O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Puppy Aptitude Test (PAT) - test predyspozycji - zdolności szczenięcia

Najpopularniejszy test dla szczeniąt stworzyła utalentowana para psich behawiorystów - Joachim i Wendy Volhard. Ich test wykorzystuje pewne elementy doświadczeń szwajcarskich i wszystko, co wcześniej wymyślił Campbell. Dodali oni jeszcze dwa testy dla psów pracujących wymyślone przez Elliota Humphreya i Lucien Warner - pierwszy na wrażliwość na dźwięki (psy takie przejawiają reakcje lękowe na głośne tony, na przykład strzały z pistoletu czy krzyki), drugi - na wrażliwość na dotyk (te psy z kolei sprawiają problemy przy szkoleniu, każde, nawet lekkie pociągnięcie smyczą może bowiem wywołać z ich strony reakcję obronną). Volhardowie wykorzystując wszystkie zebrane doświadczenia i czerpiąc inspirację z dostępnych testów innych behawiorystów opracowali jeden spójny system z łatwym do interpretacji sposobem punktacji. Ich test przydatności szczeniąt jest po dziś dzień najpowszechniej używanym testem osobowościowym dla psich malców w Ameryce Północnej. Stosują go zarówno hodowcy, jak i odpowiedzialni właściciele szczeniąt, którzy starannie wybierają odpowiedniego dla siebie osobnika z miotu.

JAK POPRAWNIE WYKONAĆ TEST?

Test należy wykonać  nie później i nie wcześniej, jak w 6-stym tygodniu życia szczeniąt (49 dzień życia). Test należy wykonać w pomieszczeniu całkowicie nowym dla szczeniąt (np. pokój w domu, w którym nigdy wcześniej nie przebywały). Szczenięta są poddawane testowi pojedynczo. W pomieszczeniu oprócz szczenięcia może przebywać jedynie osoba testująca i osoba asystująca, która będzie notować wyniki. Uwaga! obydwie te osoby muszą być całkowicie obce szczeniętom. Najlepiej jeśli będą to osoby neutralne (tzn. takie, które nie są bezpośrednio zainteresowane sprzedażą danych szczeniąt). Test należy wykonywać w najbardziej optymalnych warunkach dla szczeniąt tzn. wówczas, gdy ich samopoczucie nie odbiega od żadnej normy, są zdrowe i normalne aktywne. Z testu należy zrezygnować jeśli szczenięta są rozdrażnione, źle się czują, są głodne, dopiero co zjadły, dopiero się obudziły, lub układają się do snu,  również po podaniu szczepionki zaleca się odczekać ok. 2 dni. Pamiętajcie, że tylko pierwsza odpowiedź się liczy.

Przygotuj sobie wcześniej dla każdego badanego szczenięcia kartki , na których zanotujesz:

- data przeprowadzonego badania -

- imię rodowodowe szczenięcia -

- numer tatuażu -

- wiek -

- rasa -

- płeć -

- wynik testu -

- wynik oceny budowy -

- komentarz -

 

TEST CEL OCENA PUNKTY
 

Próba 1. Towarzyskość – kontakt socjalny

 

Hodowca przynosi szczeniaka do pomieszczenia przeznaczonego na testowanie i umieszcza szczenię w odległości około 4 metrów od osoby testującej, a następnie opuszcza pomieszczenie. Egzaminator klęcząc, zachęcająco klaszcze w ręce i woła psa do siebie. Osoba testująca musi znajdować się na przeciwległej stronie, od której szczenię zostało wprowadzone. Najlepiej jest klęczeć i opierać tył ciała na piętach i nie pochylać się w kierunku szczenięcia.

 

Ustalenie stopnia towarzyskości do człowieka, zaufania lub niezależności. Przybiega chętnie (z entuzjazmem) , ogon uniesiony, skacze na egzaminatora, łapie zębami za ręce. 1
Przybiega chętnie, ogon uniesiony, opiera się o egzaminatora przednimi łapami, liże ręce 2
Przybiega chętnie, ogon uniesiony 3
Przybiega chętnie, ogon opuszczony 4
Podchodzi z ostrożnością (wacha się) , ogon opuszczony 5
Nie podchodzi 6
   

Próba 2. Podążanie za egzaminatorem


Egzaminator wstaje i powoli odchodzi, jednocześnie zachęcając szczenię do podążania za sobą. Należy być pewnym, że szczenię widzi co robi osoba przeprowadzająca test. Szczenię zachęca się mówiąc do niego i przyciągając jego uwagę jednak nie pochylając się nad nim.

