O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Włos twardy, gruby, szorstki, wzorcowy... jak sięgnąć ideału

 

Sierść zwana inaczej okrywą włosową jest cechą charakterystyczną psów (z pominięciem ras bezwłosych, u których w wyniku utrwalenia mutacji okrywa włosowa nie występuje wcale lub występuje tylko w formie szczątkowej na wybranych partiach ciała). W wyniku ewolucji gatunku i prowadzonej selektywnej hodowli poszczególnych ras u psów wykształciły się różnorodne typy sierści, które różnią się od siebie długością, grubością i strukturą włosa.

 

Sierść psa posiada charakterystyczną budowę i układ tzn. całość okrywy składa się z kępek, których ilość zdeterminowana jest już w momencie narodzin szczenięcia. W zależności od rasy ilość kępek przypadających na 1 cm², a więc i gęstość futra, jest bardzo zróżnicowana i u ras długowłosych może to być od 400 do 600 kępek, a u ras krótkowłosych ilość ta będzie prawie dwukrotnie mniejsza i może wynosić od 100 do 300 kępek. Skrajnym przykładem jest jamnik, u którego na 1 cm² skóry przypada zaledwie 2-3 kępki.

 

Wraz z wiekiem psa sierść nabiera też swoich ostatecznych właściwości. U szczeniąt z każdej takiej kępki wyrasta prostopadle do skóry tylko jeden włos, który nadaje w ten sposób miękkiej sierści szczenięcej puszystości. Sierść szczenięca wymieniana jest w trakcie wzrostu zwierzęcia na dorosłą. Z czasem włos odpowiednio pochyla się i w zależności od rasy obrasta podszerstkiem tworząc szatę dwuwarstwową (zewnętrzną: dłuższy podstawowy włos okrywowy chroniący przed wilgocią i uszkodzeniem oraz wewnętrzną: krótszy, miększy, gęściejszy podszerstek tworzący warstwę izolacyjno-termiczną) albo i nie, co w efekcie daje szatę jednowarstwową składającą się praktycznie tylko z warstwy zewnętrznej tj. dłuższego włosa podstawowego. Ponadto włos rośnie do momentu osiągnięcia docelowej długości oraz przyjmuje strukturę i fakturę charakterystyczną dla danej rasy i określonego typu owłosienia.

 

U większości gatunków zwierząt domowych (w ty i u psów) mieszki włosowe, z których wyrastają włosy mają budowę złożoną. Z mieszka wyrasta długi, mocny włos pierwotny (zwykle jeden, ale mogą to być też i dwa włosy pierwotne) tworzący szatę okrywową, który otoczony jest kilkoma (w zależności od rasy od 2 do 22) dodatkowymi, delikatnymi i zdecydowanie krótszymi włoskami wtórnymi, które tworzą podszerstek. U psów o obfitej, zróżnicowanej szacie włosy wyrastają w pęczkach po 3­5 z jednego mieszka włosowego. W takim pęczku znajduje się zazwyczaj jeden gruby włos pierwotny (przewodni) w środku, kilka włosów ościstych, równie grubych, ale krótszych od przewodniego, oraz pewna ilość otaczających je cienkich i najkrótszych ze wszystkich włosków puchowych, które tworzą podszerstek.

 

Mimo tak znacznych różnic zewnętrznych, ogólna budowa włosa pozostaje wspólna. Włosy stanowią wyspecjalizowany, cienki i zrogowaciały wytwór naskórka. Składają się z części tkwiącej w skórze i sięgającej w głąb do tkanki podskórnej - korzenia włosa oraz z części wystającej ponad powierzchnię skóry, niezawierającej żywych komórek - łodygi włosa. Korzeń objęty jest pochewką, zwaną mieszkiem włosa i kończy się w głębi wyraźnym zgrubieniem - cebulką włosa, w którą od dołu wpukla się łącznotkankowa, unaczyniona brodawka włosa. To właśnie z cebulki włosa powstaje i wyrasta włos.

 

Nitka włosowa zbudowana jest z koncentrycznych warstw komórek. Środek włosa stanowi rdzeń otoczony dość grubą warstwą korową, która zawiera barwnik melaninę. Całość pokrywa zewnętrzna osłonka zbudowana z komórek ułożonych na kształt rybiej łuski. Podstawowym składnikiem budulcowym włosa są białka, w tym prym wiedzie keratyna. Z kolei najważniejszym czynnikiem, który decyduje o barwie włosów, jest melanina wytwarzana przez melanocyty opuszki włosa.

 

Do mieszka włosowego uchodzą gruczoły łojowe produkujące łój, który wydostaje się do ujścia mieszka włosów (każdy mieszek włosowy zaopatrzony jest w kanał otwierający się do niego z gruczołu łojowego) lub bezpośrednio na powierzchnię skóry. Łój stanowi mieszaninę kwasów tłuszczowych, triglicerydów i estrów woskowych, i odgrywa ważną rolę w fizjologii skóry oraz samych włosów. Również gruczoły apokrynowe na ogół towarzyszą mieszkom włosowym, a ich przewód wyprowadzający uchodzi do mieszka włosowego (powyżej ujścia gruczołu łojowego), rzadziej ma ujście bezpośrednio na powierzchnię skóry. Wydzielina gruczołów apokrynowych działa antybakteryjnie, jest źródłem IgA, jonów nieorganicznych, a także ma właściwości feromonów. Gruczoły apokrynowe wydzielają substancje odpowiedzialne m.in. za indywidualny zapach, a ich aktywność jest regulowana przez włókna adrenergiczne i może być nasilona na skutek różnych bodźców hormonalnych i emocjonalnych.

 

Z kolei gruczoły ekrynowe związane z nieowłosionymi obszarami skóry u psów zlokalizowane są w głębszych warstwach skóry właściwej i tkanki podskórnej opuszek łap, a ich przewody wyprowadzające otwierają się bezpośrednio na powierzchni opuszek łap. Gruczoły te biorą udział w regulacji cieplnej (wydzielany pot ochładza powierzchnię skóry, a pośrednio krew). Jednak ze względu na fakt, że u psów występują one w znikomej ilości i to na dokładkę tylko na ograniczonym obszarze opuszek łap, to nie odgrywają one znaczącej roli w procesie termoregulacji tego gatunku, który reguluje temperaturę ciała głównie przez wywieszenie języka i ziajanie (odparowywanie wody z powierzchni jamy gębowej i języka).

 

Na powierzchni skóry oraz włosów łój łącznie z wydzielinami gruczołów apokrynowych i ekrynowych oraz lipidami naskórka tworzy filtr ochronny, który zapewnia skórze i włosom elastyczność, chroni skórę przed utratą wody, a włosy przed przenikaniem wody do ich wnętrza, nadaje sierści błyszczący wygląd, po części odpowiada za elastyczność włosa oraz stanowi barierę ochraniającą skórę i sierść przed niekorzystnym wpływem różnorodnych czynników zewnętrznych, w tym i zakaźnych.

 

U CTR-ów standardowa szata powinna być:

 

"Gęsta, szorstka, dwuwarstwowa, składa się z twardej, gęstej, lekko pofalowanej okrywy, okrywającej całe ciało, i krótkiego, miękkiego, gęstego podszerstka. Włos pozostawiony w stanie naturalnym, bez trymowania, ma długość od 5 do 15 cm. Głowa mocno obrośnięta, z obfitymi brwiami, wąsami i brodą. Na nogach włos długi i gęsty. Czarny terier wymaga modelowania sierści tak, aby podkreślała ona siłę i zdecydowanie psa, ale nie była przesadnie dekoracyjna. Najdłuższy włos pozostawia się na nogach i kufie; strzyżenie podkreślać ma masywność głowy, płaskie czoło, przylegające uszy, oraz masywność i dobrą budowę ciała. Maść: Czarna, dopuszczalna niewielka ilość przesianych włosów szarych (przesianie nie powinno obejmować więcej, niż 1/3 powierzchni ciała)."

 

Jak widać z przytoczonego fragmentu standardu rasy czernysze należą do psów długowłosych o twardym, szorstkim włosie okrywowym, z bogato rozwiniętym podszerstkiem, co w praktyce oznacza, że ich sierść charakteryzuje się dwoma rodzajami włosa - miękkim i gęstym podszyciem tworzącym przy skórze warstwę termoizolacyjną oraz twardym, grubym, sztywnym, szorstkim włosem okrywowym o różnym stopniu załamania - pofalowania. Charakterystycznym atutem tej wspaniałej rasy jest imponujące i bujne owłosienie szczególnie bogato rozwinięte na brodzie, wąsach, brwiach, gdzie tworzy mocny obrost całej głowy, a ponadto na łapach oraz na linii dolnej brzucha tzw. linii "spódnicy". Oczywiście zwierzę pozostawione w stanie naturalnym (niestrzyżone) tworzy jeden wielki monolit bardziej przypominający owcę, niż psa i bardzo często trudno jest się zorientować, gdzie jest przód, a gdzie tył psa... Dlatego też uzupełnieniem standardu rasy jest profesjonalne strzyżenia wg obowiązującego wzorca, które nadaje zwierzęciu odpowiedniego wyglądu, uwypukla zalety jego budowy anatomicznej, a maskuje ewentualne braki.

 

Warto również dodać, że sierść psów nie rośnie przez cały czas, lecz jej rozwój ma charakter cykliczny. Każdy taki cykl składa się z fazy wzrostu i fazy odpoczynku. U psów cykl rozwojowy sierści ma różną długość i w dużej mierze jest uzależniony od rasy psa. Proces linienia - czyli sezonowa utrata włosów martwych i wymiana sierści na nową u większości ras zwykle występuje dwa razy do roku tj. na wiosnę oraz jesienią i trwa ok. 4-6 tygodni. Nowa sierść rośnie ok. 3-4 miesiące. W naturze linienie inicjowane jest zmianami temperatury, długością dnia i porami roku (na zimę szata jest grubsza, a na lato lżejsza). Jednak na współczesne psy domowe, z których większość spędza swój żywot w domowych pieleszach, wpływ na intensyfikację linienia może mieć zarówno centralne ogrzewanie, sztuczne oświetlenie, jak i dieta. Co ciekawe, świat psów obfituje w różnorodne rasy i linienie nie jest równe linieniu. Co konkretnie mamy na myśli? Otóż, tak się składa, że część ras (w tym większość rasy szorstkowłosych) nie przechodzi typowej fazy linienia, a włos wymieniany jest systematycznie i całorocznie. Oznacza to mniej więcej tyle, że sierści pochodzącej od prawidłowo pielęgnowanego psa szorstkowłosego praktycznie nie znajdziemy na podłodze, a od zaniedbanego i owszem. Bardzo często można właśnie spotkać się z opinią, że CTR-y nie gubią sierści. No, cóż opinia ta, tak mocno wrosła w różne charakterystyki rasy, że większość osób przyjmuje ją za pewnik, a w rzeczywistości nieco rozmija się ona z prawdą. Fakt jest taki, że rzeczywiście jeśli na myśli mamy klasyczne linienie, to CTR-y należy z grupy ras, które przechodzą taką gruntowną wymianę włosa dwa razy do roku wykluczyć. Brak klasycznego linienia nie oznacza jednak, że CTR nie wymienia, a tym samym nie gubi sierści. Otóż, u CTR-ów, tak jak u większości psów z grupy ras szorstkowłosych, włosy wypadają i odrastają z mieszków rozmieszczonych na całej skórze psa w nierównych odstępach czasu, co oznacza mniej więcej tyle, iż w normalnych i całorocznych warunkach nie dochodzi do cyklicznej i masowej utraty włosów na rzecz nowych, a wypadają po prostu pojedyncze włosy. I tu dochodzimy do sedna sprawy. Jeśli ktoś myśli, że te włosy od razu z psa spadną i wylądują na pieczołowicie pielęgnowanej podłodze, to jest w wielkim błędzie. Tak się składa, że włosy, które odłączyły się już od brodawek, pozostają w stanie telogenu, czyli spoczynku i choć dalszy ich rozwój oraz wzrost jest już niemożliwy, to nadal całkiem wygodnie siedzą sobie one na swoim pierwotnym miejscu i w zasadzie czekają, aż nowo rosnący włos je w końcu wypchnie z mieszka lub zadziała na nie jakiś zewnętrzny bodziec mechaniczny, który to umożliwi im ostateczne wyswobodzenie się z objęć mieszka. W naturalnym procesie wymiany włosa takich mechanicznych bodźców zewnętrznych dostarcza okrywie włosowej same pies. Ot, drapiąc się, iskając, ocierając o różne przedmioty czy przedzierając przez krzaki i zarośla sprawia, że część poluzowanych włosów, które zostaną mocniej pociągnięte, definitywnie opuszcza mieszek włosowy. I tu kolejna niespodzianka. Nie każdy taki włos, który w końcu może cieszyć się pełną swobodą, od razu spadnie z psa na otaczające go podłoże. W takiej rasie, jak CTR, bardzo często pojedyncze luźne włosy momentalnie przyczepiają się do sierści młodej, a w zasadzie do gęstego podszerstka i potrafią na dobre ugrzęznąć w tej gęstwinie. W rezultacie doprowadzają do złudnego powiększenia objętości futra i przyczyniają się do zbijania, filcowania i kołtunienia sierści. Ponadto nadmiar martwego włosa, który nie zostanie w porę usunięty, zmienia też pierwotne właściwości szaty, która zwykle staje się zbyt miękka i traci odpowiednie wysycenie koloru.

