O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Suka hodowlana: A... B... C... podstawowej wiedzy

 

1. Co oznacza określenie - "Suka Hodowlana"?

Miano "Suki Hodowlanej" w Polsce może otrzymać samica psa rasowego, która jest zdolna do rozrodu, posiada udokumentowane pochodzenie (Rodowód), jest zarejestrowana w jednym z Oddziałów ZKwP i zgodnie z obowiązującym Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP uzyskała wymagane, ku temu uprawnienia hodowlane, które po ukończeniu wymaganego regulaminem minimalnego wieku zostały potwierdzone w jej Rodowodzie i Karcie Sztywnej przez Kierownika Sekcji lub Przewodniczącego Oddziałowej Komisji Hodowlanej imienną pieczęcią ("Suka Hodowlana"), podpisem osoby dokonującej wpisu, pieczęcią Oddziałową wraz z datą.

 

2. Warunki jakie musi spełnić suka, by uzyskać miano Suki Hodowlanej:

Zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP do hodowli dopuszcza się sukę na podstawie adnotacji w rodowodzie i Karcie Sztywnej „SUKA HODOWLANA”, dokonanej przez Kierownika Sekcji lub Przewodniczącego Oddziałowej Komisji Hodowlanej, potwierdzonej imienną pieczęcią, podpisem, pieczęcią Oddziału oraz datą. Suka nabywa uprawnienia hodowlane w momencie dokonania takiego wpisu. Warunkiem uzyskania wyżej wymienionego wpisu (w naszym przypadku dla suki rasy czarny terier rosyjski) jest spełnienie poniższych wymogów: 

  • jest zarejestrowana w jednym z Oddziałów ZKwP oraz wpisana do Polskiej Księgi Rodowodowej (PKR);

  • ukończyła 15 miesięcy;

  • uzyskała, po ukończeniu 15 miesięcy, w dowolnej klasie, od co najmniej dwóch sędziów, trzy oceny doskonałe lub bardzo dobre, w tym jedną na wystawie międzynarodowej lub klubowej (minimum jedna z ocen musi być zdobyta na wystawie organizowanej przez ZKwP w Polsce).

3. Czy istnieją jakieś regulacje czasowe oraz formalne warunkujące rozród Suk Hodowlanych?

Zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP do hodowli dopuszcza się sukę po ukończeniu 15 miesięcy i spełnieniu warunków wymienionych w punkcie 2 naszego opracowania. Jednakże istnieją również pewne warunki, które w trosce o dobro suki hodowlanej oraz z przyczyn formalnych ograniczają i kontrolują okres, kiedy może być ona zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych ZKwP rozmnażana:

  • suka hodowlana może posiadać tylko jeden miot w roku kalendarzowym;

  • suka traci uprawnienia hodowlane z dniem 31 grudnia roku, w którym ukończyła 8 lat;

  • warunkowo dopuszcza się możliwość posiadania przez sukę miotów po ukończeniu przez nią wieku 8 lat, ale tylko pod warunkiem, że suka pozostaje w doskonałej kondycji zdrowotnej oraz okazała się wartościową suką hodowlaną (np. jej potomstwo odnosi wiele sukcesów wystawowych, odznacza się doskonałym zdrowiem itp.). Jednak o pozwolenie na krycie po ukończeniu wieku 8 lat należy wystąpić do Komisji Hodowlanej;

  • Członek ZKwP może kryć swoją sukę hodowlaną tylko i wyłącznie reproduktorami spełniającymi wymogi ZKwP lub innej organizacji kynologicznej uznanej przez FCI;

  • Członka ZKwP obowiązuje zakaz rozmnażania suki hodowlanej poza ewidencją ZKwP;

  • skreśla się z ewidencji sukę hodowlaną w przypadku ustania członkostwa właściciela, zgodnie z § 18 Statutu Związku;

  • unieważnia się uprawnienia hodowlane suki oraz wykreśla się z rejestrów sukę hodowlaną, która na dwóch wystawach przez dwóch różnych sędziów została zdyskwalifikowana za agresję w stosunku do ludzi. Postępowanie w przypadkach dyskwalifikacji za agresję określa Regulamin Wystaw Psów Rasowych;

  • po wykluczeniu członka ze Związku lub ustaniu jego członkostwa na podstawie § 18 pkt. 5 Statutu, suki na niego zarejestrowane podlegają skreśleniu z rejestru Związku i nie mogą być przerejestrowane na inną osobę. Skreślenia dokonuje Zarząd Oddziału i zawiadamia o tym Zarząd Główny oraz Zarządy pozostałych Oddziałów. Wykluczenie ze Związku jednego ze współwłaścicieli suki skutkuje skreśleniem suki, stanowiącej współwłasność, z rejestru Związku bez możliwości przerejestrowania jej na innych członków Związku;

  • w okresie zawieszenia w prawach członka, posiadane przez niego suki nie mogą być przerejestrowane na innego członka Związku i używane do hodowli oraz nie mogą brać udziału w wystawach, konkursach i pokazach; suki stanowiące jego współwłasność podlegają tym samym rygorom;

  • Oddziałowa Komisja Hodowlana może wnioskować do Zarządu Oddziału o zawieszenie uprawnień hodowlanych suki na okres nie krótszy, niż 12 miesięcy w przypadku nie stosowania się hodowcy do wymagań zawartych w  Regulaminie Hodowlanym ZKwP.