Ustalenie zdolności/chęci podążania za człowiekiem. Podąża chętnie, ogon uniesiony, plącze się pod nogami, łapie stopy zębami 1
 Podąża chętnie, ogon uniesiony, plącze się pod nogami 2
 Podąża chętnie, ogon uniesiony 3
Podąża chętnie, ogon opuszczony 4
Podąża z wahaniem, ogon opuszczony 5
 Nie podąża za egzaminatorem lub odchodzi od egzaminatora 6
   
Próba 3. Ograniczenie swobody ruchów – dominacja

Egzaminator klęcząc delikatnie przewraca szczeniaka na grzbiet i przytrzymuje w tej pozycji przez około 30 sekund.

Ustalenie stopnia podporządkowania w stosunku do egzaminatora wykazującego cechy dominacji. Określenie stopnia dominacji szczenięcia, uległości i przystosowania do trudnej sytuacji.  Walczy zaciekle, wyrywa się, gryzie 1
Walczy zaciekle, wyrywa się 2
 Spokojny, walczy, uspokaja się, nie unika wzroku egzaminatora 3
Walczy, uspokaja się 4
 Nie walczy 5
 Nie walczy , jest spięty , unika wzroku egzaminatora 6
   
Próba 4. Powrót do równowagi - dominacja socjalna

Egzaminator, nadal klęcząc, puszcza szczeniaka, pozwala mu wstać lub usiąść i zaczyna głaskać wzdłuż grzbietu. Głaskanie trwa tak długo, aż pies okaże zachowanie umożliwiające pełną ocenę według przedstawionej obok skali.

Oszacowanie stopnia, w jakim szczeniak reaguje na zmianę zachowania człowieka i sprawdzenie, czy stara się odzyskać straconą pozycję.  Skacze na egzaminatora, wspina się używając przednich łap, gryzie, warczy 1
 Skacze na egzaminatora, wspina się używając przednich łap 2
Wspina się i przytula do egzaminatora, usiłuje lizać jego twarz 3
 Łasi się , liże ręce egzaminatora 4
 Przewraca się na grzbiet, liże ręce egzaminatora 5

 Odchodzi i trzyma się z daleka od egzaminatora

6
   
Próba 5. Sytuacja utraty kontroli - dominacja przez uniesienie w górę

Egzaminator chwyta szczeniaka i trzymając bezpiecznie w obu dłoniach splecionych pod klatką piersiową unosi około 50 cm nad ziemią - test trwa 30 sekund.

 Ustalenie , w jakim stopniu szczenię akceptuje dominację, znajdując się w sytuacji stresowej uniemożliwiającej mu pełne kontrolowanie (np.: w przyszłości - wizyta u weterynarza, czy groomera).

 Walczy zaciekle, próbuje ugryźć

1
 Walczy zaciekle 2
 Nie walczy, odprężony (spokojny) 3
Brak walki, jest zrelaksowany 4
 Nie walczy, ciało sztywne 5
 Nie walczy, nieruchomieje 6
   
Próba 6. Chęć aportowania

Egzaminator klęczy blisko szczeniaka i ugniata kartkę papieru, tworząc kulę, następnie bawi się nią, starając się przy tym zwrócić uwagę psa. W momencie, gdy szczeniak okaże zainteresowanie, egzaminator rzuca kulę na odległość 1 – 1,5 metra od szczenięcia, by zachęcić go do zainteresowania się kulą.

Testowanie chęci do współpracy z człowiekiem (np.: późniejsza chęć aportowania, tropienia, szybkość szkolenia).    Biegnie za kulką, podnosi ją i ucieka daleko od egzaminatora 1
Biegnie za kulką, zatrzymuje się przy niej, nie wraca 2
Biegnie za kulką, podnosi i wraca z nią do egzaminatora 3
 Biegnie za kulką, wraca bez niej do egzaminatora 4
 Rusza za kulką, ale przerywa bieg - traci zainteresowanie 5
 Nie reaguje na poruszającą się kulkę 6
   

Próba 7. Reakcja na dotyk – ból

 

Egzaminator ściska skórę między palcami przedniej stopy szczeniaka używając palca wskazującego i kciuka (Nie używać paznokcia!).  Po ściśnięciu egzaminator liczy do dziesięciu i zwalnia nacisk, gdy zauważa wyraźny dyskomfort u psa , który próbuje uwolnić łapę.