 

Rodzaj szaty, jej długość, gęstość oraz inne cechy charakterystyczne są uwarunkowane genetycznie i ta sprawa chyba dla wszystkich jest oczywista. Ale przecież wspaniała szata, to nie tylko zasługa genów, bowiem każdy doskonale wie, że utrzymanie tego piękna możliwe jest tylko i wyłącznie dzięki zapewnieniu psu odpowiednich warunków bytowo-rozwojowych połączonych nierozerwalnie z optymalną dietą i prawidłową pielęgnacją. Więcej o wpływie odżywiania i poszczególnych składników żywieniowych na zdrową skórę i ładną sierść napisaliśmy TUTAJ. Problematykę pielęgnacji psów o czarnym umaszczeniu omówiliśmy TUTAJ, a o ochronie sierści psów długowłosych napisaliśmy TUTAJ. W niniejszym artykule chcielibyśmy się skupić na wyspecjalizowanej pielęgnacji ras długowłosych o szorstkiej i dwuwarstwowej szacie.

 

Główne zabiegi pielęgnacyjne w zależności od ostatecznych wymogów ras psów szorstkowłosych można podzielić na:

  • usuwanie martwego włosa (wyczesywanie, trymowanie);

  • czesanie i szczotkowanie sierści;

  • kąpiel i suszenie;

  • strzyżenie.

Trymowanie

Specjalna technika groomerska polegająca na ręcznym usuwaniu z psa martwego włosa przy użyciu narzędzi trymerskich (płaski nożyk trymerski, kamień trymerski) lub samych palców ubranych w gumki groomerskie. Jakie rasy poddaje się zabiegowi trymowania? W zasadzie w tym względzie prym wiodą rasy szorstkowłose, ponieważ zdecydowana większość ras psów o takim włosie w mniejszym lub większym zakresie wymaga przeprowadzania regularnego zabiegu trymowania.

  • Owczarek belgijski laekenois;

  • Owczarek holenderski szorstkowłosy;

  • Owczarek pikardyjski szorstkowłosy;

  • Pinczer małpi;

  • Sznaucery wszystkie wielkości;

  • Airedale Terrier;

  • Border Terrier;

  • Cairn Terrier;

  • Dandie Dinmont Terrier;

  • Foksterier szorstkowłosy;

  • Glen of Imaal Terrier;

  • Jack Russell Terrier odmiana szorstkowłosa;

  • Lakeland Terrier;

  • Niemiecki terier myśliwski odmiana szorstkowłosa;

  • Norfolk Terrier;

  • Norwich Terrier;

  • Parson Russell Terrier odmiana szorstkowłosa;

  • Sealyham Terrier;

  • Terier australijski;

  • Terier irlandzki;

  • Terier szkocki;

  • Terier walijski;

  • West Highland White Terrier;

  • Jamnik szorstkowłosy wszystkie wielkości;

  • Podenco z Ibizy szorstkowłosy;

  • Podengo portugalski szorstkowłosy wszystkie wielkości;

  • Basset bretoński;

  • Briquet Griffon Vendeen;

  • Gończy bośniacki szorstkowłosy Barak;

  • Gończy istryjski szorstkowłosy;

  • Gończy styryjski;

  • Gończy włoski szorstkowłosy;

  • Szorstkowłosy gończy bretoński;

  • Szorstkowłosy gończy z Nivernais;

  • Grand Basset Griffon Vendeen;

  • Petite Basset Griffon Vendeen;

  • Otterhound;

  • Gryfon Korthalsa;

  • Wyżeł czeski szorstkowłosy;

  • Wyżeł niemiecki ostrowłosy (wzorcowa szata nie wymaga trymowania);

  • Wyżeł niemiecki szorstkowłosy (wzorcowa szata nie wymaga trymowania);

  • Wyżeł słowacki szorstkowłosy;

  • Wyżeł węgierski szorstkowłosy;

  • Wyżeł włoski szorstkowłosy;

  • Gryfoniki szorstkowłose tj. brukselski i belgijski;

  • Chart szkocki;

  • Wilczarz irlandzki.

Ale ten spis nie wyczerpuje listy wszystkich ras, u których pielęgnacja, a w zasadzie przygotowanie szaty do wystawy wymaga również sięgnięcia po trymowanie. Dla niektórych osób może to być zaskoczeniem, ale także pewna grupa ras długowłosych o włosie miękkim, jedwabistym przygotowywana jest do pokazów m.in. z zastosowaniem tej techniki groomerskiej. Fakt, trymowanie w takich rasach jest dość trudnym zadaniem i przebiega zwykle inaczej, niż u typowych ras szorstkowłosych, bo dotyczy jedynie porządkowania fryzury i usuwania pojedynczych, niesfornych, odstających włosów, które zaburzają estetykę odbioru sylwetki zwierzęcia. Celem pracy groomera u takich ras jest przede wszystkim uzyskanie jak najbardziej naturalnej w odbiorze, ładnej, dobrze leżącej i spójnej szaty, która będzie elegancko prezentowała się na wystawie psów. Do tej grupy należą m.in. różne rasy seterów, spanieli, retrieverów i chart afgański. My jednak w niniejszym artykule skupiamy się głównie na omówieniu problematyki dotyczącej ras o włosie twardym i szorstkim, również z uwzględnieniem potrzeb czarnego teriera rosyjskiego.

 

Skoro już o czarnym terierze rosyjskim wspomnieliśmy, to w kwestii klasycznego trymowania sierści tej rasy zdania są podzielone i za każdym razem temat ten budzi wśród hodowców wiele dyskusji. No cóż, podejście do tego zagadnienia powinno być bardzo indywidualne i ostrożne. W zasadzie z biegiem czasu CTR stał się bardziej kompanem codziennego życia ludzi i gwiazdą okraszającą swą urodą nie jedną wystawę, niż typowym psem użytkowym. Struktura, jakość i gęstość jego futra uległa sporej ewolucji - z dość ubogiej okrywy włosowej z włosem bardzo twardym, szorstkim i umiarkowaną ilością podszerstka na rzecz włosa grubego, ale bardziej gęstego, długiego i obfitego z bogato rozwiniętym podszerstkiem, a co się z tym wiąże - efektowniejszego i wymagającego specyficznej pielęgnacji obejmującej m.in. regularne strzyżenie. Niestety, zmiany te pociągnęły za sobą również transformacje włosa pod względem jego struktury i siły skrętu. Wiele egzemplarzy rasy posiada włos średnio twardy, a nawet miękki o różnej sile załamania (skrętu). Włos miękki i/lub mocno skręcony, to włos, który kompletnie nie nadaje się do wykonania klasycznego zabiegu trymowania sierści. Dlatego też w przypadku CTR-ów trymowanie w dosłownym tego słowa znaczeniu wykonywane jest sporadycznie i wyłącznie u osobników obdarzonych wzorcowym włosem. U takich egzemplarzy trymuje się w zasadzie tylko sierść rosnącą na linii górnej od szyi poprzez kłąb do zadu i to nie częściej, niż raz, dwa razy w roku.

 

Jeśli chodzi o pozostałe rasy szorstkowłose, to częstotliwość wykonywania tego zabiegu jest sprawą indywidualną uzależnioną od rasy psa oraz struktury jego sierści i szybkości odrastania włosa okrywowego oraz podszerstka. U większości ras pierwsze trymowanie przeprowadza się około 3-4 miesiąca życia psa. A kolejne zabiegi wykonywane są co 2, 3 lub 6 miesięcy. Psy wystawowe mogą wymagać wykonywania tego zabiegu częściej lub w innych odstępach czasu. Podobnie rzecz się ma z partiami ciała podlegającymi trymowaniu - o tym, gdzie i jak sierść należy trymować decyduje wzorzec przygotowania danej rasy do wystawy. Zabieg przeprowadzony prawidłowo jest bezbolesny dla psa. Trymowanie jest jedną z ważniejszych czynności pielęgnacyjnych przeprowadzanych u psów szorstkowłosych, ponieważ znacznie poprawia jakość okrywy włosowej psa:

  • usuwa martwy włos i tym samym robi miejsce na nowy włos;

  • stymuluje sierść do wzrostu;

  • wpływa na twardość włosa;

  • wpływa na prawidłowe wybarwienie szaty;

  • zapobiega filcowaniu i kołtunieniu sierści;

  • zmniejsza wzrost podszerstka;

  • utrzymuje prawidłowy stosunek włosa okrywowego do podszerstka;

  • zapewnia odpowiednią wentylację skórze;

  • zapobiega podrażnieniom i infekcjom mieszków włosowych wynikających z ich zablokowania martwymi włosami;

  • ułatwia czesanie i szczotkowanie;

  • eliminuje lub w dużym stopniu ogranicza problem sierści walającej się po domu.

Trymujemy psa przed kąpielą. Wcześniejsze wykąpanie psa uniemożliwi lub w bardziej optymistycznej wersji znacznie utrudni wykonanie tego zabiegu, ponieważ sierść ulegnie zmiękczeniu i włos będzie nieco śliski. Przed przystąpieniem do trymowania pies powinien być tylko rozczesany i pozbawiony kołtunów. W zależności od rasy i wymogów wzorca przygotowania jej do wystawy, klasycznemu trymowaniu poddawany jest tylko martwy włos okrywowy lub martwy włos okrywowy plus podszerstek. W zależności od stanu sierści trymowanie można przeprowadzać używając płaskich nożyków trymerskich, przy zastosowaniu kamienia trymerskiego lub za pomocą palców ubranych w specjalne gumki groomerskie. Klasyczne skubanie za pomocą palców ubranych w gumki groomerskie w zasadzie pozwala dość efektywnie pozbyć się martwych włosów okrywowych z niewielką ilością podszerstka.

