo iż ZKwP nie wprowadziło ograniczenia, co do górnej granicy wiekowej samców wykorzystywanych w hodowli, to i tak wiele osób ogranicza krycia samcami powyżej 10 roku życia - o ile nie są one wybitnymi egzemplarzami - bowiem z racji wieku następują u nich zmiany starcze i często dochodzi do zaburzeń płodności, co ma w znacznej mierze wpływ na skuteczność krycia i liczebność miotu.

 

4. Czy każdy pies z udokumentowanym pochodzeniem musi od razu zostać reproduktorem?

Niewątpliwie  nabycie samca czarnego teriera rosyjskiego podyktowane jest chęcią posiadania przedstawiciela takiej właśnie rasy. Bardzo często przeciętni śmiertelnicy kupują psa najzwyczajniej w świecie z ogłoszeń zamieszczanych w prasie, mediach, Internecie, czasami bywają na wystawach i po wstępnych rozmowach jadą do wybranej hodowli, gdzie widząc gromadkę brykających maluchów kompletnie nie wiedzą, na które szczenię się zdecydować. Statystycznie rzecz biorąc, do ich domu trafi ten szczeniak, który najbardziej "wpadnie im w oko" lub zostanie przez hodowcę wskazany. Osoba zdecydowana przede wszystkim na nabycie psiaka, jako przyszłego towarzysza wspólnego życia, w takiej chwili nie myśli o skojarzeniu z jakiego pochodzi pies, jak jest zbudowany czy ma jakieś, wady, cechy wybitne itp. itd.... Taka osoba podpytywana przez hodowcę: czy planuje prezentację psa w przyszłości na wystawach i jego wdrożenie do dalszej hodowli? - zazwyczaj szybko odpowiada - NIE .... Tak oto do wielu domów trafiają psy potocznie zwane "do kochania" lub "na kanapę". I nic w tym złego, przecież o to właśnie chodzi, by pies był przede wszystkim naszym przyjacielem. Jednak w wielu przypadkach, wraz z upływem czasu i pod wpływem różnych czynników, właściciele psa zakupionego "tylko do kochania", nagle zaczynają zgłaszać go i prezentować na wystawach psów. W zasadzie nie ma w tym nic zadziwiającego, bo skoro pies ma rodowód i jest pozbawiony wad odgórnie wykluczających go z hodowli (np. nieprawidłowy zgryz, nieprawidłowe umaszczenie, wnętrostwo), to jego właściciel ma pełne prawo, by go na wystawach pokazywać. Z wystawami bywa jednak różnie: jedni zaspokajając własną ciekawość rezygnują już po pierwszym razie, a drugich świat wystaw wciąga i... stają się ich stałymi bywalcami (choć z wynikami też bywa różnie - raz jest lepiej raz gorzej). Zdarza się, że z psów kupionych tylko "do kochania" wyrastają prawdziwie "perełki", które podbijają ringi wystawowe. Niestety takie sytuacje należą do rzadkości, bo w większości przypadków zwierzęta wprowadzane na wystawy z tzw. "przypadku" zaledwie poszerzają grono zwierząt zaliczanych do tzw. średniej statystycznej. Do czego jednak dążymy? Otóż... wymagania hodowlane względem naszej rasy stawiane przez Związek Kynologiczny w Polsce nie są wygórowane i z czasem psu poprawnie zbudowanemu (choć nadal przeciętnemu) uda się je spełnić, a właściciele "świeżo upieczonego" reproduktora idą krok dalej i zaczynają szukać dla niego partnerek. I w tym właśnie miejscu rodzi się pytanie: czy taki pies powinien od razu zostać wdrożony do dalszej hodowli?. No cóż uzyskanie tylko 3 ocen niezbędnych do spełnienia warunków hodowlanych nie oznacza jeszcze, że dany pies przedstawia wysoką hodowlaną wartość. Każdy kto chce wprowadzić swojego psa do dalszej hodowli powinien odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie: po co chcę rozmnażać?. Szansa na uzyskanie postępu hodowlanego znacznie wzrasta, gdy w hodowli będą wykorzystywane