O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Przemysłowa żywność dla zwierząt - czyli jak to robią za "wielką wodą"?

 

Gotowe przemysłowe karmy dla zwierząt domowych to specjalnie przygotowana forma żywności zamknięta w najprzeróżniejsze opakowania (worki, puszki, tacki) opracowana zgodnie z wymogami domowych czworonogów, tak by w zależności od potrzeb (pełnoporcjowa, uzupełniająca) sprostać ich wymaganiom żywieniowym. Z założenia gotowa karma przemysłowa składa się z mięsa, produktów ubocznych pochodzenia mięsnego, całych zbóż, przetworzonych ziaren zbóż, witamin i minerałów. Opcjonalnie dodawane są całe owoce i warzywa, lub przetworzone owoce i warzywa, zioła i różnorodne dodatki wpływające na poprawę funkcjonowania określonego narządu. W Stanach Zjednoczonych każdego roku około 300 producentów wytwarza ponad 7 mln ton karmy dla zwierząt. Właściciele zwierząt mają do dyspozycji ponad 3000 różnych produktów żywnościowych stworzonych z myślą o czworonogach i obejmujących min. suche karmy, puszki, produkty pół-wilgotne oraz przekąski takie jak: ciastka, krokiety, dropsy, prasowane kostki, suszone i wędzone elementy poszczególnych zwierząt (np. uszy, żwacze) itp.

Sucha karma przemysłowa dla zwierząt sięga swoimi korzeniami roku 1860, kiedy to przebywający w Londynie Amerykanin James Spratt (elektryk z Ohio), który sprzedawał tam piorunochrony miał okazję wielokrotnie widzieć psy karmione na statkach resztkami herbatników. W jego głowie zrodziła się myśl, że zachowując formę herbatnika, ale zamykając w niej połączone ze sobą zboża, mięso, buraki i inne warzywa będzie można wyprodukować pokarm z przeznaczeniem dla zwierząt, który będzie o wiele lepszym pomysłem na ich żywienie. Mimo iż pionierskie produkty firmy Spratt'a były oparte bardziej na domysłach, niż żywieniowych potrzebach psów, to niewątpliwe był to pierwszy krok poczyniony w kierunku rozwoju tej nowej gałęzi przemysłu spożywczego. Produkty firmy Spratt przyjęły się na rynku i zyskały przychylność społeczeństwa. Inni przemysłowcy przypatrując się działalności firmy Spratt'a również zainteresowali się tą wytwórczą innowacją. Wraz z postępem naukowym, technicznym i cywilizacyjnym kolejni producenci zaczęli opracowywać i wytwarzać bardziej wysublimowane formuły karm, które zawierały substancje odżywcze uważane w tym czasie za niezbędne dla zwierząt. Na początku XX wielu paczkowane karmy dla zwierząt pojawiły się również w USA. W przeważającej większości karm ich skład opierał się na produktach pochodzenia roślinnego. Dopiero po I Wojnie Światowej na rynku pojawiły się konserwy mięsne (produkowane z koniny) z przeznaczeniem dla zwierząt. W roku 1930 wprowadzono na rynek pokarm w puszkach dla kotów i mięsny rodzaj pokarmu suchego dla psów. W roku 1960 przemysł przetwórczy rozwinął się na tyle, że na rynku pojawiły się suche karmy dla kotów, suche karmy dla psów oraz poszerzono ofertę o karmy mokre (puszki) i karmy pół-wilgotne z przeznaczeniem dla zwierząt domowych. Począwszy od roku 1980, trendy panujące na rynku żywności dla zwierząt domowych ukształtowały się. Wzrosło zapotrzebowanie na karmy przemysłowe suche, a zmalało zainteresowanie karmami mokrymi (puszki). Prowadzone w tym czasie badania sugerowały, że dostępne w puszkach karmy miękkie szybciej wywołują u psów choroby dziąseł, niż suche pożywienie. Wraz ze wzrostem świadomości zapotrzebowań zdrowotnych oraz odżywczych wymagań psów rozpoczęła się również praca nad udoskonaleniem i dopasowywaniem formuł i składów karm do indywidualnych potrzeb poszczególnych grup wiekowych psów. Tak też zaczęły się pojawiać karmy z przeznaczeniem dla psów rosnących (szczeniąt), juniorów, dorosłych, seniorów oraz dla zwierząt o specjalnych wymogach żywieniowych (np. dietetyczne dla psów z tendencją do tycia, czy dla psów z chorobami układu moczowego lub suk ciężarnych i karmiących). Rynek niejako wymusił też na producentach, by bardziej przykładali wagę do wykorzystywanych przy produkcji karm składników (np. rezygnacja z łoju i tłuszczu na rzecz faktycznej tkanki łącznej - mięsa - bogatego w źródło białka). W końcu na rynku pojawiły się też różnego rodzaju przekąski dla zwierząt domowych, jak: ciasteczka, krokiety, dropsy, suszone kiełbaski itd. A całkiem niedawno wprowadzono jeszcze bardziej wyspecjalizowane formuły dedykowane psom z poszczególnych grup wielkościowych (np. rasy małe, średnie, duże, olbrzymie) oraz linie przeznaczone dla konkretnych ras (np. owczarka niemieckiego, labradora, czy boksera).

 

GŁÓWNI GRACZE

Rynek żywności dla zwierząt został zdominowany w ostatnich latach przez wielkie korporacyjne molochy. Giganci wcielają mniejsze firmy, a molochy korporacyjne wykupują gigantów. A jest, o co walczyć. Jak pokazują prowadzone badania, przez American Pet Products Association, w 45,6 mln gospodarstw domowych w USA przebywa pies i w 38,2 mln gospodarstw domowych przebywa kot. Ogólna liczba psów szacowana jest w milionach na 77,5 psów i 93,6 kotów. W 2009 roku Amerykanie łącznie na potrzeby swoich zwierząt wydali 45,4 bilionów dolarów, z czego wydatki na jedzenie wyniosły 17,4 bilionów dolarów. Do tego dla firm produkujących żywność dla zwierząt dochodzą jeszcze przychody z zagranicznych filii ich koncernów. Nic więc dziwnego, że na tym dynamicznie rozwijającym się rynku, generującym gigantyczne przychody, każdy z graczy chce wykroić dla siebie, jak największy kawałek tortu. Oto jak na dzień powstania tego artykułu kształtowały się roszady, fuzje i przejęcia na rynku producentów karm dla zwierząt:

  • Nestlé kupiła Purinę i przekształciła ją w firmę Nestlé Purina Petcare Company (Fancy Feast®, Alpo®, Friskies®, Mighty Dog®, Dog Chow®, Cat Chow®, Puppy Chow®, Kitten Chow®, Beneful®, One®, ProPlan®, DeliCat®, HiPro®, Kit'n'Kaboodle®, Tender Vittles®, Purina Veterinary Diets®);

  • Del Monte wchłonęła w 2002 roku Heinz'a (MeowMix®, Gravy Train®, Kibbles'n Bits®, Meaty Bone®, 9Lives®, Cycle®, Skippy®, Nature's Recipe®, Milk Bone®, Pup-Peroni®, Snausages®, Pounce®, Jerky Treats®, Canine Carry Outs®);

  • MasterFoods jest w posiadaniu firmy Mars, Inc. (Pedigree®, Cesar®, Trill®, Nutro®, My Dog®, Sheba®, Whiskas®, Waltham's®, Kitekat®, Temptations®, Goodlife Recipe®), która w 2002 roku wykupiła Royal Canin® oraz w 2006 roku poszerzyła swój koncern o Doane Pet Care - firmę, która specjalizuje się w produkcji karm na zlecenia innych firm lub supermarketów i sprzedaje produkty pod nazwami marek zleceniodawców.

Istnieją też inne liczące się korporacje produkujące karmy dla zwierząt, choć trzeba przyznać, że ich działalność szerszemu gronu konsumentów kojarzy się przede wszystkim z gospodarstwem domowym i chemią kosmetyczną.

  • Procter & Gamble (P&G) wykupiła firmę Iams Company (Iams®, Eukanuba®) w 1999 roku. W niedługim czasie po tym P&G wprowadziła produkty Iams do regularnej sprzedaży w sklepach spożywczych. Posunięcie to przyniosło firmie wymierne korzyści;

  • Colgate-Palmolive kupił w 1976 roku firmę Hills Science Diet® (Hill's Science Diet®, Hill's Prescription Diets®, Hill's Nature's Best®).

Należy również wspomnieć o wielu firmach, które produkują karmy na zlecenie innych producentów lub też dla wielkich sieci marketowych i dostarczają je pod etykietami własnymi zleceniodawców. Szczególnie firma Simmons Pet Food i wykupiona przez nią w 2010 roku Menu Foods Limited specjalizują się w produkcji dziesiątek marek i produktów pod zamówienia zleceniodawców.

Naturalnie istnieje jeszcze cała gama firm napiszmy tak: niezależnych, rodzinnych itp., które zajmują się produkcją karm dla zwierząt domowych, jednak z racji siły przebicia oraz możliwości ich działalność i wpływ na cały rynek USA jest znacznie ograniczony. 

 

SKŁAD KARMY

Główne składniki karmy dla zwierząt domowych obejmują: mięso (różne gatunki w tym drób) i produkty uboczne pochodzenia mięsnego, owoce morza (w tym ryby), paszowe ziarna zbóż i śrutę sojową oraz inne dodatki. Jak podają źródła do roku 1990 wykorzystywano w suchych karmach również  usypiane konie i zwierzęta towarzyszące. National Animal Control Association, informuje, że w ten sposób co roku trafiało do psich karm niemal 5 mln zwierząt domowych, które po uśpieniu podlegały utylizacji, a ich zwłoki były wykorzystywane w karmach. W składzie karm figurowały, jako "mięso" lub mączka kostna (dla przeciętnego miłośnika psów to na prawdę traumatyczna informacja).

Zgodnie z przyjętymi normami do produkcji karmy dla zwierząt domowych można wykorzystywać uszkodzone i niepełnowartościowe część tuszy zwierząt rzeźnych, kości, narządy wewnętrzne i podroby (jelita, nerki, wątrobę, płuca, wymiona, śledzionę i tkanki żołądka). Pochodne ziaren zbóż, takie jak: mączka sojowa, mączka z kukurydzy, popękane ziarno pszenicy, czy jęczmień są często w karmach stosowane w celu poprawy spójności produktów oraz, by zmniejszyć koszty produkcji, poprzez zastąpienie składników pełnowartościowych produktami zdeklasowanymi lub też otrzymanymi w wyniku głównego procesu technologicznego jakiegoś składnika, jako tzw. produkt uboczny. Płynne składniki mogą obejmować: wodę, bulion z mięsa i krew. Wielokrotnie dodawana jest sól, konserwanty, stabilizatory, polepszacze smaku i barwniki w celu zagwarantowania długiego terminu przydatności do spożycia, poprawy smaku, konsystencji, wyglądu i zapachu karmy. Producenci również korzystają ze środków żelujących (guma guar, fasola, celuloza, karagen i inne skrobie zagęszczające), które pozwalają zwiększyć jednorodność karmy w trakcie przetwarzania, a także dają lepsze możliwości kontroli wilgotności karmy.

Walory smakowe karm są często poprawiane poprzez dodanie do składu: drożdży, białka, tłuszczu, tłuszczu rybnego, substancji słodzących lub skoncentrowanych aromatów zwanych potocznie "digests". Ogólnie rzecz biorąc, sztuczne aromaty nie są używane, ale dla poprawy smakowitości wonie typu: "boczek", "wędzonka" mogą być stosowane. Większość producentów uzupełnienia skład karmy o witaminy i minerały, ponieważ niektóre z nich mogą zostać utracone w trakcie procesu przetwarzania poszczególnych składników karm.

Składy karm mogą się różnić w zależności od rodzaju pożywienia. Podstawowa różnica pomiędzy karmami suchymi, a mokrymi (puszki) to wilgoć. Wilgotność w karmach puszkowych oscyluje w granicach 70% do 80%, a suche karmy mają jej w granicach 10% do 12%. Kolejna istotna uwaga to forma mięsa, jakie może być używane do produkcji karm mokrych i suchych. W tych pierwszych może być wykorzystane jedynie mięso świeże, zaś do produkcji karm suchych producenci mogą wykorzystywać mięso świeże i mrożone.