 

Jak odróżnić martwy włos okrywowy od pozostałych?

Jest to w zasadzie bardzo proste: wystarczy oddzielić grzebieniem pasmo sierści "pod włos" i obejrzeć je pod światło. Szybko można zauważyć, że ewidentnie oddzielają się dwie, a nawet trzy warstwy włosa: najbliżej skóry będzie znajdował się, nieco krótszy, najgęstszy i najmiększy podszerstek, tuż ponad nim będą widoczne żywotne, dobrze wybarwione, twarde i lśniące włosy okrywowe będące w fazie wzrostu, a tuż nad nimi (lub między nimi) będą widoczne nieco przerzedzone włosy obumarłe (matowe i słabo wybarwione, bo martwy włos nie odnawia już swojego barwnika), które po pociągnięciu łatwo wychodzą.

 

 

Jeśli trymujemy psa za pomocą palców, to jedną ręką chwytamy i przytrzymujemy kępkę włosów między palcem wskazującym, a kciukiem jednocześnie asekurując skórę, a drugą ręką chwytamy tylko końcówki wyraźnie odstających martwych włosów pomiędzy opuszki palca wskazującego i kciuka. Teraz wystarczy tylko energicznie pociągnąć włosy dłuższe w kierunku ich wzrostu, aż do ich usunięcia. Nie należy obawiać się wyciągania włosów martwych, ponieważ ich usuwanie nie sprawia psu bólu - nie są one już przytwierdzone i tylko tkwią w skórze, jak powkładane w ciasto świeczki. Skubanie ręczne z zastosowaniem gumek groomerskich jest dość bezpiecznym sposobem usuwania martwego włosa, ale równocześnie jest też zajęciem bardzo czasochłonnym i pracochłonnym, dlatego też przy rasach dużych i/lub sporych powierzchniach do opracowania o wiele lepiej sprawdza się trymowanie przy użyciu kamienia trymerskiego lub płaskiego nożyka trymerskiego.

 

W zasadzie trymowanie z zastosowaniem kamienia trymerskiego jest dość mało popularne i nie ukrywamy wymaga od groomera dużej wprawy. Kamień trymerski to jest coś na wzór chropowatego pumeksu, który przesuwany z mniejszym lub większym naciskiem po sierści usuwa więcej lub mniej martwego włosa, który przylega do jego porowatej powierzchni. Aby oczyścić kamień z sierści należy zetrzeć włosy wzdłuż porowatości lub pocierać dwa kamienie o siebie. Warto również nadmienić, że kamień trymerski jest dość ostrym narzędziem, dlatego też warto zabezpieczyć swoją dłoń nakładając na nią rękawiczkę np. taką do jazdy rowerem. Ponadto kamień groomerski jest na tyle precyzyjnym narzędziem, iż doskonale sprawdza się do nadania fryzurze ostatniego szlifu, czyli można go zastosować po przeprowadzeniu trymowania palcami lub płaskim nożykiem trymerskim.

 

przykład gumek trymerskich i kamienia trymerskiego

 

W zasadzie po trymowaniu sierści palcami, kolejnym sposobem na wykonanie tego zabiegu cieszącym się sporą popularnością jest trymowanie sierści przy użyciu płaskiego nożyka trymerskiego. W zależności od wyboru rodzaju płaskiego nożyka trymerskiego (długość, kształt i rozstaw ząbków) i techniki trymowania zabiegowi trymowania możemy poddać tylko włos okrywowy, włos okrywowy i podszerstek lub sam podszerstek. Oczywiście o ostatecznym wyborze narzędzia decyduje rasa psa, wymogi pielęgnacyjne, stan okrywy włosowej i efekt jaki chcemy zabiegiem trymowania osiągnąć. Dlatego też zawodowi groomerzy posiadają całe zestawy takich nożyków trymerskich, które często zmieniają w trakcie trymowania danego psa. W przypadku korzystania z nożyka trymerskiego należy pamiętać, że służy on do chwytania i podtrzymania sierści, a nie jej cięcia. Nożyk nie może być ostry. Trymując nożykiem trymerskim włos okrywowy, wkładamy go w sierść niczym grzebień, podbieramy partię włosów i chwytamy kciukiem małe kępki włosów, dociskając je jednocześnie do metalowej części nożyka trymerskiego i następnie ruchem zdecydowanym, zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów pociągamy "raz przy razie” usuwając martwą sierść. Jeśli jednak chcielibyśmy usunąć za jego pomocą nie włos okrywowy, a nadmiar podszerstka, to wystarczy, że będziemy przesuwać nim po sierści takim ruchem, jakbyśmy czesali psa, a podszerstek powinien się dać usunąć. Oczywiście jeszcze raz podkreślimy, że usunięcie martwego włosa okrywowego i nadmiaru podszerstka będzie możliwe o ile zostaną odpowiednio do tego dobrane narzędzia.

 

 

 

Na rynku można dostać nożyki trymerskie, których podział można przeprowadzić wg kilku różnych kategorii obejmujących m.in. grubość włosa (szorstki i gruby, gruby, średnio gruby, średni, cienki), długość włosa (krótki, średnio długi, długi, do każdej długości), strukturę włosa (prosty, kręcony, do każdego włosa), rodzaj włosa (podszerstek, włos okrywowy, do każdego włosa), powierzchnię poddawaną trymowaniu (całe ciało, linia górna, głowa i uszy, precyzyjne prace wykończeniowe) i rodzaj trymowania (zwykle, przerzedzające). W zależności od wymogów nożyki trymerskie będą miały bardzo wąski, wąski lub szeroki rozstaw zębów. Ząbki nożyków mogą być równej długości (trymowanie klasyczne) lub mogą być ułożone naprzemiennie tzn. długi, krótszy, długi itd. (trymowanie przerzedzające). Ponadto, na rynku są również dostępne takie nożyki trymerskie, które nie mają ząbków, a powierzchnia robocza pokryta jest gumą. Przeznaczone są one do trymowania sierści łamliwej. Do tego powierzchnia robocza nożyka może być wąska (trymowanie wykończeniowe), standardowa (trymowanie klasyczne) lub szeroka (trymowanie dużych partii ciała psa). Na koniec warto dodać, że nożyk trymerski wybieramy tak, jak rękawiczkę do gry w golfa tzn. stworzone są one zarówno dla osób praworęcznych, jak i leworęcznych.

 

przykład kompletu nożyków trymerskich firmy Aaronco

 

Wykonując zabieg trymowania należy pamiętać o przytrzymywaniu drugą ręką skóry psa tak, by zabieg trymowania był jak najbardziej komfortowy dla psa. Absolutnie nie wolno trymować "pod włos". Bez względu na stopień wytrymowania psa należy również pamiętać o dokładności przeprowadzania całego zabiegu. Przy trymowaniu nigdzie nie można się spieszyć i trzeba sobie na tą czynność zagospodarować trochę czasu. Można też prace rozłożyć na raty i przeprowadzić je w ciągu kilku dni. Aby trymowanie było nieco łatwiejsze można uprzednio nanieść na sierść specjalny puder do groomingu lub skrobię ziemniaczaną (lub kukurydzianą) i przeszczotkować psa specjalną szczotką z naturalnego włosia do nakładania pudru. Działanie pudru i skrobi jest podobne tzn. wchłaniają nadmiar łoju, przez co odtłuszczają włos i ułatwią uchwycenie go palcami lub trymerem. Po takim klasycznym zabiegu trymowania sierść jest niestety dość mocno przerzedzona i wymaga czasu, by prawidłowo odrosnąć do kondycji wystawowej. W zależności od intensywności trymowania, techniki i użytego narzędzia oraz cech indywidualnych danego osobnika tj. tempa wzrostu włosa, czas oczekiwania na odrost i optymalną długość włosa może wynosić od 2 do 4 miesięcy. W tym czasie zwierzę nie powinno być prezentowane na wystawach. Oczywiście, tak długie oczekiwanie na idealną szatę mocno ogranicza prezentację psów podlegających trymowaniu na wystawach psów do zaledwie kilku w roku. Hodowcy i groomerzy znaleźli jednak na to sposób i wypracowali system, który pozwala połączyć trymowanie z regularną prezentacją psów szorstkowłosych na wystawach. U psów ze wzorcową szatą odpowiednio wyprowadzoną wcześniejszym stosowaniem pełnego trymowania w dalszej pielęgnacji o wiele lepiej sprawdza się tzw. rolling coat, czyli systematyczne i rotacyjne podskubywanie sierści w krótkich odstępach czasu i niewielkich ilościach. Dzięki temu zabieg ten nie zabiera zbyt wiele czasu i pozwala zbudować wielowarstwową szatę, która po każdym skubaniu jest odświeżona. Pies przy takim trymowaniu nie traci jednorazowo i radykalnie dużej ilości włosa, a tylko częściowo usuwany jest najbardziej dojrzały, obumarły i najdłuższy włos plus redukowana jest ewentualnie zbyt duża ilość podszerstka.

 

Zabieg trymowania wymaga wprawy i wiedzy zarówno teoretycznej, jak i praktycznej. Warto o tym pamiętać, zanim sami zabierzecie się za skubanie swojego psa. Jeśli nie macie doświadczenia, to warto powierzyć wykonanie tego zabiegu profesjonaliście, a dokładniej rzecz ujmując doświadczonemu groomerowi. Podczas trymowania ważne jest, nie tylko to, aby usunąć martwe włosy okrywowe i/lub nadmiar podszerstka, ale przede wszystkim to, by trymowanie przeprowadzić we właściwy sposób. Przede wszystkim niewłaściwe trymowanie może być bolesne, co z pewnością będzie dość traumatycznym przeżyciem dla psa. Ponadto, błędy w trymowaniu mogą również doprowadzić, nie tylko do pogorszenia efektu wizualnego, ale również mogą przyczyniać się do uszkodzenia włosa i odrastania niewłaściwej w strukturze lub kolorze sierści, a także mogą zakończyć się poważnymi problemami skórnymi (podrażnienie, poranienie skóry, uszkodzenie i/lub zapalenie mieszków włosowych).

 

Usuwanie nadmiaru podszerstka

Napisaliśmy już wyżej, że większość psów szorstkowłosych posiada podwójną szatę składającą się z twardego włosa okrywowego i miękkiego podszerstka. W zależności od rasy i pory roku oraz cech indywidualnych danego osobnika podszerstek może być mniej lub bardziej obfity. Wspomnieliśmy też, że cechą charakterystyczną tych ras jest również sposób linienia, które jest praktycznie całoroczne i polega na systematycznej wymianie włosa, a od większości prawidłowo pielęgnowanych ras szorstkowłosych (szczególnie tych długowłosych) praktycznie nie znajdziemy kłębów walającej się po podłodze sierści. To bardzo duży plus, ale jak wszędzie, tak i w tym przypadku czai się pewna pułapka. Otóż, psy szorstkowłose z podwójną szatą wymagają pewnych nakładów pracy polegającej na utrzymaniu odpowiedniego stosunku włosa okrywowego do ilości podszerstka. Im bardziej będziemy dbać o prawidłową ilość podszerstka u ras podlegających regularnemu trymowaniu, tym obfitszy i bardziej szorstki zyskamy włos okrywowy. U ras regularnie trymowanych z małą ilością podszerstka przeprowadzanie klasycznego zabiegu trymowania w zasadzie pozwala zapanować nad niesfornym podszerstkiem, ale u wielu ras z bogato rozwiniętym podszerstkiem i/lub rzadko poddawanych trymowaniu należy dodatkowo mechanicznie ten nadmiar podszerstka usuwać. Tu z pomocą przychodzą nam różnorodne narzędzia groomerskie, które zostały stworzone z myślą o wyczesywaniu podszerstka.