osobniki plasujące się POWYŻEJ PRZECIĘTNEJ w danej rasie. Oczywiste jest, że każdy właściciel kocha swojego psa i dla niego zawsze będzie on naj, naj... Jednak w odpowiedzialnej i świadomej hodowli potrzeba czegoś więcej, niż odrobiny szczęścia... Co zatem oznacza sformułowanie "powyżej przeciętnej"?. Aby to zrozumieć zacznijmy od tego, że osoby myślące o karierze wystawowej i hodowlanej swojego przyszłego czworonoga podchodzą do jego zakupu z wielkim "namaszczeniem". Przekopują wszelkie dostępne informacje, sortują hodowle, wybierają linie i skojarzenia. W momencie, gdy dokonają już odpowiedniego wyboru, to z niecierpliwością wyczekują narodzin miotu, z którego w dalszej kolejności starannie wybiorą tylko to szczenię, które na dzień odbioru będzie dobrze rokowało zarówno pod kątem hodowlanym, jak i wystawowym (będzie wyróżniać się spośród swojego rodzeństwa pożądanymi cechami charakteru i eksterieru). Dlaczego o tym właśnie piszemy? Otóż zakup dobrego samca obiecującego wystawowo i hodowlanie przewrotnie trzeba zacząć od wyszukania suki, która zostanie jego matką. Przyszłościowy pies - reproduktor - może być świadomie wybrany tylko po wartościowej suce, która zostanie przemyślanie pokryta odpowiednio dobranym, wysokiej klasy reproduktorem. Przy czy chcemy podkreślić, że takie skojarzenie nie gwarantuje, iż w miocie przyjdą na świat sam przyszłe championy, ale prawdopodobieństwo, że szczenięta osiągną klasę rodziców jest jednak większe, niż w przypadku łączenia miernych zwierząt. Mało kto również zdaje sobie sprawę z faktu, że wybitnej suki hodowca nigdy nie pokryje słabym psem, za to wyśmienity reproduktor będzie używany w hodowli często, kryjąc suki różnej klasy i wartości, często właśnie tylko po to, by u tych przeciętnych poprawić jakość miotu. Dodamy również jeszcze jedną istotną informację - suka hodowlana w swoim całym życiu hodowlanym (tj. pomiędzy 18 miesiącem, a 8 rokiem życia) przy założeniu, że jest zdrowa i płodna, wyda na świat do 6 miotów, dając od kilkunastu do kilkudziesięciu szczeniąt, zaś topowy reproduktor, którego nie ogranicza, ani limit kryć, ani górna granica wiekowa, w zasadzie może zostawić po sobie setki maluchów - nawet po swojej śmierci, bo przedsiębiorczy właściciel może zamrozić jego nasienie i inseminować nim suki!. Dlatego pochodzenie, eksterier i charakter są tak ważne. Jednak to jeszcze nie wszystko! Wybrany i wyselekcjonowany pod względem wystaw samiec, który wyróżnia się pewnymi walorami eksterieru i charakteru, co zostanie potwierdzone, nie tylko zdobytymi uprawnieniami hodowlanymi, ale też odpowiednimi tytułami i wyróżnieniami wystawowymi i/lub szkoleniowymi powinien jeszcze cechować się dobrym zdrowiem. Ponad przeciętna to właśnie połączenie cech charakteru, eksterieru i nienagannego zdrowia. W naszej rasie i w naszym kraju Regulamin Hodowlany nie wymaga żadnych dodatkowych badań zdrowotnych, przed wykorzystaniem samca w hodowli, ale odpowiedzialny właściciel sam we własnym zakresie dba o to, by jego samiec został zbadany w kierunku: dysplazji stawów biodrowych HD, dysplazji stawów łokciowych ED , hyperuricosurii HU i młodzieńczego paraliżu krtani i polineuropatii - JLPP, czyli schorzeń które nie są naszej rasie obce. Tylko posiadając samca, który umiejętnie połączy te trzy ww. składowe możemy mówić, o tym, że plasuje się on "powyżej przeciętnej" w rasie, i to takie właśnie zwierzęta powinny być wprowadzane, i wykorzystywane w hodowli:-).