Dodatkowe składniki dodawane do karm suchych to: gluten kukurydziany, mączka mięsno-kostna, tłuszcz zwierzęcy i oleje. Dla poprawy spoistości i tekstury końcowego produktu suche karmy wymagają często dodatków w postaci: skrobi lub jej pochodnych, białkowych spoiw takich jak: kolagen, kazeina, albuminy, białko jaj, środki zmiękczające (spulchniające). Produkty pół-wilgotne potrzebują zwykle spoiwa w postaci: żelatyny i mąki oraz zazwyczaj zawierają aminokwasy siarkowe, merkaptany, sulfidy, siarczki alkilowe, disulfidy, sól i tiaminę. W ich składach można także odnaleźć: płatki sojowe, otręby, rozpuszczalne węglowodany, emulgatory, stabilizatory, odtłuszczone mleko w proszku i serwatkę w proszku.

Przeciwutleniacze są często wykorzystywane, by powstrzymać procesy utleniania i jełczenia tłuszczów. Są to butylo-hydroksy-anizol (BHA), butylo-hydroksy-toulen (BHT) i tokoferol. Aby zapobiec występowaniu pleśni i powstrzymać rozwój bakterii producenci dodają do karm: sacharozę, glikol propylenowy (E1520), kwas sorbowy (E200), sorbinian wapnia (E203) lub sorbinian potasu (E202).

 

PRODUKCJA

Wyłączając składniki, ogólny proces produkcji karmy dla zwierząt domowych jest podobny do technologii produkcji przetworzonej żywności z przeznaczeniem dla ludzi. Świeże produkty używane do produkcji karm dla zwierząt muszą być poddane procesowi odpowiedniej obróbki (oddzielenie tłuszczu, mięsa od kości, oddzielenie wody, separacja wnętrzności i podrobów, oddzielenie kości, kopyt, rogów, piór, sierści itp.). W wielu przypadkach produkty mięsne w postaci przetworzonej (masy lub mączki) są już dostarczane przez firmy zewnętrzne współpracujące z producentem karmy. Produkty mięsne przeznaczone na produkcję karmy mokrej (puszki) muszą być dostarczone świeże i zużyte w ciągu trzech dni. Mrożone produkty mięsne mogą być używane do produkcji suchej karmy. Proces produkcyjny rozpoczyna się od odmierzenia odpowiednich ilości poszczególnych składników potrzebnych do przyrządzenia danej partii mieszanki. Sam proces obejmuje mieszanie i gotowanie pod odpowiednim ciśnieniem produktów mięsnych i produktów pochodzenia zwierzęcego, a następnie tak otrzymana masa mięsna jest miksowana z innymi składnikami karmy.  Zgodnie z recepturą ostatecznego produktu masie tej nadaję się odpowiednią wilgotność, kształt, konsystencję, kolor, smak, zapach itd. Procesem końcowym jest rozważenie i zapakowanie w przygotowane opakowania. Taki końcowy produkt jest gotowy, aby odbyć podróż do dystrybutorów, a od nich do sieci hurtowni, sklepów, by na sam koniec trafić do domów właścicieli zwierząt domowych.

 

PRZYKŁADOWA LINIA PRODUKCYJNA

1. mikser;

2. wytłaczarka (podwójne śruby);

3. transporter powietrzny;

4. piekarnik pięciowarstwowy;

5. maszyna dodająca substancje smakowo-zapchowe.

 

GOTOWY PRODUKT

 

Nowe technologie produkcyjne oraz innowacyjne opakowania przyczyniły się do lepszej jakości otrzymywanych produktów, których okres przydatności do spożycia również uległ wydłużeniu. Pakowane próżniowo konserwy są bardzo stabilne (żadna lub niewielka utrata walorów odżywczych) i mają przydatność do spożycia w granicach od 3 do 5 lat. Ważność suchych karm jest znacznie krótsza i oscyluje w granicach 10-12 miesięcy (przy stosowaniu konserwantów). Czasami producenci decydują się na dodawanie naturalnych środków konserwujących, takich jak: witamina E i C.

 

1. Rendering mięsa:

generalnie rendering jest wykonywany przez przetwórców mięsa, którzy dostarczają już gotowy produkt do zakładu wytwarzającego suchą karmę. Mięso oraz wszelkie produkty uboczne pochodzenia mięsnego poddawane są następującym procesom: rozbiórka, odtłuszczenie, mielenie, suszenie. Rendering powoduje rozerwanie komórek tłuszczowych pod wpływem ciepła lub za pomocą enzymów i rozpuszczalników do ekstrakcji, a następnie wysuszeniu pozostałości (mączka mięsna).


2. Mielenie i wstępne gotowanie mięsa:

produkty mięsne są grubo mielone do pożądanej tekstury, a następnie gotowane w odpowiedniej temperaturze i ciśnieniu. Po ugotowaniu powstała masa jest kolejny raz mielona, tak by nadać jej lepszej konsystencji. W przypadku produktów pół-wilgotnych lub takich, których spoistość wymaga zachowania dużych kawałków, proces gotowania i mielenia jest nierównomierny w celu zachowania odpowiedniej struktury produktu.

 

3. Mieszanie i kształtowanie:

w końcu otrzymana masa mięsa jest mieszana z innymi składnikami, np. ziarna zbóż, witaminy i minerały oraz inne dodatki. Karmy, które mają mieć docelowo formę suchą lub pół-wilgotną są zwykle ogrzewane tak, by powstała mieszanka poddała się częściowemu procesowi dekstrynizacji (rozkład skrobi do dekstryn) i tym samym uległa zagęszczeniu. Aby osiągnąć marmurkowy wygląd prawdziwego mięsa, mieszanina mięsa może być podzielona na pół i gotowana partiami z dodatkiem barwników białego i czerwonego. Karmy, które będą miały ostateczną formę pół-wilgotną muszą być odpowiednio ustabilizowane, tak aby zachowały odpowiednią ilość wilgoci w części suchej i wilgotnej. Karma sucha i pół-wilgotna może być poddana procesowi wytłaczania pod wysokim ciśnieniem w specjalnych urządzeniach, za pomocą których można im nadać odpowiednie kształty np. ciasteczek, krokietów, kulek mięsnych, pasztecików, granulek lub plasterków. Alternatywą do wytłaczania jest proces tężenia (żelatynizacja), podczas którego masa nabiera odpowiedniego zagęszczenia umożliwiającego jej podział na pożądane kawałki.