4. Czy każda suka z udokumentowanym pochodzeniem musi być wdrożona do hodowli?

Niewątpliwie nabycie suki czarnego teriera rosyjskiego jest podyktowane chęcią posiadania przedstawicielki takiej właśnie rasy. Bardzo często przeciętni śmiertelnicy kupują szczeniaka najzwyczajniej w świecie z ogłoszeń zamieszczanych w prasie, mediach, Internecie, czasami bywają na wystawach i po wstępnych rozmowach jadą do wybranej hodowli, gdzie widząc gromadkę brykających maluchów kompletnie nie wiedzą, na które szczenię się zdecydować. Statystycznie rzecz biorąc do ich domu trafi ta, która najbardziej "wpadnie im w oko" lub zostanie przez hodowcę wskazana. Osoba zdecydowana przede wszystkim na nabycie suki, jako przyszłej towarzyszki wspólnego życia, w takiej chwili nie myśli o skojarzeniu z jakiego ona pochodzi, jak jest zbudowana czy ma jakieś wady, cechy wybitne itp. itd... Podpytywana przez hodowcę: czy planuje prezentację suki w przyszłości na wystawach i jej wdrożenie do dalszej hodowli? - zazwyczaj szybko odpowiada - NIE ....

 

Tak oto do wielu domów trafiają suki potocznie zwane "do kochania" lub "na kanapę". I nic w tym złego, przecież o to właśnie chodzi, by była ona przede wszystkim naszym przyjacielem. Jednak w wielu przypadkach, wraz z upływem czasu i pod wpływem różnych czynników, właściciele suki zakupionej "tylko do kochania", nagle zaczynają zgłaszać ją i prezentować na wystawach psów. W zasadzie nie ma w tym nic zadziwiającego, bo skoro suka ma rodowód i jest pozbawiona wad odgórnie wykluczających ją z hodowli (np. nieprawidłowy zgryz, nieprawidłowe umaszczenie), to jej właściciel ma pełne prawo, by ją na wystawach pokazywać. Z wystawami bywa jednak różnie: jedni zaspokajając własną ciekawość rezygnują już po pierwszym razie, a drugich świat wystaw wciąga i... stają się ich stałymi bywalcami (choć z wynikami też bywa różnie - raz jest lepiej raz gorzej). Zdarza się, że z suk kupionych tylko "do kochania" wyrastają prawdziwie "perełki", które podbijają ringi wystawowe. Niestety takie sytuacje należą do rzadkości, bo w większości przypadków zwierzęta wprowadzane na wystawy z tzw. "przypadku" zaledwie poszerzają grono zwierząt zaliczanych do tzw. średniej statystycznej. Do czego jednak dążymy? Otóż... wymagania hodowlane względem naszej rasy stawiane przez Związek Kynologiczny w Polsce nie są wygórowane i z czasem suce poprawnie zbudowanej (choć nadal przeciętnej) uda się je spełnić, a właściciele "świeżo upieczonej" suki hodowlanej idą krok dalej i zaczynają myśleć o jej rozmnożeniu. I w tym właśnie miejscu rodzi się pytanie: czy taka suka powinna od razu zostać wdrożona do dalszej hodowli?. No cóż uzyskanie tylko 3 ocen niezbędnych do spełnienia warunków hodowlanych nie oznacza jeszcze, że dana suka przedstawia wysoką hodowlaną wartość. Każdy kto chce wprowadzić swoją sukę do dalszej hodowli powinien odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie: po co chcę rozmnażać?. Szansa na uzyskanie postępu hodowlanego znacznie wzrasta, gdy w hodowli będą wykorzystywane osobniki plasujące się POWYŻEJ PRZECIĘTNEJ w danej rasie. Oczywiste jest, że każdy właściciel kocha swoją czworonożną podopieczną i dla niego zawsze będzie ona naj, naj... Jednak w odpowiedzialnej i świadomej hodowli potrzeba czegoś więcej, niż odrobiny szczęścia... Co zatem oznacza sformułowanie "powyżej przeciętnej"?. Aby to zrozumieć zacznijmy od tego, że osoby myślące o karierze wystawowej i hodowlanej swojej przyszłej suki podchodzą do jej zakupu z wielkim "namaszczeniem". Przekopują wszelkie dostępne informacje, sortują hodowle, wybierają linie i skojarzenia. W momencie, gdy dokonają już odpowiedniego wyboru, to z niecierpliwością wyczekują narodzin miotu, z którego w dalszej kolejności starannie wybiorą tylko to szczenię, które na dzień odbioru będzie dobrze rokowało zarówno pod kątem hodowlanym, jak i wystawowym (będzie wyróżniać się spośród swojego rodzeństwa pożądanymi cechami charakteru i eksterieru). Dlaczego o tym właśnie piszemy? Sukę, która w przyszłości ma stanowić zaczątek nowej hodowli należy wybierać ze szczególną starannością, najlepiej z odpowiednio zaplanowanego skojarzenia, po wysokiej klasy rodzicach. Nie każdy wie, że przeciętne suki, często są kryte znakomitymi reproduktorami tylko po to, by ci poprawili jakość miotu. W takim miocie teoretycznie powinny przyjść na świat szczenięta lepsze od matki, ale do wybitnych cech ojca pewnie będzie im trochę brakowało. Natomiast wybitne suki nigdy nie są kryte przeciętnymi psami:-). Jeśli zdecydujecie już, z której hodowli będzie pochodzić Wasza suka, to warto dużo wcześniej porozmawiać z hodowcą i na wstępie poinformować go, że interesuje Was tylko szczenię rokujące wystawowo, które będzie na wystawach prezentowane, a w późniejszym czasie wejdzie do hodowli. Czasami na takiego malucha trzeba będzie poczekać, ale przy wiedzy i pomocy hodowcy macie duże szanse na to, że trafi do Was szczenię, które spełni Wasze oczekiwania. Jednak to jeszcze nie wszystko! Wybrana i wyselekcjonowana pod względem wystaw suka, która wyróżnia się pewnymi walorami eksterieru i charakteru, co zostanie potwierdzone, nie tylko zdobytymi uprawnieniami hodowlanymi, ale też odpowiednimi tytułami i wyróżnieniami wystawowymi i/lub szkoleniowymi powinna jeszcze cechować się dobrym zdrowiem. Ponad przeciętna to właśnie połączenie cech charakteru, eksterieru i nienagannego zdrowia. W naszej rasie i w naszym kraju Regulamin Hodowlany nie wymaga żadnych dodatkowych badań zdrowotnych, przed wykorzystaniem suki w hodowli, ale odpowiedzialny właściciel sam we własnym zakresie dba o to, by jego suka została zbadana w kierunku: dysplazji stawów biodrowych HD, dysplazji stawów łokciowych ED, hyperuricosurii HU, młodzieńczego paraliżu krtani i polineuropatii - JLPP, czyli schorzeń które nie są naszej rasie obce. Tylko posiadając sukę, która umiejętnie połączy te trzy ww. składowe możemy mówić, o tym, że plasuje się ona "powyżej przeciętnej" w rasie, i to takie właśnie zwierzęta powinny być wprowadzane, i wykorzystywane w hodowli:-).