 

Na początek chcielibyśmy wspomnieć o trymerach poprzecznych (hakowych) przypominających wyglądem grabie typu "Coat king", które służą do wyczesywania podszerstka, martwego włosa okrywowego i jednocześnie rozczesują sierść. Narzędzia tego typu nieco zrewolucjonizowały rynek groomerski, ponieważ ich funkcja łączy w sobie niemal 3 w 1, a ponadto mogą być one stosowane na nieco szerszej grupie zwierząt o innej strukturze sierści, niż ta, która jest charakterystyczna dla ras typowo szorstkowłosych. Zastosowanie tych narzędzi jest na tyle proste, że nie wymaga specjalnego przygotowania i tego typu narzędziami mogą operować zarówno profesjonalni groomerzy, jak i amatorzy. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że dla niektórych ras, poprzeczne trymery hakowe umożliwiają przeprowadzenie pewnego rodzaju amatorskiego trymowania w domowych warunkach i dla zwierząt niewystawowych mogą nawet zastąpić taką profesjonalną usługę klasycznego trymowania wykonywaną w salonie groomerskim. Oczywiście kluczem do osiągnięcia sukcesu będzie prawidłowe dobranie narzędzia, które podoła temu zadaniu i będzie wybrane zgodnie z potrzebami danego egzemplarza (decyduje grubość, długość i gęstość włosa). Trymery poprzeczne hakowe mogą różnić się od siebie liczbą haków, odstępami pomiędzy hakami i szerokością części roboczej, co oczywiście determinuje ich docelowe przeznaczenie dla określonej jakości i długości sierści oraz wielkości samego psa. Każdy, kto zdecyduje się na użycie tego narzędzia powinien pamiętać, że wyczesywać podszerstek trzeba ostrożnie i z umiarem, ponieważ zarówno nadmiar, jak i niedobór podszerstka wpływa niekorzystnie na całość szaty. Włos okrywowy jest podtrzymywany przez podszerstek, który niejako stanowi dla niego rusztowanie i pozwala uzyskać odpowiedni efekt końcowy w postaci dobrze leżącej na psie fryzury. Ponadto wyczesywać podszerstek należy tak, by nie ciąć i nie niszczyć zdrowego włosa okrywowego. Narzędzie należy trzymać i prowadzić zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów od nasady po końce. Narzędzie powinno się krótkimi ruchami zagłębiać w sierść i dopiero tak podebraną kępkę włosów należy niejako wyciągnąć lekko ku górze. Czynność powtarzamy raz za razem. Taki sposób umożliwi efektywne usunięcie podszerstka i ewentualnie martwego włosa okrywowego. Przegarnianie sierści trymerem poprzecznym hakowym długimi, posuwistymi ruchami wzdłuż psa może skończyć się niekontrolowanym i chaotycznym poucinaniem włosa na jego różnych długościach dając efekt psa "wygryzionego przez mole", czyli całkiem odwrotny do oczekiwanego. U ras szorstkowłosych trymer hakowy poprzeczny może się przydać do uporządkowania sierści na wszystkich partiach ciała z wyjątkiem tych miejsc, gdzie zostawia się długi włos ozdobny (nogi, dolna linia klatki piersiowej, obrost głowy).

 

przykład trymera poprzecznego hakowego typu "coat king" firmy Mars

 

W przypadku większości CTR-ów trymery poprzeczne (hakowe) typu "coat king" stanowią doskonałe rozwiązanie pozwalające na usunięcie nadmiaru podszerstka oraz martwego włosa okrywowego, co umożliwia zachowanie odpowiedniego stosunku włosów okrywowych do podszerstka, stymuluje wzrost włosów oraz pozwala utrzymać sierść w dobrej kondycji. W przypadku tej rasy jest to swego rodzaju kompromis, który bez stosowania typowego trymowania pozwala osiągnąć podobny efekt. Każdy, kto zdecyduje się na użycie tego narzędzia u CTR-a powinien pamiętać, że szczególnie podszerstek trzeba wyczesywać ostrożnie i z umiarem, ponieważ zarówno nadmiar, jak i niedobór podszerstka wpływa niekorzystnie na całość szaty. U CTR-ów włos okrywowy jest podtrzymywany przez gęsty podszerstek, który niejako stanowi dla niego rusztowanie i pozwala uzyskać odpowiedni efekt końcowy w postaci dobrze leżącej na psie fryzury. Stąd też odpowiednia proporcja ilości podszerstka do włosa okrywowego powinna być zachowana. Z reguły wyczesywanie podszerstka za pomocą ww. narzędzi przeprowadzamy tylko na wybranych partiach ciała CTR-a tj. wzdłuż linii pleców od szyi do nasady ogona i po bokach klatki piersiowej. Pamiętać trzeba o prawidłowym prowadzeniu narzędzia opisanym wyżej.

 

Kolejnym przyborem pielęgnacyjnym, które może nam pomóc ujarzmić podszerstek jest opatentowane narzędzie do wyczesywania podszerstka o nazwie FURminator. Wyglądem narzędzie to przypomina specyficznego rodzaju grzebień poprzeczny na rączce tzn. część robocza - grzebień - o specjalnej budowie ząbków zatopiona jest w odpowiednio wyprofilowanej obudowie (główce), która pod odpowiednim kątem połączona jest z wygodną w operowaniu rączką pokrytą antypoślizgową, chropowatą gumą. Dzięki temu narzędzie dobrze dostosowuje się do kształtów budowy ciała psa, a jednocześnie jest wygodne w użytkowaniu. Dodatkowo na główce urządzenia znajduje się poręczny przycisk umożliwiający łatwe oczyszczenie urządzenia z wyczesanego podszerstka, który pozostaje między ząbkami urządzenia. Przy umiejętnym stosowaniu oryginalne narzędzie nie powinno niszczyć włosa okrywowego i może być użytkowane zarówno przez profesjonalnych groomerów, jak i amatorów. Włos należy czesać zgodnie z kierunkiem jego wzrostu. W sprzedaży dostępne są różne wersje tego urządzenia, które dostosowane są do potrzeb psów o długiej oraz krótkiej sierści w kilku rozmiarach adekwatnych do wielkości poszczególnych grup ras. Pozwala to na odpowiedni dobór narzędzia i tym samym komfortowe wykonywanie zabiegu wyczesywania podszerstka.

 

przykład FURminatora do wyczesywania podszerstka u psów długowłosych powyżej 40 kg (również dla CTR-a)

 

Czesanie i szczotkowanie

Regularne czesanie (przy użyciu grzebienia) i szczotkowanie (przy użyciu szczotki), to kolejne dwa podstawowe zabiegi pielęgnacyjne, które wykonuje się u ras szorstkowłosych. W zależności od rasy i długości sierści można wykonywać tylko czesanie lub czesanie i szczotkowanie. Czesanie i szczotkowanie odgrywa bardzo duże znaczenie dla ogólnego zdrowia i kondycji skóry oraz włosów. Prawidłowe czesanie włosów od nasady aż po same końcówki włosa wzmacnia cebulki włosowe, ponieważ zapewnia utrzymanie równowagi tlenowej w tkance podskórnej, gdzie znajdują się mieszki włosowe. Czesanie i/lub szczotkowanie to również forma naturalnego masażu pobudzającego krążenie krwi w skórze, przez co poprawia się jej utlenienie, a cebulki włosowe otrzymują niezbędną porcję składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego wzrostu wytwarzanych przez nich włosów, na każdym etapie ich rozwoju.

 

Podczas zabiegu czesania i/lub szczotkowania mechanicznie usuwamy z psa martwe fragmenty naskórka, różnorodne zanieczyszczenia (brud, kurz, drobne paproszki, nasiona i fragmenty roślin, resztki kosmetyków, jedzenia i inne), które osiadają na jego sierści oraz obumarłe włosy, które siedzą sobie jeszcze w mieszku lub zdążyły się już z niego wydostać, ale utkwiły gdzieś w okrywie włosowej. Regularne czesanie psa przyczynia się też do rozprowadzania po sierści naturalnego sebum (łoju) na całą długość włosów. Cienka warstwa tłuszczu tworząca swoisty film na futrze stanowi naturalną ochronę sierści przed uszkodzeniami, utratą wilgoci, wiatrem, słońcem, wysoką i niską temperaturą. Reasumując: dzięki czesaniu i szczotkowaniu szata psa jest uporządkowana i utrzymana w dobrej kondycji z zachowaną równowagą ilości włosa okrywowego w stosunku do ilości podszerstka. Ponadto nabiera witalności i blasku.

 

Technika czesania i szczotkowania uzależniona jest od rasy, rodzaju i długości sierści. Jeśli chodzi o częstotliwość wykonywania czesania i/lub szczotkowania, to również nie istnieje jedna uniwersalna recepta dobra dla każdej rasy i każdego osobnika. Czynność ta powinna być przeprowadzana dokładnie, a jej częstotliwość trzeba dostosować do indywidualnych potrzeb danego egzemplarza uwzględniając takie czynniki jak: rasa, miejsce przebywania psa, jego wiek, długość szaty oraz jej jakość. Logicznie rzecz biorąc rasy długowłose będą wymagały w tym względzie więcej nakładów pracy wykonywanej z większą częstotliwością (raz, dwa razy w tygodniu), niż rasy krótkowłose. Również dorastającego młodzika trzeba czesać i szczotkować częściej, ponieważ w trakcie wymiany szaty ze szczenięcej na dorosłą u większości ras szata posiada różnorodny włos tj. szczenięca sierść miesza się ze świeżo wymienionymi włosami charakterystycznymi dla psa dojrzałego. Często w trakcie tej wymiany włosa ze szczenięcego na dorosły podszerstek przeważa i plącze się niemiłosiernie nawet całkiem bez okazji. W tym miejscu warto wspomnieć o tym, że problem ten dotyka również części dorosłych zwierząt o nie do końca prawidłowej strukturze włosa. Przebywając z psem na co dzień sami bardzo szybko zauważycie, jakie podstawowe właściwości posiada futro Waszego psa tj. czy jest: twarde, miękkie, "śliskie" lub "tępe" i jak szybko po rozczesaniu sierść zaczyna się ponownie zbijać. Te obserwacje pozwolą Wam podjąć decyzję czy czesanie i szczotkowanie dwa razy w tygodniu, czy może raz w tygodniu lub rzadziej jest dla Waszego psa wystarczające.