 

4. Pakowanie i etykietowanie:

po zakończeniu procesu produkcyjnego karma jest ważona, porcjowana i przesypywana do odpowiednich opakowań. Suche karmy są docelowo pakowane w worki z nadrukami, a wilgotna żywność jest pakowana próżniowo w puszki. W ten sposób zmniejszając zawartości tlenu w puszce producent minimalizuje możliwość psucia się tłuszczy zawartych w karmie.

 

5. Sterylizacja:

karmy puszkowe są sterylizowane w specjalnych ogrzewanych komorach lub retortach. Retorty mogą mieć charakter okresowego lub ciągłego typu hydrostatycznego. Puszki są zazwyczaj ogrzewane do około 121°C i utrzymywane w takiej temperaturze przez 80 minut. Warto jednak zaznaczyć, że ostateczna temperatura i czas trwania procesu zależy od zawartości puszek, ciśnienia pary i wielkości partii. Następnie puszki są szybko schładzane do temperatury 38°C oraz suszone i znakowane. Oznakowane puszki są pakowane partiami w pudła z tektury falistej lub w tłoczone podstawy z tektury i owijane folią. Tak zapakowana karma jest gotowa do wysyłki.

 

KONTROLA JAKOŚCI

Produkcja karmy dla zwierząt domowych musi być zgodna z zasadami i przepisami określonymi przez kilka agencji o zasięgu federalnym i stanowym, w tym Food and Drug Administration (FDA), Federal Trade Commission (FTC) i US Department of Agriculture (USDA). USDA kontroluje jakość mięsa i określa, które zwierzęta mogą być wykorzystywane w karmach z przeznaczeniem dla zwierząt domowych. FDA zajmuje się regulacją możliwości użycia do produkcji karm pewnych składników poprzez ustalenie maksymalnego i minimalnego ograniczenia na dane składniki odżywcze oraz wprowadza zakaz stosowania leków i antybiotyków w żywności, ponieważ istnieje niebezpieczeństwo, że pokarm dla zwierząt domowych może być przypadkowo zjedzony przez dzieci. Zadaniem Stowarzyszenia Urzędników Amerykańskich Kontroli Pasz (Association of American Feed Control Officials AAFCO), jako pozarządowej grupy doradczej złożonej z przedstawicieli każdego stanu, jest zarejestrowanie wszystkich marek i rodzajów karmy dla zwierząt domowych.

Producenci na etykietach karm umieszczają oświadczenie w postaci "gwarantowana analiza" składu pokarmu. Idea ta powstała prawie 100 lat temu, kiedy to okazało się, że producenci używali niepożądanych składników, takich jak piasek lub wapień w celu dodania wagi produktowi i obniżenia kosztów produkcji. "Gwarantowana analiza" ma nam dać pewność, iż w karmie znajduje się minimalny wymagany w stanie surowym procent białka ogólnego, minimalny wymagany w stanie surowym procent tłuszczu surowego i maksymalne wartości procentowe włókna surowego oraz odpowiednia wilgotność. Termin "w stanie surowym" odnosi się do metody testowania zawartości poszczególnych składników. Inne gwarancje mogą zawierać minimalne wartości dla ilości wapnia, fosforu, sodu i kwasu linolowego w żywności dla psów, a popiołu, tauryny i magnezu w karmach dla kotów. Maksymalna dopuszczalna wilgotność dla konserw wynosi 78%, podczas gdy suche pożywienie może zawierać, aż 12% wilgoci.

Producent jest zobowiązany do odpowiedniego etykietowania karm, tak by ulotka informacyjna zawierała dane niezbędne dla nabywcy. Wytyczne są określone przez Centrum FDA Medycyny Weterynaryjnej i AAFCO. Sześć podstawowych elementów musi się znaleźć na etykiecie: nazwa produktu, waga netto, nazwa i adres producenta lub dystrybutora, gwarancja analizy, lista składników i wartość odżywcza. Producent powinien używać nazewnictwa odzwierciedlającego zawartość karmy i winien stosować się do zasady umieszczania % ilości danych składników w karmie.

Zgodnie z wytycznymi AAFCO, wszystkie etykiety opisujące skład karmy dla psów, które w samej nazwie produktu zawierać będą nazwę składnika o pochodzeniu zwierzęcym (mięso, ryb, drób) muszą odpowiadać jednej z czterech "Reguł dla Nazw Produktów".

 

REGUŁA PRZYKŁAD WYJAŚNIENIE
95%

1. 95% Chicken (95% Kurczaka)
2. Beef Dog Food
(Karma z wołowiny)*
3. Lamb and Beef
(Jagnięcina i wołowina)
4. Chicken and Rice
(Kurczak i ryż)


Uwaga: w języku angielskim składnik mięsny jest zawsze wymieniony w nazwie karmy na pierwszej pozycji. W związku ze składnią języka polskiego nie można nazwy przetłumaczyć w sposób dosłowny)

Reguła 95% wymaga, by wszystkie karmy, których nazewnictwo sugeruje, iż wymienione na pierwszej pozycji w nazwie mięso jest jej głównym składnikiem (przykłady 1, 2, 3, 4) miało odzwierciedlenie w faktycznej zawartości tego mięsa w karmie, jako wiodącego składnika. Zazwyczaj reguła ta stosowana jest do karm mokrych (puszki) i odnosi się wyłącznie do składników pochodzenia zwierzęcego (mięso, drób, ryby). Pozostałe składniki karmy są z tej reguły wyłączone.
Producent może używać takiej nazwy pod warunkiem, że produkt zawiera, co najmniej 95% składnika mięsnego określonego na etykiecie, obliczonego po odjęciu wody oraz dodanych konserwantów. Jeśli więcej, niż jeden składnik mięsny znajduje się w nazwie produktu
(przykład 3), wówczas składniki te łącznie stanowić muszą minimum 95% produktu. Procentowy udział pierwszego składnika, wymienionego w nazwie produktu, musi być większy, niż drugiego, drugiego większy, niż trzeciego itd.