 

5. Jak zwiększyć szansę na nabycie dobrej suki hodowlanej?

Wbrew pozorom nabycie szczenięcia, które będzie dobrze rokowało pod kątem wystaw i hodowli dla osób początkujących w temacie kynologii jest bardzo trudne. Czasami myśląc poważnie o hodowli można pójść trochę "na skróty" i zamiast kupować szczenię w "ciemno" można pomyśleć o dwóch dostępnych rozwiązaniach zwiększających nieco szanse na nabycie wartościowej suki.

 

Otóż jednym ze sposób umożliwiających nabycie dobrze rokującego szczenięcia może być tak zwany "warunek hodowlany". Wielu ambitnych hodowców dba o to, aby wyróżniające się szczenięta nie trafiły na przysłowiowe kanapy, a były prezentowane na wystawach i w sprzyjających warunkach weszły do hodowli. Niestety często warunki bytowe nie pozwalają im na zostawienie u siebie w domu kolejnego z rzędu dobrze zapowiadającego się malucha. W takiej sytuacji są oni skłonni na dogodnych warunkach przekazać osobom zainteresowanym wystawianiem i hodowlą takie szczenię. Nie ukrywamy, że taki układ może być z korzyścią dla obydwu stron. Zasady takiej transakcji wiązanej mogą wyglądać np. tak: spisujecie stosowną umowę i otrzymujecie szczenię, które do momentu spełnienia warunków zawartych w umowie stanowi najczęściej formalną własność hodowcy lub współwłasność hodowcy i Waszą. Z reguły hodowca w umowie zastrzega sobie, że taka suka po osiągnięciu wieku rozrodczego i spełnieniu warunków dopuszczających ją do hodowli jest po raz pierwszy kryta wybranym przez niego reproduktorem na jego przydomek hodowlany, a ostatecznym rozliczeniem za sukę może być wybrane z miotu przez hodowcę szczenię lub określony ekwiwalent pieniężny. Po wywiązaniu się z umowy suka przepisywana jest na Was i docelowo staje się Waszą własnością, którą już możecie niezależnie dysponować.

 

Kolejnym rozwiązaniem (choć dla niektórych nie do przyjęcia), może być zainteresowanie się zakupem dorosłej już suki. Jeśli oczywiście ma to być fundament Waszej hodowli najlepiej, jeśli będzie to suka nie starsza, niż 1 - 3 lata. Bardzo często można spotkać się z ofertami odsprzedaży zwierząt w pełni ukształtowanych, często są to już suki po kilku wystawach z uprawnieniami hodowlanymi, tytułami itp. Zakup suki, której rozwój fizyczny się już zakończył niewątpliwie ma swoje plusy. Po pierwsze widzicie budowę anatomiczną suki, jej predyspozycje psychiczne, temperament, charakter itp. Można powiedzieć, że dostajecie "gotowy materiał", na którym możecie oprzeć swoją hodowlę. Jedyny mankament to to, że w takim przypadku pozbawieni jesteście obcowania z suką w okresie szczenięcym. Nie będziemy ukrywały również, że zakup dorosłej suki z uprawnieniami hodowlanymi często jest również bardzo, bardzo kosztowny.