 

Ustalenie stopnia odporności na dotyk i lekki ból. Reakcja po 8-10 sek. 1
 Reakcja po 6-7 sek. 2
Reakcja po 5-6 sek. 3
 Reakcja po 2-4 sek. 4
Reakcja po 1-2 sek. 5
   

Próba 8. Reakcja na dźwięk

 

Szczeniak umieszczony jest pośrodku pomieszczenia, egzaminator upuszcza na podłogę przedmiot, który, uderzając o podłogę, wydaje głośny, ostry dźwięk. Można użyć średniej wielkości metalowej pokrywki, pęku kluczy lub uderzyć łyżeczką o metalową patelnię. Przedmiot powinien upaść około metra od testowanego psa.

Sprawdzenie wrażliwości na ostry dźwięk (np.: w przyszłości - burza lub strzał, sztuczne ognie, głośny hałas).  Słucha, lokalizuje źródło dźwięku, podbiega w jego kierunku szczekając 1
Słucha, lokalizuje źródło dźwięku i biegnie w jego kierunku szczekając, szczeka lub warczy 2
 Słucha, lokalizuje źródło dźwięku, okazuje zainteresowanie i podchodzi powoli do przedmiotu 3
 Słucha i lokalizuje źródło dźwięku 4
 Przestraszony wycofuje się i chowa się za egzaminatorem 5
Ignoruje dźwięk, nie wykazuje zainteresowania 6
   
Próba 9. Reakcja na ruch

Szczeniak umieszczony jest pośrodku pomieszczenia, egzaminator używa ręcznika z przywiązanym do niego sznurkiem. Pociągając za sznurek sprawia, że ręcznik porusza się przed szczeniakiem w odległości około 0.5 metra.

Sprawdzenie rodzaju reakcji na nieznany, poruszający się przedmiot (np.: w przyszłości - osoba jadąca na rowerze, biegające dzieci, uciekające zwierzę).  Obserwuje, atakuje i gryzie przedmiot 1
 Obserwuje, wchodzi łapami na przedmiot i bierze go do pyska 2
 Obserwuje z zainteresowaniem, podchodzi i próbuje zbadać bliżej, ogon uniesiony 3
 Obserwuje z ciekawością, ogon podwinięty 4

 Ucieka, chowa się za egzaminatorem

5
Chowa się za egzaminatorem 6
   
Próba 10. Stabilność

Egzaminator otwiera parasol w odległości ok. 1-1,5 m i delikatnie kładzie go na podłodze.

Ustalenie rodzaju reakcji na obecność dziwnego przedmiotu i dźwięku. Spogląda i podbiega do parasola , gryzie i warczy 1
Spogląda i podbiega do parasola , obwąchując go ostrożnie 2
Spogląda i idzie zbadać 3
Siedzi i przygląda się, ale nie podchodzi do parasola 4
Wykazuje znikome lub żadne zainteresowanie 5
Ucieka od parasola 6

Tabela oceny wyników dla poszczególnych prób:

PUNKTACJA PRÓBA 1 PRÓBA 2 PRÓBA 3 PRÓBA 4 PRÓBA 5 PRÓBA 6 PRÓBA 7 PRÓBA 8 PRÓBA 10
1                  
2                  
3                  
4                  
5                  
6                  

Podsumowanie i analiza wyników:

W większości ocena 1

Osobnik wybitnie dominujący, agresywny, łatwo prowokowany do gryzienia. Natura dominującego psa powodowała będzie stałą walkę o pozycję pierwszego w stadzie. Wymaga właściciela z bardzo dużym doświadczeniem w pracy z dominującymi, agresywnymi psami. Nie nadaje się do roli psa domowego, właściwie trenowany może pracować, jako pies wartowniczy lub policyjny.

W większości ocena 2

Osobnik dominujący i pewny siebie. Może być łatwo sprowokowany do gryzienia, ale jest w stanie łatwo zaakceptować przewodnictwo doświadczonego właściciela. Nie nadaje się dla osób niezdecydowanych, obawiających się podejmować decyzje. Może sprawiać problemy osobom starszym oraz w domu, gdzie przebywają dzieci. We właściwych rękach psy takie mają szansę na duże osiągnięcia w treningu i pracy. Mogą spełniać rolę psa domowego, gdy właściciele posiadają wystarczającą wiedzę na temat pracy z dominującym psem i dysponują czasem na trening i długie spacery z psem oraz zrozumieją psychikę i odpowiedni zinterpretują zachowania takiego psa.

Dobra Rada: Trzymaj się z dala od szczeniaka z przewagą 1, albo 2. Posiada on bowiem wiele aspiracji przywódczych i może być trudny do ułożenia i podporządkowania człowiekowi. Taki szczeniak potrzebuje doświadczonego właściciela. Nie nadaje się do domu z dziećmi.