25%

lub

"Obiad"

1. Lamb Dinner (Obiad z jagnięciny)*
2. Chicken Platter
(Talerz drobiowy)*
3. Chicken and Turkey Entree 

 (Przystawka Kurczakowo - Indycza)
4. Beef Formula
(Przepis na wołowinę)*

 

Uwaga:  w języku angielskim fraza opisująca formę produktu jest zawsze wymieniona w nazwie karmy po składniku mięsnym. W związku ze składnią języka polskiego nie można nazw przetłumaczyć w sposób dosłowny)

 

 

Tego typu sformułowanie w nazwie produktu może nosić karma, która zawiera nie mniej niż 25% (ale nie więcej niż 95%) składnika mięsnego występującego w nazwie zamieszczonej na etykiecie, obliczonego po odjęciu wody oraz dodanych konserwantów. (przykłady 1, 2, 4).

Jeżeli w nazwie produktu znajdą się dwa składniki pochodzenia mięsnego, wówczas obydwa muszą stanowić, co najmniej 25% wagi masy karmy. Zawartość pierwszego wymienionego składnika musi być większa niż drugiego, zaś ten drugi stanowić musi co najmniej 3% produktu.

(przykład 3)

Dozwolonych jest wiele wyrażeń opisowych takich produktów ("obiad"- dinner, "przystawka"-entree, "talerz"-platter, "przepis"-formula itp.)

3%

lub

"Z"

1. Dog food with Chicken

(Karma dla psa z kurczakiem)

2. Made with Beef

(Wyprodukowano z wołowiny)

3. Dry dog food with Duck

(Sucha karma dla psa z kaczką)

Produkt musi zawierać nie mniej niż 3% wymienionego w nazwie składnika mięsnego.

(przykłady 1, 2, 3).

flavor rule

"reguła smaku"

1. Salomon Flavor Dog food

(karma dla psa o smaku łososia)

2. Chicken Flavor Dog dry food

(Sucha karma dla psa o smaku kurczaka)

Etykieta karmy dla psów zawierająca słowo "Flavor" (Smak) wydrukowanego czcionką tej samej wielkości i koloru jak nazwa składnika oznacza, że producent nie jest zobowiązany do przestrzegania jakiejkolwiek procentowej zawartości żadnego ze składników.
Składnikami karmy może być wszystko, aby jednak uniknąć wprowadzania w błąd klientów, słowo "Flavor/smak" musi odzwierciedlać faktyczny składnik użyty do nadania karmie odpowiednich właściwości. 
(przykłady 1, 2).

 

Stosowane przez producenta nazewnictwo składników karmy powinno odpowiadać nazewnictwu uznanemu przez AAFCO, które podawane jest w oficjalnych publikacjach do wiadomości zainteresowanych. Umieszczone na etykiecie zdjęcia i opisy nie mogą wprowadzać nabywcy w błąd. Wszelkie użyte środki konserwujące, stabilizatory, barwniki i aromaty muszą być zgodne z zasadą GRAS "ogólnie uznane za bezpieczne." Termin "naturalne" nie może być stosowany do produktów zawierających sztuczne aromaty, barwniki i konserwanty. Tabele przedstawiające wartość kaloryczną produktu w przeliczeniu na porcję lub opakowanie powinny być klasyfikowane w taki sam sposób, jak ma to miejsce w przypadku żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi czyli (kcal/kg). Kody opakowania muszą być drukowane na wszystkich opakowaniach karmy.
Inne organizacje również monitorują produkcję karmy dla zwierząt domowych i oceniają ich wpływ na zwierzęta, a są to min.: American Animal Hospital Association (AAHA), American Veterinary Medical Association (AVMA) oraz Pet Food Institute (PFI).

Wszystkie te zabiegi mają na celu znormalizowanie i możliwe ujednolicenie głównych wytycznych produkcji karmy dla zwierząt domowych w całych stanach USA, tak by przeciętny nabywca mógł wybierając z niezliczonej liczby marek i produktów odnaleźć podstawowe informacje spójne dla tych produktów, bez względu na to na jaką markę producenta padnie jego wybór.

 

JAK ŻYWNOŚĆ DLA ZWIERZĄT JEST PRODUKOWANA?

Wiele z tych samych procesów, które są wykorzystywane do produkcji żywności dla ludzi znalazło również zastosowanie, przy produkcji żywności dla zwierząt: pieczenie, konserwowanie, wytłaczanie krokietów na sucho, wytwarzanie płatków, przygotowywanie pasztetów itd.

 

Suche karmy

Suche karmy obecnie zdominowały rynek karm dla zwierząt i stanowią ponad 60% wszystkich karm sprzedawanych dla psów i kotów w USA. Karmy suche są dostępne w opakowaniach od 500 gram do 40-60 kg.

Suche karmy są produkowane przy wykorzystaniu jednego z dwóch procesów: wytłaczanie/pęcznienie (proces podobny do tych, w których uzyskuje się, niektóre rodzaje płatków śniadaniowych) lub suszenie.

 

Mokra karma dla zwierząt

Najbardziej znana postać mokrej karmy dla zwierząt domowych jest sprzedawana w puszkach. Innowacje w procesach produkcyjnych doprowadziły do ​​rozwoju nowych linii produkcyjnych i zaowocowały wypuszczeniem na rynek karm mokrych pakowanych w torebki, pojemniki, saszetki, tacki podobnie, jak to ma miejsce w przypadku żywności przeznaczonej dla ludzi.

 

Jak sucha karma dla zwierząt jest produkowana?

Chociaż istnieje wiele sposobów produkcji to sucha karma dla zwierząt, najczęściej jest uzyskiwana w procesie wytłaczania. Proces ten został dostosowany do produkcji karmy dla zwierząt domowych w 1950 roku, a inspiracją była technologia wykorzystywana przy produkcji dmuchanych płatków śniadaniowych. Poniższy schemat punktowy obrazuje w skrócie, jak taki proces przebiega:

  • składniki są wkładane do mieszalnika. Suche składniki mogą być zmielone przed wymieszaniem ich z mokrymi składnikami. Po zmieszaniu ze sobą tworzą wilgotną masę.