 

5. Lista życzeń do... czyli cechy dobrego reproduktora:

- budowa anatomiczna i wygląd, jak najbardziej zbliżone do standardu rasy;

- charakter, psychika, temperament odpowiadający założeniom standardu rasy;

- pies zdrowy i w odpowiedniej kondycji;

- pochodzenie, czyli rodowód psa (wartościowe i interesujące linie, ciekawe skojarzenie, zasłużeni hodowlanie przodkowie);

- potomstwo (które z różnych skojarzeń będzie wyrównane w typie, z jak najmniejszym odsetkiem wad i usterek o prawidłowej budowie, charakterze i temperamencie wyróżniające się dobrym zdrowiem).

 

6. Najczęściej  popełniane "grzechy" przez właścicieli reproduktorów:-)

- krycie każdej suki, bez przeprowadzania odpowiedniej selekcji;

- dopuszczanie psa do suk tylko dlatego, że to dobrze wpływa na jego eksterier;

- nadmierne wykorzystywanie reproduktora tzw. "syndrom popularnego reproduktora".

 

7. Jak selekcjonować suki do krycia?

To chyba jedno z najczęściej zadawanych i najtrudniejszych pytań, na które w sumie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Każdy nawet początkujący właściciel reproduktora powinien zdawać sobie sprawę z faktu, iż nawet najlepszy i najpiękniejszy reproduktor nie będzie pasował do każdej suki. Rola reproduktora jest podwójnie trudna, nie dość, że ok. 50% genów dzieci odziedziczą właśnie po nim, to jeszcze właściciele suk hodowlanych oczekują od niego, by TYLKO swoimi wybitnymi cechami obdarzył potomstwo uzyskane od ich suki:-). Każdy właściciel reproduktora powinien zacząć od "rachunku sumienia" i zestawienia wszystkich wad i zalet posiadanego przez siebie psa. Może to być trudne, ale tylko obiektywna ocena własnego psa będzie pierwszą wskazówką ukierunkowującą decyzje, które suki z pozytywnym skutkiem dla rasy powinien on kryć. 

 

Pierwsze wrażenie zazwyczaj najbardziej zapada nam w pamięć. Cóż nie ma się czemu dziwić, większość z nas jest wzrokowcami i piękny wygląd przyciąga uwagę. Każdy już na samym początku tej drogi ma swoje typy kierując się jedynie wrażeniami estetycznymi i wyglądem danego osobnika. Pamiętać jednak musicie, że pod wymuskanymi do granic możliwości fryzurami kryje się "cała prawda o danej suce".

 

Naturalnie przy dokonywaniu wyboru nie można popadać w przesadę (perfekcyjny to jest tylko standard rasy). Gdybyśmy chcieli rozmnażać tylko idealne pod każdym względem egzemplarze (o ile takie w ogóle istnieją), to jesteśmy pewne, że rasa wymarłaby:-). W zasadzie każde zwierzę będzie miało większe lub mniejsze usterki, jednak rola właściciela reproduktora powinna polegać na udoskonalaniu, co w dosłownym rozumieniu słowa należy tłumaczyć, że zaakceptowana suka powinna mieć, jak najwięcej zalet, a już z pewnością żadnej z usterek, jakie ewentualnie posiada Wasz pies.