 

6. Lista życzeń do... czyli cechy dobrej suki hodowlanej:

- budowa anatomiczna i wygląd, jak najbardziej zbliżone do standardu rasy;

- charakter, psychika, temperament odpowiadający założeniom standardu rasy;

- suka zdrowa i w odpowiedniej kondycji;

- pochodzenie, czyli rodowód suki (wartościowe i interesujące linie, ciekawe skojarzenie, zasłużeni przodkowie);

- potomstwo (które z różnych skojarzeń będzie wyrównane w typie, z jak najmniejszym odsetkiem wad i usterek o prawidłowej budowie, charakterze i temperamencie wyróżniające się dobrym zdrowiem).

 

7. Najczęściej "popełniane grzechy" przez właścicieli suk hodowlanych:-)

- krycie suki tylko po to, by raz w życiu została mamą;

- krycie suki tylko dlatego, że to dla jej "zdrowia";

- krycie suki tylko dlatego, że ciąża i macierzyństwo wpływa korzystnie na jej eksterier;

- krycie suki tylko dlatego, że jak już ma uprawnienia to, by było szkoda nie skorzystać.

 

8. Mamy uprawnienia, co dalej?

Kolejnym krokiem na drodze do spełnienia marzeń o swojej hodowli jest zarejestrowanie przydomka hodowlanego. Zgodnie z Regulaminem Hodowli Psów Rasowych w Polsce: Członek Związku, rozpoczynający prowadzenie hodowli jest zobowiązany wystąpić o zatwierdzenie przez Zarząd Główny przydomka hodowlanego. Przydomek zgłasza się za pośrednictwem Zarządu Oddziału na formularzu w dwóch egzemplarzach, z których po zatwierdzeniu jeden otrzymuje hodowca, drugi pozostaje w aktach Oddziału. Członek Związku występując o rejestrację przydomka ma obowiązek zarejestrować go za pośrednictwem biura Zarządu Głównego ZKwP w Międzynarodowym Repertorium Przydomków w FCI. W związku z obowiązkiem rejestracji przydomków w FCI czas oczekiwania na zatwierdzenie może się wydłużyć nawet do 3 miesięcy - warto mieć to na uwadze planując miot, bowiem jego brak skutecznie uniemożliwia wydanie metryk dla szczeniąt. Prowadzenie hodowli psa rasowego to duże wyzwanie i nie ma co ukrywać przedsięwzięcie logistyczne:-). Krok po kroku, co kiedy i jak w oddzielnym artykule TUTAJ.

 