W większości ocena 3

Osobnik otwarty, przyjacielski, energiczny i zdolny do przystosowania się do każdej sytuacji, pod warunkiem, że poddany zostanie regularnemu treningowi. Elastyczny temperament pozwoli na adaptację do różnych środowisk oraz współpracę i współżycie z innymi zwierzętami - pies musi być jednak szkolony przez doświadczonego właściciela lub pod okiem doświadczonego trenera.

W większości ocena 4

Osobnik łatwy do kontrolowania, łatwo adoptujący się, wyraźnie podporządkowujący się właścicielowi i oczekujący jego przewodnictwa. Łatwy do trenowania, dobry wybór dla rodzin z dziećmi. Osoby, które będą pierwszy raz w życiu posiadały psa mogą się na niego zdecydować. Okazuje mocne przywiązanie do wszystkich członków rodziny. Brak pewności siebie może powodować trudności w szkoleniu - wymaga umiejętnego podejścia oraz pozytywnych metod treningowych.

Dobra rada: szczeniak z przewagą 3 i 4  może być spokojny i przyjacielski, dzieci mogą dobrze czuć się w jego towarzystwie. Pies taki dość dobrze poradzi sobie na szkoleniu, jednak jego spore pokłady energii muszą być wyładowane np.: właśnie na specjalnych szkoleniach. Radzimy skłaniać się do wyboru szczenięcia właśnie z takimi wynikami.

W większości ocena 5

Szczenię bojaźliwe, bez pewności siebie, nieśmiałe. Wymaga specjalnej uwagi. Bedzie sprawiać kłopoty w każdej sytuacji stresowej (ucieczka), panicznie będzie bał się głośnych dźwięków np. burzy, czy sztucznych ogni. Swojego Pana może witać po powrocie do domu niezwykłą uległością w postaci oddania moczu. Wymaga specjalnego domu o ustabilizowanym harmonogramie dziennym, bez większych zmian. Najlepiej dla starszych osób o spokojnym charakterze bez dzieci małych. W sytuacji bez wyjścia może ze strachu ugryźć.

W większości ocena 6

Osobnik w pełni niezależny, nie zainteresowany kontaktami z ludźmi. Bardzo rzadko zdarzają się psy z takimi wynikami. Nie wykazuje chęci do szkolenia bowiem nie jest tym zainteresowany. Doskonały materiał na psa stróżującego np. na stacji benzynowej ;-). Nie decyduj się na takie szczenię  jeśli naiwnie myślisz, że możesz je sam zmienić w miłe i przyjazne zwierzątko.

OCENA BUDOWY SZCZENIĘCIA*

Dla każdej z ras zgodnie z obowiązującym wzorcem warto ocenić następujące elementy budowy danego szczenięcia (stawiając np. + przy odpowiednim wyniku i - przy zbędnych). Taka ocena pozwoli na oszacowanie "wartości hodowlanej" danego szczenięcia na dzień wykonania testu , co może być niezwykle przydatne przy selekcji zwierząt na wybitnie obiecujące, obiecujące i mało obiecujące. Egzaminator obserwuje poruszającego się psa, następnie delikatnie ustawia go w pozycji stojącej naturalnej dla danej rasy i ocenia budowę ciała używając następujących kategorii:

ROZSTAWIENIE PRZEDNICH ŁAP

ROZSTAWIENIE TYLNYCH ŁAP

USTAWIENIE ŁOPATKI

KĄTOWANIE PRZODU

USTAWIENIE ZADU

KĄTOWANIE TYŁU

 

Cel testu: Próba wstępnego określenia budowy szczeniaka.

TABELA OCEN

OCENA ROZSTAWIENIE PRZEDNICH ŁAP ROZSTAWIENIE TYLNYCH ŁAP USTAWIENIE ŁOPATKI KĄTOWANIE PRZODU USTAWIENIE ZADU KĄTOWANIE TYŁU WYNIK

DOBRA

(budowa ciała zgodna z wzorcem rasy)

             
POPRAWNA (nieznacznie odbiegająca od wzorca)              
NIEDOSTATECZNA (wyraźne wady w budowie ciała)              

Przykład przeprowadzenia testu w wersji angielskiej można zobaczyć TUTAJ.

Autorzy Jack i Wendy Volhard

© Wendy Volhard 2003 

http://www.volhard.com

Tłumaczenie z języka angielskiego Redakcja Świata Czarnego Teriera

* na potrzeby naszego Portalu przedstawiliśmy rysunki adekwatne dla rasy Czarny Terier

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768