 

Z pewnością czesanie i/lub szczotkowanie będzie o wiele bardziej przyjemniejsze dla obydwu stron, jeśli będzie przeprowadzane regularnie i przy użyciu odpowiednich narzędzi. W niezbędniku pielęgnacyjnym każdego właściciela psa szorstkowłosego długowłosego powinien się zatem znaleźć grzebień metalowy (rozstaw i długość zębów oraz wielkość grzebienia powinna być dostosowana do rasy), szczotka z naturalnego włosia z dodatkiem nylonu (wielkość szczotki powinna być dostosowana do rasy), szczotka z metalowymi pinami (rozstaw, długość i twardość pinów oraz sama wielkość szczotki powinna być dostosowana do rasy) oraz szczotka z odpowiednio wyprofilowanymi metalowymi pinami tzw. pudlówka (rozstaw, długość i twardość pinów oraz sama wielkość szczotki powinna być dostosowana do rasy). Wybierając do czesania grzebień należy pamiętać, że powinien on mieć tempo zakończone zęby, tak by jego użytkowanie nie groziło uszkodzeniem skóry. Taka sama zasada obowiązuje w przypadku szczotki z dodatkiem nylonu, szczotki z metalowymi pinami oraz pudlówki, gdzie metalowe piny (bez zakończeń w postaci kuleczek - rwą włosy) oraz nylonowe wstawki również powinny być tak zakończone i zaokrąglone, by nie raniły skóry psa.

 

Grzebień służy przede wszystkim do ogólnego czesania i usuwania martwego włosa oraz rozczesywania niedużych zmechaceń włosa psa ze szczególnym uwzględnieniem tych miejsc, gdzie włos jest długi. Przy pomocy grzebienia można również układać włos.

 

przykład zestawu grzebieni do czesania psów dużych o podwójnej, grubej, długiej szacie (również dla CTR-a)

Oster o szeroko rozstawionych, długich zębach do ogólnego czesania

Spratts o średnio rozstawionych zębach uniwersalny (może być pomocny w wyczesywaniu resztek zmechaconego włosa)

 

Szczotka z naturalnego włosia z dodatkiem nylonu spełnia podwójne zadanie. Włosie naturalne rozprowadza łój na skórze i sierści sprawiając, że okrywa włosowa staje się zdrowa i błyszcząca oraz usuwa brud i kurz, natomiast nylon rozczesuje pęki włosów, usuwa martwy włos i poprzez masaż stymuluje skórę.

 

Mason Pearson Junior Nylon & Bristle - szczotka z włosia naturalnego + nylon dla dużych psów długowłosych

 

Szczotka z metalowymi pinami o zaokrąglonych i bezpiecznych końcach służy do ogólnego szczotkowania okrywy włosowej, pozwala rozplątać i rozczesać drobne kołtuny i zbitą sierść oraz może również służyć do układania sierści. Szczotkując sierść szczotką z metalowymi pinami również usuwamy ze zwierzęcia martwe włosy, kurz i inne zanieczyszczenia, wykonujemy masaż wpływający na lepsze ukrwienie i dotlenienie skóry oraz rozprowadzamy, aż po same ich końce łój wytwarzany przez gruczoły łojowe skóry.

 

1 All system duża owalna szczotka z metalowymi pinami (35 mm) do szczotkowania psów dużych o podwójnej, grubej, długiej szacie (również dla CTR-a)

 

Szczotka pudlówka służy do ogólnego szczotkowania włosa, usuwania podszerstka i kołtunów, a ponadto może być stosowana do modelowania i puszenia włosa. Szczególnie przydatna jest u wszystkich tych ras, u których pozostawia się długi włos ozdobny na łapach lub głowie i wymaga on przed wystawą odpowiedniego wymodelowania i uniesienia.

 

Chris Christensen - Big K Slicker Brush Large szczotka typ "pudlówka" stworzona z myślą o czarnym terierze rosyjskim

 

Ostatnim elementem niezbędnym do czesania i/lub szczotkowania, w który trzeba się zaopatrzyć jest jeszcze preparat ułatwiający rozczesywanie sierści. Otóż tak się składa, że nigdy nie wolno czesać i/lub szczotkować sierści na "sucho". Odpowiednio dobrane składniki preparatu nadają włosom odpowiednich właściwości (lekki poślizg) przez co grzebień lub szczotka mogą się po okrywie włosowej przemieszczać z mniejszym oporem nie niszcząc włosa. Rynek zoologiczny oferuje bardzo szeroki wybór preparatów tego typu, a właściciele CTr-ów mogą zainteresować się na przykład tymi: Ring 5: "Foaming Coat Dressing"; J.P. Hery: "Demelant Poils Longs"; 1 All Systems: "Fabulous Grooming Spray"; K9: "Keratin+ Coat Repair Moisturizer Spray"; Bio-Groom: "Anti-Stat Spray"; Iv San Bernard: "Essensuals Conditioner Spray", Artero: "Matt-X". Przed rozpoczęciem czesania i/lub szczotkowania należy włos lekko zwilżyć preparatem do rozczesywania sierści (ale uwaga! nie należy przesadzać z ilością nanoszonego na włos środka, bo włos mokry zwyczajnie lepi się do narzędzi i zamiast poddawać się czesaniu, stawia opór i wówczas można go w bardzo prosty sposób uszkodzić).

 

Kiedy już wszystkie narzędzia i preparat do rozczesywania włosa są zgromadzone, to przed samym czesaniem i/lub szczotkowaniem warto jeszcze wyprowadzić psa na spacer. Wybiegany i nieco zmęczony czworonóg będzie bardziej spokojniejszy, przez co bardziej skłonny do współpracy przy zabiegu czesania i/lub szczotkowania. W zależności od wielkości rasy, długości włosa i jego stanu oraz Waszej kondycji psa najlepiej jest ustawić na jakimś podwyższeniu. Doskonale do tego nadają się stoły trymerskie, ale ze względu na ich cenę wiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na taki wydatek zwłaszcza, gdy jest właścicielem jednego psa. W zastępstwie nada się również stabilna ława lub stół, których blat należy wyłożyć jakąś antypoślizgową matą. Cały proces rozpoczynacie od zwilżenia włosa wybranym preparatem ułatwiającym rozczesywanie sierści (zgodnie z załączoną instrukcją). Grzebień i szczotka z pinami do szczotkowania powinny być prowadzone od nasady wzrostu włosów w kierunku ich końców i zgodnie z kierunkiem ich wzrostu. Włos powinien być rozczesywany partiami. Aby ułatwić sobie prace można podzielić psa na obszary (jeden bok: kończyna tylna strona zewnętrzna, klatka piersiowa, łopatka i bok szyi, łapa przednia strona zewnętrzna oraz wewnętrzne strony łapy tylnej i przedniej przeciwnej. Potem to samo tylko na drugiej stronie psa. W dalszej kolejności linia górna od szyi poprzez kłąb do nasady ogona, ogon z każdej strony, głowa, uszy i front) i w takich harmonogramie prowadzić czesanie i/lub szczotkowanie w pozycji stojącej. Miejsca najtrudniej dostępne tj. podbrzusze, mostek, pachy można rozczesać kładąc psa na jednym, a potem na drugim boku. Szczotka pudlówka może być użyta na samym końcu do ogólnego przeczesania psa. Przy użyciu tej szczotki włos na łapach może być szczotkowany w dwie strony. Szczotka z włosiem i dodatkiem nylonu najlepiej sprawdza się pomiędzy gruntownym czesaniem do ogólnego przeczesania zwierzęcia.

 

Usuwanie kołtunów

Wzorcowa sierść psa szorstkowłosego teoretycznie nie powinna być skłonna do filcowania i jeśli jest trymowana, czesana i/lub szczotkowana regularnie, to właściciel nie powinien mieć problemów z kołtunami. To oczywiście tylko teoria, bo w praktyce sierść, sierści nie jest równa. Jeśli dodamy do tego jeszcze zapał właścicieli (a w większości przypadków w sumie jego brak) do sumiennego wykonywania trymowania, czesania i/lub szczotkowania oraz miejsce przebywania psa, no i oczywiście rasę oraz długość włosa, to może być już różnie. Miejsca, w których sierść jest szczególnie narażona na kołtunienie, to pachy, łokcie i wewnętrzna strona małżowiny usznej. U szorstkowłosych ras długowłosych z obrostem głowy również broda, wąsy, grzywka i długa sierść pozostawiona na łapach czy dolnej części klatki piersiowej. Oczywiście żaden pies z kołtunami i filcami nie będzie wyglądał dobrze. Poza tym, wszelkie zmechacenia, to również prosta droga do problemów z sierścią i skórą. Dlatego też jeśli już się jakiś kołtun przytrafi, to należy jak najszybciej się z nim rozprawić. W przypadku drobnych zbić i kołtunów rozplątanie ręczne plus nałożenie na poluzowany kołtun dużej ilości preparatu ułatwiającego rozczesywanie kołtunów (np. Ring 5: "Out Rage"; Special Master: "De Matting Spray"; Oster: "Detangling Spray"; Dog Generation: "Detangling Spray"; Double K: "Tanglee Away Spray"; KW: "Tangle-Fix Spray") lub odżywki bez rozcieńczania (np. Ring 5: "Tangle Untangle Remover Gel"; Show Tech: "The Stuff"; K9: "Instant Dmatter"), a następnie staranne wyczesanie za pomocą grzebienia i szczotki powinno wystarczyć. Jeśli jednak nałożenie preparatu do rozczesywania kołtunów i/lub odżywki oraz próba poluzowania kołtunów ręcznie nie przyniosą oczekiwanych efektów, to praktycznie nie ma wyjścia i zwykle trzeba użyć nożyczek albo filcaka.

 

Rynek zoologiczny posiada bogatą ofertę narzędzi typu filcaki hakowe, filcaki boczne, filcaki poprzeczne, rozcinacze kołtunów z żyletką itp. W każdym przypadku reklamy tych produktów zapewniają, iż ich użycie ma same dobroczynne właściwości tzn. usuwają one kołtuny lub filc, bez szkody dla włosa. Psy występujące w reklamach tych produktów po ich zastosowaniu wyglądają, jakby dopiero opuściły wystawowy ring. Prawda jest jednak taka, że nie ma na świecie takiego narzędzia, które ingerując w sierść, nie poczyniłoby spustoszeń. Każdorazowo przy usuwaniu kołtunów, wraz z martwym i zniszczonym włosem zostanie bezpowrotnie także usunięta pewna część włosów zdrowych. Każdy filcak posiada bowiem bardzo ostro zakończone zęby w kształcie nożyków, których zadaniem jest po prostu rozciąć zbitą sierść. To czy szata psa będzie w mniejszym lub większym stopniu "ogołocona", w dużej mierze zależy od jej wyjściowego stanu oraz prawidłowego doboru i poprawnego użycia takiego narzędzia. Stosowanie tego typu narzędzi powinno jednak w domowej pielęgnacji stanowić ostateczność, kiedy to na prawdę nie możemy sobie poradzić z rozczesaniem zaniedbanego psa. Wszelkie filcaki sprawdzą się, przy próbie rozczesania sporadycznego kołtuna lub dreda, który usytuował się w mało widocznym miejscu, ale już większe skołtunienie i nadużycie tych narzędzi może doprowadzić do poszarpania i skrócenia włosów, co w rezultacie da efekt "psa zjedzonego przez mole". Dlatego też do wszystkich tych instrumentów i nowinek rynkowych należy podchodzić z pewną dozą ostrożności. Jeśli już przydarzyła się katastrofa, to zanim sięgniecie po pierwsze z brzegu narzędzie polecone przez sprzedawcę ze sklepu zoologicznego, skonsultujcie jego dobór z doświadczonym groomerem, bądź też w wersji najprostszej powierzcie zadanie doprowadzenia psa do ładu właśnie jemu. Z pewnością nie możecie traktować tego rodzaju narzędzi, jako alternatywę dla normalnej szczotki i grzebienia, bo najzwyczajniej w świecie nie chce się Wam regularnie czesać psa.