9. Jak selekcjonować psy do krycia?

Jeśli rozpatrzyliście wszystkie za i przeciw, spełniliście wszystkie warunki i podjęliście decyzje o chęci posiadania szczeniąt, to przed wami kolejny etap: wybranie odpowiedniego reproduktora na ojca szczeniąt. Poszukiwania reproduktora trzeba zacząć od "rachunku sumienia" i zestawienia wszystkich wad i zalet posiadanej przez siebie suki. Może to być trudne, ale tylko obiektywna ocena własnej suki będzie pierwszą wskazówką ukierunkowującą poszukiwania odpowiedniego kandydata na ojca szczeniąt. Pierwsze wrażenie zazwyczaj najbardziej zapada nam w pamięć. Cóż nie ma się czemu dziwić, większość z nas jest wzrokowcami i piękny wygląd przyciąga uwagę. Każdy już na samym początku tej drogi ma swoje typy kierując się jedynie wrażeniami estetycznymi i wyglądem danego osobnika. Pamiętać jednak musicie, że pod wymuskanymi do granic możliwości fryzurami kryje się "cała prawda o danym psie". Naturalnie przy dokonywaniu wyboru nie można popadać w przesadę (perfekcyjny to jest tylko standard rasy). Gdybyśmy chcieli rozmnażać tylko idealne pod każdym względem egzemplarze (o ile takie w ogóle istnieją), to jesteśmy pewne, że rasa przestałaby istnieć:-). W zasadzie każde zwierzę będzie miało większe lub mniejsze usterki, jednak rola przyszłego hodowcy polega na udoskonalaniu, co w dosłownym rozumieniu słowa należy tłumaczyć, że wybrany samiec powinien mieć, jak najwięcej zalet, a już z pewnością żadnej z usterek, jakie ewentualnie posiada Wasza suka. Jeśli kryjesz sukę po raz pierwszy teoretycznie bezpieczniej będzie wybrać reproduktora, który już ma w tej kwestii doświadczenie. Warto również zainteresować się samcem, który posiada już potomstwo. Na jego podstawie możesz ocenić, jakie cechy pies przekazuje. Idealnie byłoby, gdyby swoim dzieciom przekazywał właśnie te, które chcesz poprawić:-). Na pewno nie decyduj się na samca, który ma te elementy w porównaniu z Twoją suką przerysowane. Skrajności nie przynoszą dobrych efektów, a wręcz przeciwnie, pozwalają na ujawnienie się ich w formie zdwojonej (przykład: matka z dolnej granicy wzrostu, ojciec z górnej granicy wzrostu lub przerośnięty - część miotu w dolnej granicy, część w górnej granicy, zdecydowana mniejszość o wzroście pożądanym). Psa nie można również wybrać na podstawie zasłyszanej opinii, zdjęcia czy barwnego opisu osób trzecich. Przecież w dobie dzisiejszej techniki i "cudownych programów" na zdjęciu można pokazać wszystko, co się chce;-). Poza tym wiele psów wypada mało korzystnie na fotografiach i odwrotnie. Jeśli dodamy do tego jeszcze wprawne ręce groomera i umiejętności handlera to obraz z fotografii może być na prawdę bardzo złudny. Kiedy sporządzicie już wstępną listę kandydatów na "męża" Waszej suki czas na kolejny krok, czyli głębszą analizę budowy i pochodzenia potencjalnych kandydatów. W ruch powinny pójść rodowody (przyszłego ojca i matki szczeniąt). Należy rozważyć linie z jakich wywodzą się brani pod uwagę rodzice szczeniąt, co będzie zawierał rodowód maluchów, jaki rodzaj skojarzenia przyniesie takie krycie itd. W hodowli psa rasowego hodowcy korzystają z różnych metod kojarzeń. W bardzo ogólnym zarysie możemy podzielić je na kojarzenia niekrewniacze, czyli takie, gdzie w rodowodzie szczeniąt nie powtórzy się ten sam przodek od strony ojca i matki (np. kojarzenia losowe, podobne z podobnym, kojarzenia wyrównawcze) lub kojarzenia krewniacze w bliższym i dalszym pokrewieństwie (kojarzenia kazirodcze, krycie na linię, hodowla wg rodzin). Osobom początkującym w temacie hodowcy doradzamy skorzystanie z metod kojarzenia nie krewniaczego, które z założenia są bezpieczniejsze.

 

Metody kojarzeń krewniaczych otwierają, co prawda przed hodowcą drogę do kreowania rasy, wzmacniania pożądanych cech i eliminowania wad, ale tylko pod warunkiem władania dogłębną wiedzą, nie tylko z zakresu genetyki i hodowli, ale przede wszystkim znających wzorowo linie hodowlane danej rasy. W przeciwnym razie istnieje duże prawdopodobieństwo uzyskania efektu odwrotnego do oczekiwanego i wyhodowania miotu z wieloma wadami i usterkami. Nie można wówczas usprawiedliwiać się, że wszystkiemu był winny inbred, albo pies, albo coś tam jeszcze. Krewniacze kojarzenie nie jest bowiem twórcą genów, które są odpowiedzialne za ujawnione wady czy choroby, a jedynie na skutek jego zastosowania i sprzyjających, ku temu okoliczności, pozwala ono ujawnić się genom obecnym u przodków psa czy suki, które zostały "zamaskowane" przez działanie genów dominujących.  

 

Hodowca powinien również zadbać o zdrowie swoich przyszłych szczeniąt. Logiczne jest zatem, że rozmnażamy sukę, która jest zdrowa i szukamy dla niej również psa zdrowego. W dobie dzisiejszych zagrożeń nękających rasy duże i olbrzymie warto jest jeszcze przed podjęciem decyzji o rozmnażaniu psa i suki zbadać je pod kątem chorób, które rasie obce nie są (np. dysplazji stawów biodrowych HD, dysplazji stawów łokciowych ED, hyperuricosurii HU i młodzieńczego paraliżu krtani i polineuropatii - JLPP). W Polsce nie ma oficjalnego obowiązku prześwietlania czy badania rasy czarny terier rosyjski, przed wykorzystaniem w hodowli, jednak wielu hodowców robi to we własnym zakresie. Zwróćcie uwagę również na charakter i psychikę psa. Zwierzęta odbiegające od normy - strachliwe, agresywne, osowiałe -  powinny być z kręgu Waszego zainteresowania wyeliminowane. W zasadzie ostatnią rzeczą na jaką powinniście zwrócić uwagę wybierając kandydata na męża dla swojej suki, to zdobyte przez niego tytuły. Oczywiście nie przeczymy, że wybitne osiągnięcia są również, w jakimś stopniu potwierdzeniem klasy danego psa (w końcu nie każdy może zostać Zwycięzcą Świata czy Interchampionem), nie powinny jednak one stanowić głównego kryterium wyboru. Fakt, że przyszły kandydat na męża, będzie championem z kilogramami medali, w żaden sposób  nie gwarantuje Wam, że w skojarzeniu akurat z Waszą suką da potomstwo tej samej klasy, co on. Powiedzmy, że osiągnięcia psa są, jak "wisienka na torcie" i wieńczą dzieło wyboru:-). Świetnym reproduktorem może okazać się również pies, który na wystawach był prezentowany sporadycznie, ale za to jest zdrowy i silnie przekazuje szczeniętom pożądane cechy, które są "bogactwem" posiadanych przez niego genów. Jak widzicie sztuka doboru odpowiedniego partnera nie jest wcale taka prosta i oczywista.