 

Jeśli pies będzie krył po raz pierwszy, to teoretycznie bezpieczniej będzie dobrać do niego sukę, która ma już potomstwo i doświadczenie w kwestii krycia, co powinno ułatwić sam akt krycia. Odradzamy dobór suki, która w porównaniu z Twoim psem ma pewne cechy budowy przerysowane. Skrajności nie przynoszą dobrych efektów, a wręcz przeciwnie pozwalają na ujawnienie się ich w formie zdwojonej (przykład: ojciec z dolnej granicy wzrostu, matka z górnej granicy wzrostu lub przerośnięta - część miotu w dolnej granicy, część w górnej granicy, zdecydowana mniejszość o wzroście pożądanym).

 

Kiedy wstępnie zaaprobujecie sukę, to nadchodzi czas na kolejny krok, czyli głębszą analizę budowy i pochodzenia potencjalnej kandydatki na "żonę". W ruch powinny pójść rodowody (przyszłego ojca i matki szczeniąt). Należy rozważyć linie z jakich wywodzą się brani pod uwagę kandydaci na rodziców szczeniąt, co będzie zawierał rodowód maluchów, jaki rodzaj skojarzenia przyniesie takie krycie itd. W hodowli psa rasowego hodowcy korzystają z różnych metod kojarzeń. W bardzo ogólnym zarysie możemy podzielić je na kojarzenia niekrewniacze, czyli takie, gdzie w rodowodzie szczeniąt nie powtórzy się ten sam przodek od strony ojca i matki (np. kojarzenie losowe, podobne z podobnym, skojarzenie wyrównawcze) lub kojarzenia krewniacze w bliższym i dalszym pokrewieństwie (inbred, krycie na linię lub wg rodzin). Osobom początkującym w tematach hodowlanych doradzamy korzystanie z metod kojarzenia nie krewniaczego, które z założenia są bezpieczniejsze. Metody kojarzeń krewniaczych otwierają, co prawda drogę do szybszego kreowania konkretnych cech rasy i eliminowania wad, ale tylko pod warunkiem władania dogłębną wiedzą, nie tylko z zakresu genetyki i hodowli, ale przede wszystkim znających wzorowo linie hodowlane danej rasy. W przeciwnym razie istnieje duże prawdopodobieństwo uzyskania efektu odwrotnego do oczekiwanego i przyczynienia się do przyjścia na świat miotu z wieloma wadami i usterkami. Nie można wówczas się usprawiedliwiać, że wszystkiemu był winny inbred, albo suka, albo coś tam jeszcze. Krewniacze kojarzenie nie jest bowiem twórcą  genów, które są odpowiedzialne za ujawnione wady czy choroby, a jedynie na skutek jego zastosowania i sprzyjających, ku temu okoliczności, pozwala ujawnić się genom obecnym u przodków psa czy suki, które zostały "zamaskowane" przez działanie genów dominujących.  

 

Właściciel reproduktora powinien również zadbać o zdrowie przyszłych szczeniąt otrzymanych po swoim reproduktorze. Zważywszy na fakt, że kryjący regularnie samiec jest w stanie zostawić po sobie pokaźną gromadkę maluchów, to właśnie w gestii właściciela reproduktora leży, by przed ostateczną decyzją o dopuszczeniu psa do rozrodu wykonał pewne testy i badania potwierdzające dobre zdrowie psa. W dobie dzisiejszych zagrożeń nękających rasy duże i olbrzymie warto jest zbadać samca pod kątem chorób, które nie są rasie obce (np. dysplazji stawów biodrowych HD, dysplazji stawów łokciowych ED, hyperuricosurii HU i młodzieńczego paraliżu krtani i polineuropatii - JLPP). W Polsce nie ma oficjalnego obowiązku prześwietlania czy badania rasy czarny terier rosyjski, jednak wielu hodowców i właścicieli reproduktorów robi to we własnym zakresie. Logiczne jest zatem, że skoro my dążymy do rozmnażania psa zdrowego, to zwracamy również szczególną uwagę na to, czy kandydatka na matkę posiada podobne badania. Zwróćcie uwagę również na charakter i psychikę przyszłej matki. Suki odbiegające od normy - strachliwe, agresywne, osowiałe - powinny być z kręgu Waszego zainteresowania wyeliminowane.