  • masa jest podgrzewana przed wprowadzeniem do wytłaczarki;

  • wytłaczarka jest w rzeczywistości wielką maszyną przystosowaną do mielenia mięsa, gdzie zachodzi podstawowa faza gotowania i suszenia psiej karmy. Masa obracając się w kierunku otwartego końca wytłaczarki jest gotowana i poddawana odpowiedniemu ciśnieniu. W końcu gorąca masa przechodzi przez specjalne noże i otwory (podobnie, jak mięso przez maszynkę do mielenia mięsa), gdzie małe kawałki są szybko zwijane do kształtu krokieta, gdy znajdują się w standardowym ciśnieniu powietrza;

  • uzyskane krokiety są suszone w piecu, aż osiągną odpowiednią wilgotność, która ustabilizuje ich formę. W suszarce - po zakończeniu procesu suszenia następuje chłodzenie;

  • po schłodzeniu granulki mogą jeszcze przechodzić przez maszynę, która wyposażona w odpowiednie końcówki natryskujące powlecze je cienką powłoką np. aromatem smakowym lub zapachowym;

  • ostatnim krokiem jest porcjowanie i pakowanie zgodnie z zamieszczonymi na etykiecie podanymi wartościami. Efektem końcowym jest poporcjowana i zapakowana karma (lub smakołyki) gotowa do sprzedaży.

 

 

Jak mokre karmy są produkowane?

Firmy przemysłu spożywczego specjalizujące się w produkcji mokrych karm dla zwierząt (takich jak produkty w puszkach, torebkach, saszetkach i tackach) są zobowiązane do przestrzegania tych samych przepisów federalnych, jakie obowiązują w przypadku produkcji podobnie przetwarzanej żywności dla ludzi. Proces technologiczny musi być zgodny z zasadą niskiej zawartości kwasu (21 CFR Part 113). Poniższy schemat punktowy obrazuje w skrócie, jak taki proces przebiega:

  • składniki są wkładane i łączone w mieszalniku;

  • czyste i puste pojemniki (puszki, woreczki, saszetki, tacki itp.) są wypełniane zgodnie z oznaczeniami wagowymi umieszczonymi na etykietach;

  • jeśli wymaga tego rodzaj opakowania to stosowane są odpowiednie pokrywy i opakowania są szczelnie zamykane;

  • zamknięte opakowania są gotowane w określonej temperaturze i w/g wymaganego czasu (sterylizacja) w celu zniszczenia wszystkich żywych organizmów, które mogą być obecne we wnętrzu opakowania (bakterie, wirusy, pleśń) i które mogłyby rozwijać się w szczelnym pojemniku, co przyczyniałoby się do psucia jego zawartości oraz mogłoby wywoływać zachorowania u ludzi i zwierząt;

  • po schłodzeniu i wysuszeniu gotowe etykiety są nanoszone na opakowania i w ten sposób otrzymywany jest końcowy produkt paczkowanej karmy mokrej.

Rozporządzenia dotyczące żywności z przeznaczeniem dla zwierząt

W związku z tym, że żywność produkowana dla zwierząt może być sprzedawana w sklepach spożywczych objęta jest ona ścisłą kontrolą. Federalne i stanowe ustawy oraz inne przepisy odnoszą się do różnych aspektów dotyczących karmy dla zwierząt domowych wliczając min: składniki, procesy wytwarzania i etykietowanie. Praktycznie wszystkie prawa i przepisy dotyczące żywności produkowanej dla zwierząt są oparte na pracach prowadzonych przez Association of American Feed Control Officials (RSS). AAFCO jako organizacja urzędników państwowych, zajmuje się regulacją pasz dla zwierząt, w tym karm dla zwierząt domowych. Członkowie AAFCO spotykają się, aby opracować standardowe definicje składników, wymogów żywieniowych, oznakowań i innych wytycznych oraz przepisów modelowych i regulacji prawnych dotyczących pasz zwierzęcych/zwierzęcej żywności w sektorze spożywczym. Praca AAFCO polega również na promowaniu stosowania jednolitych przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących karmy dla zwierząt we wszystkich stanach, co skutecznie zapewnia ochronę praw konsumentów w kraju i promuje handel międzystanowy. Na szczeblu federalnym, karmy dla zwierząt domowych są regulowane przez US Food and Drug Administration, US Department of Agriculture i Federal Trade Commission. Zarówno FDA, jaki i FTC sprawują kontrolę nad etykietowaniem i reklamą. W odniesieniu do poszczególnych stanów, FDA reguluje dopuszczalne składniki stosowane do produkcji żywności, jak również kontroluje gotowe produkty. FDA nakłada również pewne wymagania, które mają zastosowanie do produkcji żywności przeznaczonej zarówno dla ludzi, jak i dla zwierząt domowych:

  • produkty muszą być czyste i zdrowe;

  • produkty muszą być wolne od substancji szkodliwych;

  • produkty muszą być oznakowane (etykiety) zgodnie z prawdą;

  • konserwy muszą spełniać te same kryteria niskiej zawartości kwasu, określone przepisem, który stosuje się do konserw przetworzonych i przeznaczonych do spożycia przez ludzi;

Cała roślinność stosowana w karmach dla zwierząt domowych podlega takim samym kontrolom i nadzorowi prowadzonemu przez FDA w danym stanie. Dodatkowo stanowi urzędnicy d/s kontroli oraz FDA są upoważnieni do przeprowadzenia w każdej chwili kontroli składników stosowanych w karmach gotowych, by potwierdzić i zweryfikować, że spełniają one określone przepisami normy wraz z "gwarantowaną analizą" umieszczonego składu na etykiecie i sprawdzenia, czy są wolne od niepożądanych substancji. Nadzór państwowy jest uprawniony do wydania polecenia zatrzymania sprzedaży w przypadku znalezienia wystarczającej przyczyny, takiej jak: niedotrzymanie "gwarantowanej analizy" lub wykrycia odstępstw wartości odżywczych od tych umieszczonych na etykiecie. FDA ma prawo do wydania ostrzeżenia dla konsumentów, w przypadku gdy stwierdzi, że produkt obecny na rynku, jest niebezpieczny.
Większość stanów wymaga, by na mocy ich prawa odnoszącego do pasz produkowanych dla zwierząt oraz zwierząt domowych etykiety były przez odpowiednie urzędy stanowe zarejestrowane oraz zatwierdzone. Producenci umieszczający etykiety na produktach żywnościowych przeznaczonych dla zwierząt są zobowiązani do podawania prawdziwych informacji i nie wprowadzania konsumentów w błąd:

  • produkt musi by wyraźnie zidentyfikowany, jako pokarm dla psa lub kota;

  • produkt musi zawierać informację o producencie lub dystrybutorze wraz z certyfikatem stanowym;

  • produkt musi zawierać nazwę marki, która nie wprowadza w błąd, co do treści i wartości odżywczych;

  • produkt musi zawierać gwarantowaną analizę chemiczną zgodną z przepisami obowiązującymi dla karm przeznaczonych dla zwierząt w danym stanie;

  • lista składników musi być umieszczona w odpowiednim porządku począwszy od składnika, którego w masie produktu jest najwięcej, a następnie powiększona o każdy kolejny z tendencją malejącą;

  • lista składników musi być zgodna z definicjami AAFCO.

Opis karmy dla zwierząt domowych nie może wyrażać ani sugerować, że produkt jest "pełnowartościowy", "zbilansowany", "doskonały", "naukowo potwierdzony" itp. zgodnie z przepisami AAFCO, chyba że:

  • karma jest odżywczo odpowiednia dla zwierzęcia o normalnych potrzebach we wszystkich stadiach jego rozwoju (szczenię, dorosłe zwierzę, ciąża/laktacja), lub

  • oświadczenie to jest modyfikowane i stwierdza, że dana karma jest kompletna i/lub zbilansowana dla jednego lub kilku konkretnych etapów życia zwierzęcia.

Produkty stosowane przy wytwarzaniu karm dla zwierząt

Producenci karm dla zwierząt domowych stosują szeroką gamę składników pochodzenia rolniczego. Składniki te obejmują mięso, produkty pochodzenia zwierzęcego, drób, owoce morza i paszowe zboża, jak również produkty wytwarzane podczas przetwarzania żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Składniki powinny być starannie wybierane na podstawie ich profilu odżywczego i funkcjonalnego wkładu niezbędnego do wytwarzania produktów, które zapewnią pełną i całodzienną porcję wyżywienia dla zwierząt domowych.

Witaminy, minerały i konserwanty mogą być dodawane, jeśli technologia produkcji wymaga tego, by produkt końcowy spełniał normy warunkujące jego pełne odżywcze wartości oraz, by podczas dystrybucji i magazynowania nie uległ zepsuciu. ​​

Wszystkie używane składniki muszą być dopuszczone do użytku przez US Food and Drug Administration (FDA) i US Department of Agriculture (USDA), tych samych agencji, które regulują dopuszczenie żywności przeznaczonej dla ludzi. FDA zatwierdza konserwanty, które są stosowane, jako środek bezpieczeństwa podczas przygotowywania karm dla zwierząt, aby zapobiec ich zepsuciu, które to mogłyby mieć negatywny wpływ na zdrowie zwierząt towarzyszących.

Większość składników używanych w karmach dla zwierząt domowych pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. Niektóre składniki używane w karmach pochodzą z importu. Sytuacja taka ma najczęściej miejsce wówczas, gdy dostępność w kraju jest na niewystarczającym poziomie, ich pozyskanie oparte jest jedynie na sezonowej dostępności lub dostępne są one tylko ze źródeł zagranicznych, a są niezbędne do produkcji karmy np.: niektóre witaminy, aminokwasy i minerały. Niezależnie od kraju pochodzenia składników, używanych do produkcji karm producenci powinni przykładać wielką wagę do tego, by spełniały one wszystkie normy jakości i bezpieczeństwa.


Zamożnie i luksusowo

Z pewnością wiele osób słyszało powiedzenie "Życie jak w Madrycie", kojarzące się z czymś wykwintnym i luksusowym, co można przyrównać, nie tylko do statusu materialnego, ale także do rodzaju spożywanego pokarmu. Również Amerykanie mają swoje słynne powiedzenie "High on the hog" odnoszące się bezpośrednio do luksusu spożywanych pokarmów, które trudno jest w sposób sensowny przetłumaczyć na język polski. Nie mniej jednak zwrot ten znany od bardzo dawna oznacza tyle, co konsumpcja przez zamożnych lepszych kawałków wieprzowiny pochodzącej z górnej części zwierzęcia (np. szynka, schab, polędwica itp.), zaś "dolne partie" - czyli boczek, nóżki, czy podgardle zostawały do zagospodarowania dla uboższej części społeczeństwa. Jakie odniesienie ma to powiedzenie do dzisiejszych czasów? Tak się składa, że Amerykanie bardzo się do niego przyzwyczaili i za lepsze partie mięsa uznają te, z których powstają słynne, szynki, pieczenie, kotlety czy steki. To co jeszcze kilkadziesiąt lat temu było uważane za smaczne i często gościło na ich stołach (nerki, wątroba, flaczki, sweatbreads - nazwa potrawy przyrządzanej z grasicy, czy nóżki) współcześnie jest odrzucane i taktowane, jako poubojowe produkty uboczne. U nas wiele z ww. produktów nosi nazwę podrobów i chętnie w kuchni jest wykorzystywane. Tym samym w naszym przekonaniu nie są to produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (czyli najgorszy sort). Powracając jednak do naszych zamorskich bohaterów artykułu w ich świadomości zrodził się pogląd, że te "części zwierząt rzeźnych" są złe. Wzrosło również zainteresowanie tym, czy znajdują się one w karmach przeznaczonych dla zwierząt, bowiem w/g wielu osób ich obecność w składach karm obniża wartość odżywczą tych produktów. My doskonale wiemy, że stosowane z umiarem mogą być ciekawym urozmaiceniem i uatrakcyjnieniem diety zwierząt domowych (szczególnie wrażliwych na smak kotów). Przewrotnie to właśnie resztki typu okrawki, wykrawki, ścięgna, błony i chrząstki pochodzące z mięs I gatunku w całokształcie mogą być gorsze, niż dodatki w postaci ww. podrobów.