 

10. Gdzie szukać reproduktora?

Każdy Oddział ZKwP dysponuje rok rocznie aktualizowaną listą reproduktorów wszystkich ras z podlegającego mu terenu. Przy każdym Oddziale funkcjonuje także sekcja zrzeszająca hodowców danej rasy. Pierwsze kroki można skierować właśnie tam, by zasięgnąć podstawowych informacji. Oczywiście zebrane w ten sposób dane mogą być niewystarczające. Może się również okazać, że w danym Oddziale żaden reproduktor czarnego teriera rosyjskiego nie jest zarejestrowany, a nawet jak jest, nie musi od razu pasować do Waszej suki. Na szczęście jest takie narzędzie jak Internet, gdzie "myszkując" po stronach Oddziałów ZKwP można zgromadzić całą listę reproduktorów zarejestrowanych w ZKwP z różnych rejonów kraju. Warte przestudiowania są również internetowe strony samych hodowców, któż  bowiem inny, jak nie oni sami zadbają o prezentację posiadanych przez siebie psów. Coraz częściej można znaleźć ogłoszenia i informacje o reproduktorach na różnych stronach o charakterze kynologicznym. Zachęcamy również do przejrzenia dwóch baz rodowodowych rasy, gdzie można znaleźć tysiące wizytówek czernyszy z całego świata.

Oprócz tych możliwości proszę pamiętać, że nadrzędna i bezcenna będzie własna obserwacja psów prezentowanych na wystawach, jak i bezpośrednie rozmowy z hodowcami, które powinny ukierunkować Wasze poszukiwania. Jeśli macie możliwość korzystania z pomocy hodowcy, od którego pochodzi Wasza suka, nie wahajcie się pytać, rady osób związanych z rasą są bezcenne.

 

Kandydat na męża może pochodzić także spoza granic Polski, tu jednak poszukiwania mogą być już znacznie trudniejsze - odległość, bariera językowa, nieznajomość przepisów hodowlanych w innych krajach mogą skutecznie uniemożliwić znalezienie odpowiedniego kandydata. Nie mniej jednak dla osób zdecydowanych na takie poszukiwania przydatne mogą się okazać informacje zebrane ze stron internetowych związków kynologicznych zrzeszonych w FCI, klubów ras, czy samych hodowców - TUTAJ. Z pewnością osoba ukierunkowana na znalezienie odpowiedniego kandydata da sobie radę:-).

 

Jeśli dokonaliście już wyboru reproduktora powinniście w miarę wcześniej skontaktować się z jego właścicielem i omówić wszystkie szczegóły krycia (koszty, miejsce krycia, przybliżony termin planowanego krycia). Nie należy czekać z tym do ostatniej chwili (miejcie na względzie to, że właściciel reproduktora, bez podania przyczyny, może Wam odmówić). Na wszelki wypadek warto przygotować sobie również "plan B" i rozpatrzyć do krycia kandydata nr 2. Może się przecież zdarzyć, że z przyczyn losowych krycie wybranym psem okaże się niemożliwe. Przy braku wariantu zapasowego, być może będziecie musieli odłożyć swoje hodowlane plany do następnej cieczki. Znalezienie odpowiedniego kandydata w ostatniej chwili praktycznie jest niewykonalne.

 

11. Przed pierwszym kryciem

Suka nosząca miano - Suki Hodowlanej - przede wszystkim powinna być w odpowiedniej kondycji. Potocznie przyjęło się mówić, że jest to "kondycja wystawowa". Powinna być zdrowa (regularnie szczepiona, odrobaczana, zabezpieczana przeciwko insektom i wskazane jest, by była przebadana w kierunku chorób wymienionych w punkcie 9) o odpowiedniej wadze. Spełnienie przez sukę warunków umożliwiających jej otrzymanie uprawnień Suki Hodowlanej nie jest równoznaczne z tym, że od razu po ukończeniu 18 miesięcy powinna być kryta. Rasa czarny terier rosyjski charakteryzuje się długim rozwojem, nie tylko fizycznym, ale również psychicznym. Za w pełni rozwinięty egzemplarz uważa się sukę ok. 3 letnią. Doświadczeni hodowcy kryją swoje czernyszki przy 2-3 cieczce, co w zależności od ich częstotliwości występowania i czasu pojawienia się pierwszej z nich następuje w wieku ok 2,5 do właśnie 3 lat. Takie krycie ma swoje pełne uzasadnienie. Suka młoda i niedoświadczona o jeszcze nie w pełni ukształtowanej psychice może mieć najzwyczajniej problemy natury behawioralnej z poradzeniem sobie z symptomami ciąży i odchowem szczeniąt (w skrajnych przypadkach może to doprowadzić do miernej opieki suki nad oseskami, zaburzeń laktacji lub nawet może być przyczyną odrzucenia szczeniąt). Przekarmienie, jak i niedożywienie suki mają wpływ na jej płodność i ogólną zdrowotność. Zazwyczaj otyłe suki wykazują zakłócenia w przebiegu rui i mogą mieć problemy z porodem, który często kończy się cesarskim cięciem. U suk niedożywionych mogą występować różnego rodzaju zaburzenia w przebiegu cieczki, zaś zaniedbane suki ciężarne mają tendencje do absorpcji płodów i rodzenia mniej licznych oraz słabszych miotów. Zagrożone są również możliwością wystąpienia powikłań poporodowych, jak chociażby rzucawka (tężyczka poporodowa) czy obniżona mleczność lub w skrajnych przypadkach może dojść do zatrzymania laktacji. 