 

W zasadzie ostatnią rzeczą, jaką powinniście rozpatrywać, akceptując sukę do swojego reproduktora, są zdobyte przez nią tytuły. Oczywiście nie przeczymy, że wybitne osiągnięcia są również, w jakimś stopniu potwierdzeniem klasy danej suki (w końcu nie każda może zostać Zwycięzcą Świata czy Interchampionem), nie powinny jednak one stanowić głównego kryterium wyboru. Fakt, że przyszła kandydatka na żonę będzie championem z kilogramami medali, w żaden sposób nie gwarantuje Wam, że w skojarzeniu akurat z Waszym psem da  potomstwo tej samej klasy, co ona sama. Powiedzmy, że osiągnięcia suki są, jak "wisienka na torcie" i wieńczą dzieło wyboru:-). Świetną suką hodowlaną może okazać się również ta, która na wystawach była prezentowana sporadycznie, ale za to jest zdrowa i silnie przekazuje szczeniętom pożądane cechy, które są "bogactwem" posiadanych przez nią genów.

 

Jak widzicie sztuka doboru odpowiedniego partnera nie jest wcale taka prosta i oczywista. Pamiętajcie jednak, że zgodnie z obowiązującym Regulaminem Hodowlanym macie prawo do odmowy krycia danej suki, bez podania jej właścicielowi przyczyny. Jeśli zatem będziecie mieć wątpliwości, nie wahajcie się mówić: Nie.

 

8. Przed pierwszym kryciem

Pies noszący miano - Reproduktor - przede wszystkim powinien być w odpowiedniej kondycji. Potocznie przyjęło się mówić że jest to "kondycja wystawowa". Powinien być psem zdrowym (regularnie szczepionym, odrobaczanym, zabezpieczanym przeciwko insektom i przebadanym w kierunku ww. chorób) o odpowiedniej wadze. Przekarmienie, jak i niedożywienie psa mają wpływ na jego płodność. Dodatkowo pies zapasiony prawdopodobnie nie będzie w stanie naturalnie pokryć suki (nie zapominajcie, że dodatkowe kilogramy to obciążenie, nie tylko dla układu krwionośnego i kostnego psa, to także dodatkowy ciężar dla suki, która zwyczajnie może psa nie utrzymać). Sugerowałybyśmy również przed pierwszym kryciem wykonanie rutynowych ogólnych badań psa. Dodatkowo badaniu powinno się poddać nasienie celem określenia jego jakości. Aby chronić zdrowie swojego psa warto również wykonać badanie bakteriologiczne w kierunku brucelozy (Brucella canis). W wielu krajach badanie w tym kierunku jest wręcz wymagane, aby móc dopuścić psa do rozrodu (w przypadku krycia za granicą można spotkać się także z żądaniem, by właściciel suki przedstawił wynik aktualnego badania biologicznego i bakteryjnego suki - jest to rutynowe postępowanie właścicieli szczególnie cennych reproduktorów, którzy dbają o zdrowie swoich psów i chcą  je chronić przed częstymi, a do niedawna z niewiedzy ignorowanymi zakażeniami przenoszonymi drogą płciową) - również Ty masz prawo takich badań wymagać. Więcej: TUTAJ i TUTAJ.