Na terenie USA ruszyła więc akcja informacyjna mająca na celu pokazanie Amerykanom również dobrych stron stosowania w karmach dla zwierząt tego, co oni sami uznają za odpady. Bowiem są to także dobre źródła, białka, aminokwasów, kwasów tłuszczowych, witamin i mikroelementów. A stosowanie ich z rozwagą nie umniejsza wartości odżywczych danego produktu.

Również szeroko przedstawiane są walory używania w karmach produktów ubocznych przemysłu roślinnego. Tu jednak należy zauważyć, iż dodanie do karmy całej i pełnowartościowej wątroby to  nie to samo, co uzupełnienie w karmie produktów pochodzenia roślinnego wytłokami uzyskanymi z owoców lub warzyw, które jak wiemy powstają, jako typowy produkt uboczny (odpad) po wyciśnięciu z nich soków. Niestety jeśli chodzi o dodatki pochodzenia roślinnego, to w wielu karmach stosuje się tanie zamienniki produktów pełnowartościowych, które powstają, jako produkt uboczny w głównym procesie przetwórczym (wytłoki, pulpy, miazgi, makuchy itp.)

 

Bez wypełniaczy i z uwzględnieniem natury psów

Opracowanie kompletnej i dobrze zbilansowanej karmy dla zwierząt domowych zawierających wszystkie niezbędne składniki jest bardzo złożonym procesem, który wbrew pozom nie jest wcale łatwy. Dodatkowych trudności przysparza przede wszystkim technologia produkcji oraz przechowywanie i okresy przydatności do spożycia. Nie jest tajemnicą fakt, że podczas przetwarzania część z wartościowych i jednocześnie odżywczych składników zostaje utracona już na samym początku procesu, a jakiś % ginie w trakcie przechowywania karmy. Konsumenci oczekują, że karmy będą pełnowartościowe, do tego gwarantujące zachowanie zwierzęcia w zdrowiu, a więc długo utrzymujące świeżość i wolne od wszelkich chorobotwórczych drobnoustrojów. Wszystko to wymusza na producentach stosowanie dodatkowego uzupełniania karm witaminami, minerałami, kwasami tłuszczowymi i innymi substancjami, które mają tendencję do "ginięcia". Chcąc zapewnić swoim produktom długie terminy ważności i uchronić je przed psuciem stosują oni różne środki konserwujące.

Współcześnie dietetycy weterynaryjni określili, że w dobrej karmie dla psów/kotów powinno się znaleźć od 42 do 48 niezbędnych składników odżywczych. Tak więc, aby mieć pewność, że dany produkt spełnia całodzienne wymogi żywieniowe zwierząt domowych, w składzie karmy musi się znaleźć od 3 do 4 tuzinów różnych składników systematycznie wykorzystywanych. Od niemal 100 lat American Feed Control Officials (AAFCO) zajmuje się definiowaniem i układaniem list produktów, które mogą być wykorzystywane w karmach dla zwierząt domowych. Przez ten okres organizacja ta wypracowała bardzo szczegółowy opis każdego produktu, które muszą się znaleźć na etykietach informacyjnych. Współcześnie nie wystarczy już, że producent poda "wołowina", w opisie wielokrotnie widnieją informacje o sposobie przetworzenia danego składnika np. świeży, mielony, mrożony, mączka, bez kości, pasteryzowany itd. Dodatkowo każdy używany składnik, nawet ten o dziwacznie brzmiącej nazwie, ma do spełnienia w karmie określone zadanie. Są więc źródła, białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin i minerałów, ale także produkty, które oprócz wartości odżywczych swoimi specyficznymi właściwościami wpływają na wygląd, kształt, teksturę, kolor, smak, zapach, czy świeżość produktu. Co prawda dyskusji możemy poddać zasadność używania takich, czy innych składników w karmach przeznaczonych dla psów/kotów. Jak wiemy nie od dzisiaj toczy się spór o to, czy w karmach dla psów powinny znajdować się źródła białka pochodzenia roślinnego oraz nagminnie stosowane dodatki zbóż. Owszem taki gluten pszenicy, czy kukurydzy stanowi duże źródło białka, ba w porównaniu z produktami mięsnymi jest również źródłem taniego białka, a przy okazji poprawia jeszcze spoistość karmy (co ma szczególnie znaczenie przy karmach mokrych), nie mniej jednak nie można zapominać o tym, iż pies zdecydowanie lepiej przyswaja białko pochodzenia zwierzęcego. Stąd też stosowanie nadmierne białka pochodzenia roślinnego i produkowanie wymyślnych kształtów karm oraz dążenie do obniżenia kosztów produkcji za wszelką cenę nie zawsze idzie po drodze z interesami żywieniowymi samych zwierząt.

Najnowszym "odkryciem", niektórych producentów karm, obecnie wprowadzanych na rynek do sprzedaży są produkty nie zawierające w swym składzie składników pochodzenia zbożowego. Jak deklarują producenci, ich formuła oparta jest na mięsie, warzywach, owocach, witaminach i minerałach, bez dodatku zbóż. W tym miejscu jednak radzimy zwrócić uwagę na fakt, że karmy te choć nie zawierają zbóż (powszechnie uważanych za wypełniacze i źródła jedynie węglowodanów) to w zastępstwie bogate są w spore ilości ziemniaków. Na dzień dzisiejszy trudno ocenić, jak taka zamiana, ze zbóż na ziemniaki wpłynie na psy. Z pewnością czas pokaże, czy taka formuła karm się przyjmie i jakie znajdzie odzwierciedlenie w zdrowotności i kondycji zwierząt domowych.

 

Opracowała Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

Inspiracją do powstania tego opracowania był artykuł: "Ped Food", by Audra Avizienis. Dodatkowo w artykule wykorzystano zebrane materiały własne oraz informacje ze stron:

www.aafco.org;

www.fda.gov;

http://www.dogfoodproject.com;
http://www.dogfoodanalysis.com.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768