 

Sugerowałybyśmy również przed planowanym kryciem poddać sukę badaniu ginekologiczno-położniczemu (zwłaszcza młode suki przed pierwszym kryciem), aby skontrolować prawidłowość budowy narządów rodnych (zdarzające się wady budowy anatomicznej pochwy - zwężenia, zrosty, przetrwała błona - mogą skutecznie uniemożliwić krycie). Dodatkowo można wykonać badanie ogólne krwi i moczu oraz badanie bakteryjne i biologiczne określające czystość pochwy. Pamiętaj, że w trosce o zdrowie swojej suki (kiedy ty wykonujesz regularne badania) w dobie, gdzie choroby przenoszone drogą płciową nie omijają również hodowli psa rasowego, masz prawo wymagać od właścicieli reproduktorów stosownych badań również. Więcej: TUTAJ, TUTAJ i TUTAJ.

 

Kolejną ważną czynnością jest powtórzenie odrobaczania tuż przed samym planowanym kryciem. Oczywiście nawet najstaranniejsze odrobaczanie suki przed kryciem, nie daje gwarancji, że szczenięta będą absolutnie wolne od glist, ale zabieg taki bardzo zmniejsza możliwość wystąpienia robaków u noworodków.

 

W momencie uchwycenia pierwszego dnia cieczki należy skontaktować się z właścicielem wybranego reproduktora i poinformować go o zbliżającym się w najbliższych dniach kryciu. Trzeba też wdrożyć program intensywnej obserwacji suki, tak by oznaczyć jak najlepszy dzień do krycia. Pomoce mogą by dostępne badania określające najlepszy moment do krycia (np. badanie cytologiczne, oznaczenie progesteronu). W dniu wyznaczonym, jako optymalny do krycia, zabieracie sukę do psa:-).

 

12. Kiedy zbliża się godzina "0"....

Kiedy wszystkie decyzje już zostały podjęte, formalności załatwione, termin krycia oznaczony, pozostaje zapiąć wszystko na ostatni guzik:-). Wieloletni hodowcy zalecają, by suki kryte pierwszy raz kojarzyć z doświadczonymi reproduktorami, co powinno zwiększyć szanse na bezproblemowe krycie. Uważa się również, że pies lepiej czuje się na "swoim terenie", zatem to suka najczęściej do psa na krycie dojeżdża. Samo miejsce, wybrane do krycia, powinno być przede wszystkim bezpieczne i w miarę spokojne, tak by niepotrzebnie nie rozpraszać i nie denerwować zwierząt. Jeśli akt krycia będzie przebiegał w domu zadbajcie, by powierzchnia na jakiej będą stały zwierzęta nie była śliska. Warto również wcześniej zapewnić sobie pomoc doświadczonej osoby trzeciej (szczególnie istotne jest to w przypadku osób z małym stażem hodowlanym i suk krytych pierwszy raz). Warto też zadbać o wsparcie ze strony lekarza weterynarii. Może się przecież tak zdarzyć, że mimo prób i chęci nie uda się doprowadzić do naturalnego krycia, wówczas alternatywą może być inseminacja wykonana przez znającego się na rzeczy weterynarza. Zważywszy na fakt, że sam moment krycia jest dla zwierząt niezwykle emocjonujący i wiąże się z dużym wysiłkiem fizycznym, nie karmimy suki tuż przed planowanym kryciem (rozsądnym i bezpiecznym rozwiązaniem jest zachowanie ok. 6 h przerwy pomiędzy posiłkiem, a kryciem). Przed samym aktem krycia suka powinna być również wyprowadzona na chwilkę na dwór, by mogła załatwić swoje potrzeby fizjologiczne.


13. Rozliczenie za krycie

To sprawa indywidualnej umowy pomiędzy właścicielem reproduktora, a suki hodowlanej. Aktualnie w Regulaminie Hodowli Psów Rasowych ZKwP znajdziemy zalecenie spisania odpowiedniej umowy jeszcze przed aktem krycia regulującej wysokość i sposób rozliczenia za krycie.

 

Form rozliczenia może być wiele m.in.

- ekwiwalent pieniężny płatny w części lub całości od razu w dniu krycia lub w innym wyznaczonym terminie;

- szczenię/szczenięta wybrane z miotu przez właściciela reproduktora.

 

Za każdym razem radzimy spisać umowę. Tylko w taki sposób można zabezpieczyć swoje prawa i w przypadku niejasności dochodzić ich na odpowiedniej drodze prawnej.