 

9. Fenomen popularnego reproduktora:

Kynologia i hodowla przed właścicielami reproduktorów - samców o "atrakcyjnych rodowodach", bardzo utytułowanych i doskonale przekazujących swoje najlepsze cechy stawia wiele wyzwań. Zazwyczaj takie samce, w krótkim czasie stają się bardzo popularnymi reproduktorami. Praktycznie po takie "bezpieczne geny" chętnie sięga większość hodowców - niektórzy nawet kilkakrotnie powielają te same skojarzenia. Spora grupa osób w dalszej pracy hodowlanej wykorzystuje wyróżniających się potomków pochodzących bezpośrednio od tych psów. W dobie szeroko rozwiniętej medycyny weterynaryjnej i możliwości przechowywania mrożonego nasienia, wykorzystanie takich popularnych reproduktorów możliwe jest (w postaci inseminacji mrożonym nasieniem) również po ich śmierci. Z czasem okazuje się, że czytając rodowody poszczególnych osobników można doszukać się odrobiny takiego popularnego reproduktora w większości prowadzonych linii. O tym jednak często osoby początkujące w hodowli nie mają pojęcia. Nie wiedzą, jak blisko spokrewnione są ze sobą linie ich psa i potencjalnej matki szczeniąt. Mało kto też zdaje sobie sprawę z faktu, że nagminne używanie jednych i tych samych reproduktorów ogranicza występowanie niektórych genów bazy genetycznej rasy, jednocześnie powodując zwiększanie się częstotliwości pojawiania innych. Przykłady z innych ras pokazały już, że żaden pies, nieważne jak będzie zjawiskowy i wyjątkowy, nie może zdominować bazy genetycznej danej rasy!.

 

Dlatego też każdy właściciel reproduktora, przed podjęciem ostatecznej decyzji o kryciu, powinien mieć świadomość tego, że  skoro zdecyduje się na intensywne krycie wielu suk, nie bacząc na ich wartość hodowlaną, to takie postępowanie może w przyszłości doprowadzić do takiej sytuacji, gdzie populacja rasy w danym kraju będzie tak nasycona genami jego psa, że spora grupa wyróżniających się jego potomków nie zostanie w hodowli w ogóle wykorzystana, bo.... jego synowie nie będą mieli co kryć, a jego córek nie będzie czym kryć...

 

Jak w każdej dziedzinie życia, tak i w hodowli potrzebne jest zachowanie równowagi i umiaru. Rozsądnym rozwiązaniem wydaje się kontrolowanie ilości kryć, dbanie o utrzymanie wysokiego poziomu w rasie, poprzez dobór do rozrodu suk zdrowych, wysokiej klasy hodowlanej oraz przeprowadzanie analizy rodowodów pod kątem ewentualnego inbredowania i jego wpływu na planowane potomstwo. Biorąc pod uwagę fakt, że reproduktor może po sobie zostawić setki potomków, to właśnie na ich właścicielach ciąży większa odpowiedzialność za dalsze losy rasy. Nie zapominajcie o tym:-).

 

10. Typy reproduktorów:

Każdy, kto miał sposobność uczestniczyć w akcie krycia wie, że samce reagują różnie, jedne są spokojne i łatwo się z nimi współpracuje, drugie wymagają pomocy. Wielu młodych, niedoświadczonych hodowców, a także "świeżo upieczonych" właścicieli reproduktorów często miewa kłopoty przy aktach krycia. Dlaczego? Otóż reproduktory w zależności od temperamentu i charakteru można podzielić na kilka typów. Więcej TUTAJ.

 

11. Kiedy zbliża się godzina "0"......

Kiedy wszystkie decyzje zostały już podjęte, formalności załatwione i kandydatka na żonę ma się wkrótce stawić pozostaje "zapiąć wszystko na ostatni guzik":-). Doświadczeni hodowcy zalecają, by psy kryjące pierwszy raz kojarzyć z sukami, które już były kryte i które są spokojne, a co z tym się wiąże akt krycia powinien przebiec bez komplikacji. Uważa się również, że pies lepiej się czuje na "swoim terenie", zatem to suka najczęściej do psa na krycie dojeżdża. Samo miejsce wybrane do krycia, powinno być przede wszystkim bezpieczne i w miarę spokojne, tak by niepotrzebnie nie rozpraszać i nie denerwować zwierząt. Jeśli akt krycia będzie przebiegał w domu, to należy zadbać o to, by powierzchnia na jakiej będą stały zwierzęta nie była śliska. Warto również wcześniej zapewnić sobie pomoc doświadczonej osoby trzeciej - (szczególnie istotne jest to w przypadku psów kryjących pierwszy raz). Warto też zadbać o wsparcie ze strony lekarza weterynarii. Może się przecież tak zdarzyć, że mimo prób i chęci nie uda się doprowadzić do naturalnego krycia, wówczas alternatywą może być inseminacja wykonana przez znającego się na rzeczy weterynarza.