 

 Vivog filcak poprzeczny dla średnich i dużych psów

 

Osoby, które zdecydują się na usuwanie kołtunów za pomocą nożyczek powinny pamiętać, że kołtuny należy rozcinać wzdłuż na węższe paseczki i dopiero tak przygotowany włos można rozczesać grzebieniem z szeroko rozstawionymi zębami, a następnie warto poprawić grzebieniem z gęściej rozstawionymi zębami (zbierze resztki kołtuna). Osoby, które będą korzystać z filcaka powinny pamiętać, że narzędzie to trzeba bardzo ostrożnie wprowadzać we włos, w miejscu poprzedzającym kołtun (lub tam gdzie będzie to po prostu nad kołtunem możliwe) i z wielkim wyczuciem kilkakrotnie zmieniając siłę nacisku należy przesuwać narzędzie stopniowo w kierunku jego końcówek, zgodnie z wzrostem włosa. Drugą ręką trzeba asekurować skórę nad kołtunem, tak by czynność ta nie sprawiała psu bólu.

 

Kąpiel i suszenie sierści

To kolejna ważna czynność pielęgnacyjna. I bez względu na to czy zwierzę jest typu "pet class" czy "show class" psa trzeba kąpać na tyle regularnie, by jego sierść i skóra pozostawała w odpowiedniej czystości i kondycji. W przypadku psów szorstkowłosych trudno jest określić częstotliwość kąpieli pielęgnacyjnych, ponieważ jest to sprawa dość indywidualna uzależniona m.in. od rasy, długości włosa i jego specyfiki oraz miejsca przebywania psa (minimum 3-4 razy w roku). Psy regularnie wystawiane zwykle kąpane są znacznie częściej, niż egzemplarze niewystawowe. Warto podkreślić, że każde zwierzę, które zostanie poddane zabiegowi trymowania powinno być również wykąpane. Z kolei każde zwierzę przed kąpaniem powinno być rozczesane. Pod żadnym pozorem nie wolno kąpać psa skołtunionego! Wszelkie filce, kołtuny i dredy w czasie kąpieli nabierają wody, bo włos "puchnie", otwiera się również nieco łuska włosa, a ruchy mechaniczne rąk podczas wmasowywania szamponu doprowadzają do jeszcze większego zbicia zmechaconej sierści.

 

Czysta okrywa włosowa lepiej rośnie, nie zbiera się na niej tak kurz, brud i pył - będące często przyczyną kołtunienia, kruszenia i  łamania włosa. Taki włos jest również podatniejszy na czesanie, szczotkowanie oraz ewentualne strzyżenie czy układanie sierści. Nakładanie i rozprowadzanie po sierści szamponu czy odżywki można również potraktować jako pewną formę masażu, który stymuluje skórę przez co jest ona lepiej ukrwiona i odżywiona. Po trymowaniu kąpiel pozwala usunąć, nie tylko zanieczyszczenia, resztki martwego włosa i naskórka, ale także odżywia i regeneruje skórę oraz sierść, a także stymuluje nowy włos do wzrostu. W zasadzie do kąpieli tuż po trymowaniu warto wybrać dobrej jakości szampon odżywczy i regenerujący oparty na łagodnych środkach myjących, które pozwolą ukoić nadwyrężoną skubaniem skórę, co przyspieszy jej regenerację, a także dadzą sierści "witalnego kopa", do tego by ładnie rosła.

 

W przypadku ras szorstkowłosych warto również wspomnieć o tym, że poza niekwestionowanymi zaletami kąpiel ma także jeden minus. Otóż, jak już wspomnieliśmy wyżej, kąpiel ma również wpływ na strukturę włosa, a dokładniej pisząc zmiękcza go, co u ras szorstkowłosych nie jest pożądanym zjawiskiem. Dlatego też część osób maksymalnie wydłuża czas pomiędzy kolejnymi kąpielami lub stosuje szampony do kąpieli "na sucho". W przypadku planowania trymowania należy pamiętać, że pies nie powinien być kąpany na co najmniej 10 dni przed tym zabiegiem. Wybierając szampon do kąpieli psa szorstkowłosego, który jest egzemplarzem wystawowym warto zwrócić uwagę na te produkty, które zapobiegają zmiękczeniu włosa w trakcie kąpieli oraz nieco podkreślają strukturę włosa szorstkiego. Zastosowanie tego rodzaju szamponu jest bardzo wskazane wówczas, gdy pies jest bezpośrednio przygotowywany do pokazu. Tu jednak chcielibyśmy podkreślić, że szampony te nie zdziałają spektakularnych cudów i jeśli zwierzę ma z natury zbyt miękki włos, to po jednorazowym zastosowaniu takiego szamponu nie stanie się on od razu wzorcowo szorstki.

 

Poniżej przegląd szamponów dla ras szorstkowłosych dostępnych na rynku polskim:

  • 1 All Systems Crisp Coat Botanical Shampoo - szampon dla psów szorstko i twardowłosych;

  • Artero Vitalizante Volume Bath - szampon dla ras szorstkowłosych, dodający objętości;

  • Bio-Groom Wiry Coat - szampon dla ras szorstko i twardowłosych;

  • Botaniqa Show Line Harsh&Shiny Coat Shampoo - szampon dla psów szorstkowłosych;

  • Chris Christensen Spectrum One Shampoo - szampon dla ras szorstkowłosych;

  • Chris Christensen Spectrum One Substance Builder - szampon odbudowujący dla ras szorstkowłosych;

  • Diamex Terrier Shampoo - szampon dla wszystkich psów szorstkowłosych;

  • Dog Generation Hard Coat Shampoo 250ml - szampon dla psów szorstkowłosych;

  • Espree Texturizing Shampoo - szampon do sierści szorstkiej i twardej;

  • Groomers Seaweed and Cucumber Shampoo - szampon dla sierści grubej, szorstkiej, koziej;

  • Jean Pierre Hery Tonus Poils Durs Shampoo - szampon dla psów szorstkowłosych z wyciągiem z alg morskich;

  • K9 Crisp Texture Shampoo - szampon dla ras szorstkowłosych;

  • KW Terrier Shampoo - szampon dla szorstkowłosych ras terierów;

  • Laboratorium Dermapharm Champion - szampon dla psów o sierści szorstkiej;

  • Over Zoo Frutti Power - owocowy szampon dla psów o krótkiej i szorstkiej sierści;

  • PSH - szampon witalizujący dla ras szorstkowłosych z chininą;

  • Pure Paws Terrier Touch - szampon dla szorstkowłosych ras terierów;

  • Pure Paws Volumizing Shampoo - szampon dla ras szorstkowłosych, z kręconą sierścią, z obfitym podszerstkiem;

  • Pure Paws Texture Shampoo - szampon dla ras szorstkowłosych, dodaje twardości i grubości włosom;

  • Ring 5 Texture Plus - szampon dla ras szorstkowłosych;

  • Show Style Wired Texturizing Shampoo - szampon dla psów szorstkowłosych;

  • Super Beno Premium szampon - szampon dla psów przeznaczony do szorstkiej sierści;

  • True Iconic Volume Maxi Bath - szampon teksturyzujący i dodający objętości;

  • Vivog Poils Durs - szampon dla ras szorstkowłosych;

  • Vulpes YB2 - szampon dla psów o szorstkiej i koziej sierści;

Psy, u których występuje problem z kolorem, a są one przygotowywane na wystawę powinny być najpierw wykapane w szamponie intensyfikującym kolor ich sierści, a następnie w szamponie przywracającym odpowiednią strukturę włosa. W przypadku CTR-ów, psów o czarnym umaszczeniu, więcej o szamponach uwypuklających czarną barwę napisaliśmy TUTAJ.

 

Przed przystąpieniem do kąpieli wanna lub brodzik powinny być zabezpieczone matą antypoślizgową. Psa wkładamy do wanny i zabezpieczamy jego uszy wacikami kosmetycznymi (zapobiegną dostaniu się do uszu wody. Po kąpieli koniecznie pamiętać trzeba, aby je wyciągnąć!). Temperatura wody do kąpieli psa nie może być ani za wysoka, ani za niska. Powinna być mniej więcej taka, jak temperatura ciała psa. Zanim skierujecie strumień wody na psa sprawdźcie ciepłotę wody na przegubie ręki. Początek kąpieli, to dokładne namoczenie sierści psa. Strumień wody powinniście skierować na futro psa w dość bliskiej odległości tak, by miała ona szansę dotrzeć do samej skóry. Po wstępnym namoczeniu psa możecie zatkać wannę korkiem i nalać tyle wody, by końcówki łap psa były lekko zasłonięte wodą. W ten sposób one również mają okazję się odpowiednio namoczyć i odmoczyć z brudu. Szampon powinien być rozcieńczony z godnie z instrukcją. Przygotowany produkt należy nałożyć na sierść psa, dokładnie wmasować go tak, by dotarł do skóry i pokrył całą sierść (z pominięciem oczu). Należy również zwracać uwagę na to, by preparat nie dostał się do pyska psa lub nie był przez niego zlizywany. Szampon należy spłukać i procedurę z jego nałożeniem należy powtórzyć i sierść spłukać. Za pierwszym razem z psa zmywany jest brud i wszelkie zanieczyszczenia, a za drugim razem sierść i skóra czerpie dobroczynne składniki zawarte w szamponie. Należy pamiętać, by w pianie pies nie pozostawał dłużej niż 5 minut. Składniki stanowiące kompozycję szamponów przeznaczone są do krótkotrwałego kontaktu ze skórą i sierścią psów. Dłuższe pozostawienie szamponu na psie może skutkować zbytnim wysuszeniem skóry i włosa, a nawet może skończyć się podrażnieniem skóry.

 

Po kąpieli w szamponie podkreślającym strukturę włosa warto zastosować odżywkę, która poprawi elastyczność, sprężystość i/lub kolor włosa (odżywka uniwersalna do każdego rodzaju włosa albo odżywka dla psów o określonym kolorze sierści) oraz odpowiednio odżywi go. Doskonałym uzupełnieniem szamponu wzmacniającego strukturę włosa psa będzie taka odżywka, która poza wymienionymi wyżej właściwościami podkreśli jeszcze i uwydatni szorstkość włosa. W przypadku odżywek wybierać trzeba jednak ostrożnie, ponieważ wiele odżywek, oprócz dobroczynnego działania, dodatkowo zbyt obciąża i/lub zmiękcza włos, co akurat u wielu ras szorstkowłosych, w tym u CTR-a, nie jest zbyt mile widziane. Odżywkę rozcieńczamy zgodnie z zaleceniem producenta i pozostawiamy na psie, na czas określony w instrukcji stosowania produktu. Poniżej przegląd odżywek dostępnych na rynku polskim, które poprawiają strukturę włosa:

  • 1All Systems Got Hair Action Hair Apparent - odżywka wielozadaniowa w sprayu,  bez spłukiwania. Nawilża, podkreśla strukturę włosa, nadaje jej objętość oraz naturalny połysk, nie obciąża szaty;

  • Chris Christensen Spectrum One Conditioner - odżywka dla ras szorstkowłosych;

  • K9 Crisp Mist Texturizer - odżywka w postaci drobnej mgiełki dla ras szorstkowłosych;

  • Pure Paws Conditioner Terrier Touch - odżywka nawilżająca i uelastyczniająca włos, bez zmiękczania tekstury sierści;

  • Mr Groom Texturizer Conditioner - odżywka do sierści szorstkiej, sprężystej i kręconej.