 

14. Koszty krycia

W praktyce to hodowca (właściciel suki hodowlanej) musi być przygotowany na więcej wydatków związanych z chęcią posiadania szczeniąt.

 

1. Do najważniejszych (związanych z aktem krycia) należą:

  • jeśli krycie ma odbyć się poza granicami Polski, to właściciel suki musi wykupić w swoim Oddziale ZKwP Kartę Krycia  - jest ona niezbędna. Zawsze trzeba dopilnować, by była poprawnie wypełniona i we wskazanym terminie stosowny odcinek właściciel suki dostarcza do macierzystego Oddziału. Dodatkowo hodowca powinien zdobyć odcinek karty krycia obowiązującej w danym kraju, która oczywiście też powinna być podpisana przez właściciela reproduktora. Do tego niezbędna będzie również kserokopia rodowodu zagranicznego reproduktora;

  • rozliczenie za krycie (więcej w punkcie 13);

  • dojazd do reproduktora lub zwrot kosztów dojazdu reproduktora do suki (o ile takie będą ustalenia);

2. Koszty dodatkowe:

  • pomoc weterynaryjna - w przypadku braku doświadczenia pomoc lekarza weterynarii może okazać się niezbędna. Może zdarzyć się tak, że z jakiś względów trzeba będzie zdecydować się na sztuczne zapłodnienie (inseminację) - to są również koszty, które trzeba ponieść i warto wcześniej przedyskutować z właścicielem reproduktora, kto będzie je regulował;

  • badania lekarskie - określające płodność suki i wyznaczające najlepszy dzień do krycia (badanie cytologiczne i/lub progesteron) lub badania potwierdzające aktualny stan zdrowia suki;

  • nocleg - często w przypadku znaczących odległości i zalecanego powtórzenia krycia w odstępie ok. 48 h pozostanie na miejscu i przenocowanie w hotelu jest najlepszym rozwiązaniem. Koszty noclegu musicie również wziąć na siebie wówczas, gdy ze względu na znaczne odległości właściciel wraz z reproduktorem dojeżdża do Was i zgadza się zostać w celu powtórzenia krycia.

15. Posiadanie suki hodowlanej, a polski fiskus

Obowiązki podatkowe powstają już w przypadku posiadania jednej sztuki stada podstawowego. W naszym przypadku hodowca zarejestrowany w ZKwP z choćby jedną suką posiadającą wpis do rodowodu "Suka hodowlana" (która będzie rozmnażana) ma obowiązek odprowadzania z tego tytułu podatku do Urzędu Skarbowego. Zgodnie z Ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych hodowla stanowi dział specjalny produkcji rolnej. Hodowla psów rasowych nie jest wymieniona jako działalność gospodarcza, nie podlega więc wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej. Rozpoczęcie prowadzenia hodowli psów rasowych w danym roku podatkowym należy zgłosić do Urzędu Skarbowego, składając deklarację PIT-6 w ciągu siedmiu dni od dnia uzyskania rejestracji przydomka i wpisu dla suki "Suka hodowlana". W wypadku opodatkowania na podstawie norm szacunkowych deklaracja ta pozwoli Urzędowi Skarbowemu na wyliczenie zaliczki na podatek dochodowy. Jeśli hodowca zamierza kontynuować hodowlę w roku następnym, to do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy musi ponownie złożyć deklarację PIT-6. Również w terminie 7 dni należy zawiadomić Urząd Skarbowy składając nowy PIT-6 o wszelkich zmianach w hodowli (suka z racji wieku przestała być hodowlana, nowa uzyskała uprawnienia lub przybył nam pies-reproduktor).

 

Sposoby rozliczania podatku dochodowego:

- opodatkowanie na podstawie norm szacunkowych;
- opodatkowanie na podstawie prowadzonych ksiąg według skali podatkowej;
- opodatkowanie na podstawie prowadzonych ksiąg według podatku liniowego.

 

Wybór sposobu opodatkowania może wpłynąć na wysokość podatku, ponieważ opodatkowanie na podstawie norm szacunkowych powoduje, że płacisz podatek od liczby posiadanych sztuk stada hodowlanego. Natomiast w wypadku prowadzenia ksiąg podatek jest zależny od osiągniętych przychodów i poniesionych kosztów w danym roku. W przypadku wyboru opodatkowania na podstawie norm szacunkowych zaliczki na podatek dochodowy należy wpłacać na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego. Jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej, a posiadasz jedynie sukę hodowlaną, to ta forma jest najprostszym i najwygodniejszym sposobem na uregulowanie zobowiązań w stosunku do Urzędu Skarbowego. Więcej TUTAJ.

 

Katarzyna Sokólska i Anna Majewska

 

Bibliografia:

powyższy artykuł opracowano na podstawie:

- zebranych materiałów i doświadczeń własnych

- Regulamin Hodowli Psów Rasowych w Polsce - ZKwP

- Poradnik dla hodowców psów. Genetyka w praktyce  -  Malcolm B. Willis

- The Price of Popularity: Popular Sires and Population Genetics - "Double Helix Network News" 1998 rok -  C.A. Sharp

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768