 

Zważywszy na fakt, że sam moment krycia jest dla zwierząt niezwykle emocjonujący i wiąże się z dużym wysiłkiem fizycznym, nie karmimy psa tuż przed planowanym kryciem (rozsądnym i bezpiecznym rozwiązaniem jest zachowanie ok. 6 h przerwy pomiędzy posiłkiem, a kryciem). Przed samym aktem krycia pies powinien być również jeszcze wyprowadzony na chwilkę na dwór, by mógł załatwić swoje potrzeby fizjologiczne.


12. Rozliczenie za krycie

To sprawa indywidualnej umowy pomiędzy właścicielem reproduktora, a suki hodowlanej. Aktualnie w Regulaminie Hodowli Psów Rasowych ZKwP znajdziemy zalecenie spisania odpowiedniej umowy jeszcze przed aktem krycia regulującej wysokość i sposób rozliczenia za krycie.

 

Form rozliczenia może być wiele m.in.

- ekwiwalent pieniężny płatny w części lub całości od razu w dniu krycia lub w innym wyznaczonym terminie;

- szczenię/szczenięta wybrane z miotu przez właściciela reproduktora.

 

Za każdym razem radzimy spisać umowę. Tylko w taki sposób można zabezpieczyć swoje prawa i w przypadku nieuczciwego hodowcy dochodzić ich na odpowiedniej drodze prawnej.

 

13. Koszty krycia

W praktyce poza obowiązkiem wykupienia Karty Krycia w macierzystym Oddziale ZKwP, właściciel reproduktora nie ponosi żadnych większych kosztów związanych z aktem krycia. Nie mniej jednak trzeba być przygotowanym na koszty dodatkowe wynikające z indywidualnych ustaleń z właścicielem suki hodowlanej.

 

Do najważniejszych dodatkowych kosztów związanych z aktem krycia można zaliczyć:

  • pomoc weterynaryjną - w przypadku braku doświadczenia pomoc lekarza weterynarii może okazać się niezbędna. Może zdarzyć się tak, że z jakiś względów trzeba będzie zdecydować się na sztuczne zapłodnienie (inseminację) - to są również koszty, które trzeba ponieść i warto wcześniej przedyskutować z właścicielem suki hodowlanej, kto będzie je regulował;

  • badania lekarskie potwierdzające aktualny stan zdrowia psa.

14. Posiadanie reproduktora, a polski fiskus

Obowiązki podatkowe powstają już w przypadku posiadania jednej sztuki stada podstawowego. W naszym przypadku właściciel reproduktora zarejestrowany w ZKwP z choćby jednym psem, który ma wpisane w rodowodzie "Reproduktor" (który będzie krył) ma obowiązek odprowadzania z tego tytułu podatku do Urzędu Skarbowego. O szczegóły związane z zalegalizowaniem posiadania reproduktora w świetle polskiego prawa radzimy pytać w najbliższym Urzędzie Skarbowym.

Katarzyna Sokólska i Anna Majewska

Bibliografia:

powyższy artykuł opracowano na podstawie:

- zebranych materiałów i doświadczeń własnych

- Regulamin Hodowli Psów Rasowych w Polsce - ZKwP

- Poradnik dla hodowców psów. Genetyka w praktyce  -  Malcolm B. Willis

- The Price of Popularity: Popular Sires and Population Genetics - "Double Helix Network News" 1998 rok -  C.A. Sharp

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768