Na koniec psa należy bardzo dokładnie spłukać. Warto zacząć od głowy, dalej korpus, podbrzusze, a na końcu nogi i łapy. Płukać należy dotąd, aż po wannie/brodziku przestanie płynąć woda najpierw z pianą, a potem mętna od resztek użytych specyfików myjących. O tym, że czynność tą przeprowadzona została prawidłowo poinformuje Was sama sierść, która nabierze blasku, a krople wody zaczną po niej spływać oddzielając się. Uczulamy na to szczególnie, bowiem nie ma nic gorszego, niż źle wypłukany pies. Po pierwsze: resztki szamponu i/lub odżywki mogą wywołać u psa dyskomfort, co może skutkować drapaniem się psa. Po drugie: niedopłukane kosmetyki mogą być przyczyną wystąpienia podrażnienia skóry, które może się objawiać m.in. łupieżem. Sierść zamiast błyszczeć, będzie matowa, ciężka, dająca uczucie lepkości i na dokładkę może wyglądać, jak posypana mąką. W zasadzie źle spłukany pies wymaga ponownej kąpieli. Optymalny czas całej kąpieli nie powinien przekraczać ok. 10 minut. Dłuższe moczenie psa może skutkować pomarszczeniem naskórka, który w takim stanie robi się bardziej przepuszczalny dla drobnoustrojów. Ponadto sprzyja zmiękczeniu włosa, co akurat u psów szorstkowłosych nie jest pożądane.

 

Po zakończeniu kąpieli i dokładnym wytarciu (a w zasadzie odciśnięciu sierści w dobrze chłonących ręcznikach) sierść psów kąpanych pielęgnacyjnie można wysuszyć. Co do suszenia, to są dwie metody: suszymy psa suszarką, albo pozwalamy mu wyschnąć samoistnie w temperaturze pokojowej. Osoby kąpiące psa pielęgnacyjnie, bez przygotowania na wystawę, mogą pozostawić psa do momentu, aż sam wyschnie. Należy pamiętać, by pies sechł w pomieszczeniu o temperaturze pokojowej osłonięty od przeciągów i silnego nasłonecznienia. Po wyschnięciu należy sierść przeczesać grzebieniem.

 

Nieco innego przygotowania wymaga ta sierść, która będzie strzyżona i/lub modelowana lub będzie szykowana na wystawę. W takiej sytuacji można dodatkowo postarać się o wysycenie stopnia twardości włosa i/lub jego objętości poprzez użycie różnorodnych produktów wpływających na poprawę jakości włosa psów szorstkowłosych. Poniżej kilka przykładów takich produktów. Wybierając produkt należy kierować się rasą psa, jakością i strukturą włosa oraz efektem jaki chcemy docelowo osiągnąć.

  • Jean Pierre Hery Lotion Tonus Poils Dur - preparat w formie wygodnej do nanoszenia mgiełki, który usuwa zmiękczenie sierści spowodowane kąpielą. Dodatkowo nadaje włosom ładny połysk. Stosuje się go na wilgotną wytartą sierść - przed suszeniem;

  • Plush Puppy Ruffy Tuffy Coat Spray - spray nadający szorstkości i sztywności szacie bez sklejania włosa - przeznaczony dla ras twardowłosych i szorstkowłosych, u których sztywna i szorstka struktura szaty jest pożądana. Szczególnie polecana dla takich ras jak teriery i sznaucery. Nakładać nakładać warstwami na suchy lub wilgotny włos, po każdej warstwie suszyć naturalnie lub przy pomocy suszarki. Może być stosowany do przywrócenia struktury szacie zmiękczonej po kąpieli;

  • Pure Paws Ultra Volumizing Spray Gel - preparat w sprayu nadający okrywie włosowej objętości i twardości. Łączy w sobie idealną kompozycję żelu i sprayu do teksturyzacji co sprawia, że włosy odzyskują naturalną objętość od samej nasady;

  • Pure Paws Texture Mineral Foam - pianka przywracająca zewnętrznej warstwie sierści naturalną szorstkość, a teksturze utracone minerały. Można ją stosować na suchą lub mokrą sierść. Pianka jest bezpieczna dla każdego koloru sierści;

  • Pure Paws Texture Mineral Spray - preparat w formie sprayu przywraca sierści naturalną szorstkość;

  • Pure Paws Volumizing Foam - pianka nadająca objętości/textury. Nie zawiera w składzie alkoholu. Jest połączeniem silnego żelu i objętości pianki. Preparat nadaje niezwykłej siły i pełni szacie, którą trzeba podnieść, napuszyć itd. Najlepiej używać jej po wykąpaniu psa - należy nałożyć piankę na suchy włos w miejscach, gdzie szczególnie chcemy poprawić jakość i objętość włosa (idealnie nadaje się do formowania kolumn na łapach), ponieważ panka wyraźnie podwaja objętość sierści szczególnie u psów z szorstkim włosem, terierów, pudli;

  • Ring 5 Texture Plus Mousse - pianka nadająca objętości i twardości sierści przeznaczona dla wszystkich ras szorstkowłosych o długim włosie. Pianka nie obciąża włosa, nie lepi się, nie kruszy się z sierści w trakcie modelowania włosa oraz nie pozostawia na niej widocznych śladów swojej obecności.

Na koniec należy prawidłowo wysuszyć psa.  Sierść psów szykowanych na wystawę wymaga odrębnego przygotowania i zawsze musi być wysuszona za pomocą suszarki, a przy tym winna być odpowiednio wymodelowana. Jest to również niezbędne, by przeprowadzić wzorcowe strzyżenie lub dokonać drobnych korekt szaty. Suszenie również warto przeprowadzić stawiając psa na podwyższeniu (stół groomerski lub stabilna ława czy stół wyłożone matą antypoślizgową). Włos suszymy przy użyciu suszarki. Warto nabyć suszarkę przeznaczoną do suszenia sierści psów. Nie są one w sumie droższe od dobrych suszarek przeznaczonych do suszenia ludzkich włosów, a za to są od nich wydajniejsze, mocniejsze, trwalsze, cichsze oraz posiadają większy zakres regulacji siły nawiewu oraz temperatury powietrza. Należy pamiętać, by nie suszyć psa gorącym powietrzem, ponieważ jest to dla niego mało komfortowe, grozi poparzeniem skóry psa, a ponadto wysusza skórę i niszczy sierść. Przy większej ilości psów lub rasach dużych warto zainwestować i nabyć specjalną turbo suszarkę groomerską typu blaster, która swym wyglądem przypomina nieco odkurzacz z dołączoną rurą. Silny nawiew powietrza umożliwia wstępne wydmuchanie nadmiaru wody z sierści (przy okazji wyleci też część martwych włosów). Dzięki temu właściwe suszenie i układanie sierści przebiega znacznie szybciej.

 

Strzyżenie i modelowanie sierści

Całkiem spora grupa psów szorstkowłosych oprócz zabiegów trymowania, usuwania podszerstka, czesania, szczotkowania i kąpieli wymaga także odpowiedniego przygotowania wystawowego sierści w postaci strzyżenia (pełnego lub korekty) wraz z modelowaniem sierści wg przyjętego wzorca strzyżenia dla danej rasy. Oczywiście przygotowanie sierści pod kątem wystaw najlepiej jest powierzyć doświadczonemu groomerowi, który umiejętnie uwypukli wszystkie zalety psa, a zamaskuje ewentualne niedostatki jego budowy. Strzyżenie i modelowanie włosa, to również nieodzowny element toalety CTR-a. Obowiązuje wzorzec, o którym więcej TUTAJ i TUTAJ.

 

Omawiając strzyżenie psów szorstkowłosych chcielibyśmy nieco więcej uwagi poświęcić tematowi budzącemu bardzo ożywione dyskusje, a mianowicie strzyżeniu sierści szorstkiej na krótko maszynką jako alternatywę dla trymowania. Wiele osób żyje w przekonaniu, iż oszczędzając swojemu szorstkowłosemu psu trymowania, które postrzegane jest przez nich jako zabieg brutalny, i fundując psu w zamian strzyżenie maszynką, działają dla dobra swoje psa. Jeszcze inni wychodzą z założenia, że skoro trymowanie de facto skraca włos i jest to zajęcie pracochłonne i czasochłonne, to przecież można wykorzystać maszynkę odpowiednie ostrze do tego może jakąś nakładkę i w prosty, szybki oraz łatwy sposób sierść zostanie skrócona na pożądaną długość - po cię się więc tak męczyć... Jest też i taka grupa osób, która tłumaczy sobie, że przecież posiadają zwierzęta niewystawowe, to skrócenie sierści za pomocą maszynki będzie nie tylko szybsze i tańsze, ale również zminimalizuje ich nakłady pielęgnacyjne względem psa. Otóż, drodzy Czytelnicy jeśli należycie do którejkolwiek z ww. grup, to możemy napisać, iż jesteście w wielkim błędzie! Na początek należy sobie raz na zawsze zapamiętać: poprawnie wykonany zabieg trymowania nie jest czynnością bolesną dla psa, mimo iż może nie wygląda zbyt estetycznie w oczach zakochanego po uszy w swoim psie właściciela. Ponadto, należy przyswoić sobie, że trymowanie w rasach szorstkowłosych podlegających takiemu zabiegowi nie jest niczyim wymysłem i fanaberią grupy nawiedzonych kynologów, ale ma swoje racjonalne wytłumaczenie. O zaletach tego zabiegu oraz konsekwencjach jego zaniechania napisaliśmy na początku artykułu, ale nie zaszkodzi jeszcze raz powtórzyć. Włos psów rośnie do pewnego momentu, a potem obumiera i teoretycznie powinien wypaść. Jednak w rasach szorstkowłosych, które nie linieją w tradycyjny sposób sierść nie jest zrzucana masowo raz, dwa razy do roku, a rośnie, dojrzewa, obumiera i wypada w ograniczonej ilości, rośnie, dojrzewa, obumiera wypada.... i tak przez cały rok. Na dokładkę, żeby nie było tak prosto, martwy włos od razu nie wypada, ale siedzi sobie na dobre w mieszku i w zasadzie czeka na bodziec mechaniczny, który umożliwi mu ostateczne wyswobodzenie się z objęć mieszka. Trymowanie oraz przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi również czesanie i szczotkowanie są właśnie takimi zabiegami, które umożliwiają usunięcie całych i tu chcielibyśmy podkreślić słowo całych martwych włosów. Dzięki temu może bez przeszkód rosnąć nowa, zdrowa, witalna, dobrze wybarwiona sierść o odpowiednim stopniu szorstkości.

 

A teraz kilka słów o tym, jak zachowuje się szorstki włos przycięty ostrzem. Na początek każdy powinien sobie zdawać sprawę z faktu, iż długość sierści poszczególnych ras psów jest genetycznie zaprogramowana i włos rośnie tylko do określonej długości przewidzianej w standardzie rasy. Ponadto żywotność włosa jest dość krótka i w zależności od rasy włos albo obumiera i wymieniany jest masowo zwykle na wiosnę i jesień (standardowe linienie) albo, jak ma to miejsce u większości psów ras szorstkowłosych, sierść wymieniana jest systematycznie i w niewielkich ilościach, gdzie dojrzały włos obumiera (w zależności od rasy), co 8-12 tygodni. To trochę inaczej niż u ludzi, u których włos żyje średnio od 2 do 6 lat i przez ten czas praktycznie rośnie w nieskończoność. Dlaczego o tym wspominamy? Otóż, z długością wzrostu włosa psów wiąże się też charakterystyka pewnych niuansów budowy takiego włosa typowa dla określonych ras. Generalnie rzecz biorąc łodygę włosa możemy podzielić na trzy główne strefy: nasada (znajduje się najbliżej skóry), część środkowa i końcówka włosa. U ras szorstkowłosych nasada jest stosunkowo cienka i dość delikatna. Z kolei końcówka włosa jest takim punktem twardości włosa i w tej części jest on już najbardziej gruby, twardy i szorstki. Część środkowa łączy w sobie cechy z dwóch pozostałych. Używając maszynki ścinamy sierść na jakąś określoną długość. W zależności od długości ostrza (ewentualnie plus nasadka) możemy włos praktycznie zgolić do łysa lub przyciąć na różne długości. W każdym przypadku ścinamy końcówki włosa, a więc zawsze usuwamy także punkt twardości włosa i tym samym pozbawiamy psa najtwardszej części jego włosa. Oczywiście skrócony włos, który jest jeszcze w fazie wzrostu, będzie rósł do momentu, aż jego cykl się zakończy, jednak pozbawiony najtwardszego punktu odrośnie i owszem tylko z... twardością charakterystyczną dla strefy, na której skończyło się cięcie włosa. Reasumując: czym bliżej skóry włos zostanie przycięty, tym odrośnie miększy. Ale to jeszcze nie koniec, bo przycinając maszynką włos krótko na dużych powierzchniach sprawiamy, że w skórze pozostaje przycięty krótko zarówno włos pozostający w fazie wzrostu, jak i dojrzały martwy włos tkwiący w mieszkach. Ten drugi, jak wiemy, rosnąć już nie będzie, ale za to będzie blokował wzrost włosom nowym dopóki te praktycznie same go nie wypchną, bo krótka sierść ma małe szanse na to, że zostanie w sposób mechaniczny usunięta wcześniej. Strzyżenie powoduje także wyrównanie długości szaty okrywowej z podszerstkiem. Jak już pisaliśmy wcześniej, podszerstka jest zdecydowanie więcej, niż włosów okrywowych, które w gęstwinie podszerstka po prostu zostaną przez niego zdominowane. W efekcie sierść nie tylko będzie wydawała się w dotyku miększa, niż faktycznie jest, ale jeszcze dodatkowo zmatowieje i utraci swoje pierwotne wybarwienie na rzecz zwykle jaśniejszego podszerstka i nieodnawiających barwy martwych włosów. Każde kolejne strzyżenie sierści maszynką na dużych powierzchniach pogłębia proces zmiany struktury włosa, który może być nie tylko miękki, ale również może nabrać cech niewłaściwych dla rasy, jak: nadmierny skręt, puszystość czy kędzierzawość. Oczywiście zmiana struktury włosa wiąże się też ze zmianą właściwości szaty takiego psa. Nagle okazuje się, że sierść psa szorstkowłosego, która teoretycznie nie powinna się kołtunić, zbierać brudu i szybko przemiękać właśnie to robi... Na dokładkę na wystawach psów sędziowie kiwają głowami i wpisują w karty ocen, że owszem pies ładny, dobrze zbudowany, ale ma szatę, która daleko odstaje od standardu rasy... Niestety, nawet jeśli amatorów strzyżenia psów szorstkowłosych maszynką spotka to szczęście, że oprócz zmiany struktury, nic więcej się złego nie będzie z szatą i zdrowiem psa działo, to muszą oni sobie zdawać sprawę z faktu, że ponowne wyprowadzenie włosa strzyżonego maszynką do stanu wzorcowego jest czasochłonne i może być bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. Warto się nad tym zastanowić, szczególnie, gdy nie wyklucza się udziału psa w wystawach.

 

Pudrowanie sierści

Temat dość drażliwy i budzący liczne dyskusje, jednak omawiając szatę twardą, szorstką nie sposób go pominąć. Pudrowanie, jak sama nazwa wskazuje polega na nanoszeniu na sierść psa pudru, który następnie jest szczotkowany przy pomocy małej szczotki włosianej w celu jego dokładnego rozprowadzenia na włosie. Nadmiar usuwany jest poprzez szczotkowanie i wydmuchiwanie suszarką. Pudrować psy można z różnych powodów i są one mniej lub bardziej akceptowalne w świecie hodowców. Pierwszy powód nie budzi chyba żadnych kontrowersji i związany jest z zabiegami czysto pielęgnacyjnymi polegającymi na przygotowaniu sierści do zabiegu trymowania lub usuwaniu z psa metodą "na sucho" nadmiaru łoju oraz różnych zanieczyszczeń i brudu, a przy zastosowaniu specjalistycznych pudrów leczniczych również insektów. Pisaliśmy już o tym wcześniej, że puder odtłuszczając włos znacznie ułatwia jego uchwycenie w trakcie wykonywania zabiegu trymowania, dlatego część groomerów trymuje sierść uprzednio traktując ją pudrem. Ponadto nadmieniliśmy również, że częste kąpiele mogą zmieniać strukturę włosa z twardego, szorstkiego na miękki, dlatego też część osób ogranicza kąpiele wodne swoim podopiecznym i w zamian funduje im czyszczenie sierści na sucho przy użyciu suchych szamponów albo właśnie pudru. Szczególnie popularne jest odświeżanie w ten sposób sierści wielu ras psów szorstkowłosych z grupy terierów. Drugi powód, dla którego puder jest często wykorzystywany w pielęgnacji niektórych ras psów szorstkowłosych dotyczy jego właściwości usztywniających włos, maskujących przebarwienia, nadających sierści objętości, a przy zastosowaniu odpowiedniej formuły składu również wysycających kolor. Oczywiście regulamin wystaw jasno określa, co w kwestiach pielęgnacyjnych jest dopuszczone, a co zabronione. Traktowanie szaty jakimikolwiek kosmetykami zmieniającymi strukturę lub kolor sierści (a więc także tego typu pudrów i kred) jest zabronione i jeśli sędzia w trakcie oceny psa uzna, że jego szata była przygotowywana z zastosowaniem niedozwolonych kosmetyków, to może psa zdyskwalifikować. Mimo zakazu i obostrzeń rynek zoologiczny oferujący produkty do stylizacji, poprawy jakości i koloru włosa kwitnie i wcale nie brakuje wystawców, którzy mimo zakazu ryzykują i korzystają z takich środków. Nie ma co ukrywać, bo powszechnie wiadomo, że spora grupa groomerów na wyraźne życzenie właścicieli stosując całą gamę kosmetyków dokonuje mniejszych lub większych korekt w celu uzyskania pożądanego efektu. Wystawa jest jednak konkursem piękności i nie zawsze wygrywają na niej psy doskonałe anatomicznie o przeciętnym wyglądzie, ale właśnie te które mają anatomię bez zarzutu i są równocześnie perfekcyjnie do wystawy przygotowane. Decyzja w kwestii wykorzystania różnorodnych produktów do poprawy struktury i jakości włosa powinna być zawsze dokładnie przemyślana i leży w gestii samego właściciela. Nikogo nie namawiamy do postępowania wbrew jakimkolwiek regulaminom, ale skoro nasz artykuł jest poświęcony pewnym trickom i sztuczkom, a zainteresowanie tym tematem jest ogromne to nieco je przybliżymy. Rzeczywiście pudrując psa szorstkowłosego można poprawić nieznacznie strukturę sierści, usztywnić włos, nadać mu stosowanej objętości, a nawet zamaskować zacieki (szczególnie widoczne u psów białych) i poprawić kolor. W pierwszej kolejności na sierść psa trzeba nanieść specjalny krem - bazę dla pudru (kredy), który ma właściwości adhezyjne (ułatwia łączenie pudru lub kredy z powierzchnią włosa), a dopiero na tak przygotowaną sierść można nanosić puder lub kredę. Kolor pudru lub kredy należy dobrać do umaszczenia psa (u psów łaciatych lub wielobarwnych może istnieć konieczność zastosowania kilku różnych kolorów na poszczególne obszary ciała). Najlepiej nakładać puder niewielkimi porcjami na szczotkę z naturalnego włosia po czym wmasować w sierść (na łapach można wprowadzać produkt szczotkując włos w dwie strony). Po dokładnym szczotkowaniu puder powinien być niewyczuwalny. Na zakończenie pracy uzyskany efekt można utrwalić spryskując psa lakierem do włosów utrwalającym kredę np. Pure Paws Color Sealer Terrier Touch. Taki zabieg jest szczególnie korzystny dla łap niektórych ras terierów czy sznaucerów, bowiem puder (kreda) usztywniając włos i nadając mu objętości odpowiednio utrzymuje nadaną łapom formę tzw. "kolumn".

 

Przedwystawowa korekta

Oprócz pudrowania strukturę włosa mogą poprawić również inne produkty specjalnie pod tym kątem przygotowane. Rynek zoologiczny oferuje dość spory wybór różnych kosmetyków przeznaczonych do poprawy twardości i szorstkości włosa (część z tych produktów omówiliśmy wyżej przy kąpieli i suszeniu włosa). Nie można też zapominać o produktach nadających ostatni szlif tj. kosmetykach utrwalających fryzurę i nabłyszczających włos. Poniżej opis jeszcze kilku produktów, które mogą się przydać do wystawowego przygotowania szorstkowłosego psa długowłosego:

  • PSH Coat's Hard Fix Spray - teksturyzator dla ras o twardym włosie;

  • Show Style Wired Texturizing Spray - spray zwiększający szorstkość włosa;

  • Pure Paws Texturizing & Thickening Spray - spray podkreślający i utrzymujący odpowiednią objętość oraz teksturę włosa;

  • Pure Paws Maxim Hairspray - spray zwiększający i utrzymujący objętość oraz odpowiednią teksturę włosa;

  • Crown Royale Magic Touch Formula 3 - spray nabłyszczający i antystatyczny dla psów szorstkowłosych;

  • Bio-Groom Spray Set Texturizer - spray do utrwalania fryzury i nadawania sierści odpowiedniej twardości;

  • 1 All Systems Get it straight Coat Polish & Hair Dressing - spray prostujący, nabłyszczający i ułatwiający układanie sierści;

  • Pure Paws Ultra Finishing Show Spray - antystatyczny preparat usztywniający włos, ostatni szlif;

  • Show Style Freeze Hair Hold - lakier do zwiększania objętości sierści.

I na koniec: nie zapominajcie, że nawet najdroższe i najlepsze kosmetyki zastosowane warstwowo do uwypuklenia koloru, polepszenia struktury włosa, utwardzenia, wybłyszczenia, napuszenia, obciążenia.... i ogólnego upiększenia Waszego ulubieńca nie do końca są obojętne dla sierści i skóry psa. Dlatego też po zakończonej wystawie pozwólcie odpocząć sierści i skórze. Osiągnąć to można jedynie kąpiąc ponownie psa w łagodnych preparatach odżywiających sierść i zmywających całe to "nadprogramowe kosmetyczne dobrodziejstwo".

 

Redakcja Portalu "Świat Czarnego Teriera"
 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768